"ვისურვებდი, მომავალ არჩევნებზე სხვა ტიპის კოალიცია გვეხილა. ის უკვე ერთიანი ფასეულობების პლატფორმაზე უნდა დაფუძნდეს - ერთიანი ხედვითა და პროგრამით," - ამბობს პოლიტოლოგი, საქართველოს განვითარების კვლევითი ინსტიტუტის დამფუძნებებლი გია ხუხაშვილი საშინაო პოლიტიკასა და კოალიციაში არსებულ სიტუაციაზე საუბრისას და დასძენს, რომ ისეთი გაერთიანება, როგორიც "ქართული ოცნებაა", მხოლოდ ნეგატიური მიზნით - ვიღაცის დასამარცხებლად გამოიყენება, ქვეყნის განვითარებაზე ზრუნვას კი რიგი მიზეზების გამო ვერ ახერხებს.
იგი არასამთავრობო ორგანიზაციების მიერ გაკეთებულ განცხადებასაც ეხმაურება იმის თაობაზე, რომ ქვეყანაში პრორუსი ძალები გააქტიურდნენ და მიიჩნევს, რომ მსგავსი შინაარსის განცხადებები არასამთავრობო ორგანიზაციის იდეასა და არსს ეწინააღმდეგება.
გია ხუხაშვილი: არასამთავრობო ორგანიზაციებისადმი ხელისუფლების დამოკიდებულება ძალიან მძაფრია და მე ამას არ ვიზიარებ. მეორე მხრივ, თავად არასამთავრობო ორგანიზაციები სულ უფრო და უფრო პოლიტიზებულები ხდებიან და თავიანთი ძირითადი ფუნქცია ავიწყდებათ. მათი მიზანი დემოკრატიული ინსტიტუტების განვითარებაზე ზრუნვა უნდა იყოს და არა პოლიტიკურ ტენდენციებზე საუბარი. ამ ბოლო დროს მოდად იქცა, რომ არასამთავრობოები პოლიტიკაში სულ უფრო ღრმად შედიან.
ზოგადად, ისინი მოწოდებულები უნდა იყვნენ, რომ ნებისმიერი მოსაზრების უფლება დაიცვან. მათ შორის იმ ადამიანების უფლებაც კი, რომლებიც მათ შესაძლოა, აღიზიანებდეთ. როცა ისინი პოლიტიკურ შეხედულებებზე, რაღაც ძალების გააქტიურებასა და საფრთხეებზე საუბრობენ, ეს, ჩემი აზრით, ანომალიაა. ვფიქრობ, რომ ჩვენი საზოგადოება მრუდე სარკეში იხედება.
"რეზონანსი": თქვენ არ ფიქრობთ, რომ პრორუსი ძალები საქართველოში მართლაც გააქტიურდნენ?
გ.ხ: ეს მოსალოდნელიც იყო. თუმცა, მე საფრთხეს ვერ ვხედავ. საზოგადოების დიდი ნაწილი შეთანხმებულია, რომ დემოკრატიული ინსტიტუტების განვითარებისა თუ უსაფრთხოების კუთხით, უკეთესია დასავლეთს დაუხალოვდეს. თუმცა, თუ ვიღაც ფიქრობს, რომ ეს შეცდომაა, გასაკვირი არაა.
ამ საკითხზე არასამთავრობოების საუბარი ღრმად არასერიოზულია. ადამიანებს საკუთარი აზრის გამოთქმის უფლებას ნუ წავართმევთ, თუნდაც მათი აზრი ჩვენთვის მიუღებელი იყოს. ძალიან სახიფათო ტენდენცია გვაქვს - ზოგიერთი "ენჯეო" ცდილობს, ქვეყნის განვითარების პერსპექტივებზე აზრის გამოთქმაზე მუდმივად ექსკლუზიური უფლება ჰქონდეს, ნებისმიერ სხვა აზრს კი კატეგორიულად ეწინააღმდეგებოდეს და საფრთხეს უწოდებდეს.
"რ": ამბობთ, რომ პრორუსი ძალების გააქტიურებაში საფრთხეს ვერ ხედავთ, თუმცა ბოლო პერიოდში ხმაური გამოიწვია პარლამენტის წევრის, გოგი თოფაძის განცხადებამ, რომელშიც იგი ევროპისა და ნატო-ს წინააღმდეგ გამოდიოდა. ეს უჩვეულო იყო განსაკუთრებით იმ ფონზე, როცა ხელისუფლება, რომელსაც იგი წარმოადგენს, ქვეყნის კურსს მკვეთრად პროდასავლურს უწოდებს. თქვენი აზრით, რამდენად სწორი და ბუნებრივია ის ფაქტი, რომ თავად ხელისუფლებაში ასეთი ფუნდამენტური საკითხებისადმი განსხვავებული მიდგომაა?
გ.ხ: ეს მართლაც წინააღმდეგობრივია. თუმცა, სახელმწიფო პოლიტიკა ევროატლანტიკურ სტრუქტურებში ინტეგრაციისკენაა მიმართული და მათ ქმედებაში სხვა რამ არ ჩანს. მესმის, რომ პოლიტიკური ოპონენტები კითხვების დასმას მუდმივად ცდილობენ, მაგრამ ხელისუფლებას თავისი საქმით ჯერ არ გამოუვლენია, რომ კურსს გადაუხვია.
გოგი თოფაძეს ვერ გავამტყუნებ, თავის აზრს ამბობს. ეს განცხადება სახელმწიფო პოლიტიკას ვერ განსაზღვრავს, ვინაიდან ძალაუფლებაში მისი წილი საამისოდ დიდი არ არის. თუმცა, ბუნებრივია, ეს ძალიან უცნაურად გამოიყურება.
რაც შეეხება იმას, რომ ხელისუფლების ზოგიერთი წევრი ამ ყველაფერს სკეპტიკურად უყურებს და ევროპული არჩევანისადმი კრიტიკულადაა განწყობილი, ვფიქრობ, ეს ხელისუფლებს ეკლექტიკიდან გამომდინარეა. ზოგადად, ასეთი ტიპის კოალიციების ხელისუფლებაში ეჭვის თვალით ვუყურებ. მისი არაეფექტურობა და არამობილურობა, ვფიქრობ, სწორედ ამითაა გამოწვეული. ასეთი კოალიციები მხოლოდ ნეგატიური მიზნით - ვინმეს წინააღმდეგ იქმნება. მათ პოზიტივის მოტანა ძალიან უჭირთ.
ვფიქრობ, ხელისუფლებაში ძალიან უცნაური წარმონაქმნი მივიღეთ, რაც სახელმწიფოს განვითარების მხრივ ძალიან საზიანოა. თქვენ წარმოიდგინეთ, რამდენ საკითხზეა წინააღმდეგობა კოალიციაში და ეს გადაწყვეტილების მიღების პროცესს როგორ აფერხებს. ხელისუფლებამ უნდა მოახერხოს და ერთიანი დისციპლინარული ხაზი დაიჭიროს. თუ რაიმე საკამათო აქვთ, იკამათონ, აზრები შეაჯერონ და ხალხის წინაშე ერთიანი პოზიციის წარდგნენ.
"რ": ელით თუ არა, რომ მომავალი საპარლამენტო არჩევნებისათვის კოალიციაში შემავალი ზოგიერთი პარტია ბრძოლას დამოუკიდებლად განაგრძობს? თუნდაც თოფაძის პარტია, ან "რესპუბლიკელები"?
გ.ხ: რას გააკეთებენ, ეს სხვა საკითხია. როგორც გითხარით, ასეთ გაერთიანებებს პოზიტიური ამოცანის შესრულება, რომელიც სახელმწიფოს განვითარებისკენაა მიმართული, არ შეუძლიათ. შემდგომ არჩევნებზე ხელისუფლებაში ისევ ასეთი ტიპის კოალიციის მოსვლა სახელმწიფოს განვითარებას დაამუხრუჭებს.
ახლა "ქართულ ოცნებაში" შედის პარტიები, რომელთაც არც ერთმანეთი უყვართ და არც ერთნაირად აზროვნებენ. ამას ღიადაც გამოხატავენ. თუმცა, საკუთარი უსუსურობა არ აძლევთ იმის საშუალებას, რომ ერთმანეთს გამოეყონ. კოალიციაში შემავალი თოთოეული სუბიექტი გრძნობს, რომ ცალკე არაფერს წარმოადგენს. მათი შემაკავშირებელი ცემენტი სწორედ უსუსურობის შეგრძნებაა. ეს კი კიდევ ერთი არაჯანსაღი კომპონენტია.
ასე რომ, ვისურვებდი მომავალ არჩევნებზე სხვა ტიპის კოალიცია გვეხილა. ის უკვე ერთიანი ფასეულობების პლატფორმაზე უნდა დაფუძნდეს - ერთიანი ხედვითა და პროგრამით. დეტალებზე შეიძლება იდავონ, მაგრამ ძირითად ორიენტირებზე, გრძელვადიან გეგმებზე არ შეიძლება სხვადასხვა მოსაზრებები ჰქონდეთ. ეს იქნება სწორი და ჯანსაღი.
"რ": ცოტა ხანში რიგის სამიტი გველის. ხელისუფლება იმედს გამოთქვამს, რომ მასზე შენგენის ზონაში უვიზოდ გადაადგილების უფლებას მოვიპოვებთ. როგორია თქვენი მოლოდინი?
გ.ხ: მე ოპტიმისტურად არ ვარ განწყობილი. საქმე ისაა, რომ დღეს გლობალურ პოლიტიკაში ძალიან მაღალი რისკებია. ევროპას ძალიან დიდი თავის ტკივილი აქვს და დამატებითი პრობლემების თავის თავზე აღებას ვერ გაბედავენ. გარდა ამისა, ბევრი სუბიექტური და ობიექტური პრობლემაა. ამიტომ, ალბათ ისევ ოპტიმისტურ, სიმბოლურ ნაბიჯებს ვიხილავთ, მაგრამ სისტემურ და ნახტომისებურ გარღვევას არ ველი. არც ევროპაა ამისათვის მზად და ვფიქრობ, რომ სამწუხაროდ, არც ჩვენ.