რა განსხვავებაა ყოფილ და ახალ პრემიერ-მინისტრებს შორის? ექს-პრემიერის ყოფილი მრჩეველი გია ხუხაშვილი მიიჩნევს, რომ ირაკლი ღარიბაშვილმა ამოწურა თავისი შესაძლებლობა. გარდა ამისა ამბობს, რომ მას არ გააჩნდა საკუთარი პოლიტიკური ნება და პოლიტიკაში შემთხვევით იყო მოხვედრილი. რაც შეეხება ახლანდელ პრემიერ-მინიტრ გიორგი კვირიკაშვილს, იგი რადიკალურად განსხვავდება ყოფილი პრემიერისგან და მასთან შედარებით გაცილებით დამოუკიდებელიც იქნება.
"რეზონანსი": როგორ შეაფასებთ ახალ პრემიერ-მინისტრს, რა მსგავსება და განსხვავებაა ღარიბაშვილსა და კვირიკაშვილს შორის?
გია ხუხაშვილი: ირაკლი ღარიბაშვილი და გიორგი კვირიკაშვილი რადიკალურად განსხვავდებიან ერთმანეთისგან. ალბათ სწორედ ეს განსხვავება გახდა ამ ცვლილების საფუძველი. საქმე ისაა, რომ საარჩევნოდ წელს ხელისუფლებას სჭირდება ლიდერი, რომელიც მოახერხებს საზოგადოების კონსოლიდაციას, სხვადასხვა საზოგადოებრივ-სოციალურ ჯგუფებთან და პოლიტიკურ ოპოზიციასთან ნორმალურ ურთიერთობას. ღარიბაშვილს კი მოგეხსენებათ ეს რესურსი მთლიანად ამოწურული ჰქონდა. მან არ დატოვა არავინ, ვისთვისაც შეურაცხყოფა არ მიუყენებია.
პირდაპირ გეტყვით, რომ კვირიკაშვილი ამ მხრივ საკმაოდ საინტერესოდ გამოიყურება. მისი დადანაშაულება არაკორექტულობაში ან აგრესიულ ქმედებებში შეუძლებელია. შესაბამისად, ამ მხრივ ჩასაფრებული ადამიანისთვის ძნელია მისი სისუსტეების პოვნა. ღარიბაშვილს არ ჰქონდა ადამიანებთან კომუნიკაციის უნარი. იგი გარკვეული თვალსაზრისით ქვევრის პრინციპით მუშაობდა - რასაც ჩასძახებდნენ, იმას იღებდა. შემდეგ კი ამ ჩაძახილზე საკმაოდ აგრესიული ამოძახილი ჰქონდა და იმაზე არ ფიქრობდა, რომ მას პოლიტიკაში ასეთი ემოციები არ გამოადგებოდა.
ემოცია უნდა ექვემდებარებოდეს გარკვეულ მართვას, ის ცივი გონებით უნდა იყოს განპირობებული და არა ისე, რომ ყველა ხიდი დაწვა და არ იფიქრო მომავალ კომუნიკაციაზე. ეს განსაკუთრებით ჩანდა პრეზიდენტის ინსტიტუტთან დაკავშირებით. არა კონკრეტულად პრეზიდენტთან, არამედ ზოგადად პრეზიდენტის ინსტიტუტისადმი უპატივცემულობაში.
მუდმივად იმის მტკიცებაში, რომ ქვეყანაში მთავარი ის არის. იყო პრეზიდენტის დაკნინების მუდმივი მცდელობა. საბოლოო ჯამში კი ისე გამოვიდა, რომ თავად დარჩა თამაშგარედ, პრეზიდენტი კი ისევ გიორგი მარგველაშვილია.
მისი მხრიდან ეს ყველაფერი მინიმუმ არ ტოვებდა ინტელექტუალის შთაბეჭდილებას, რომელსაც შეეძლო ცოტა წინ გაეხედა. ის აბსოლუტურად მექანიკურად მოქმედებდა.
"რ": ახალმა პრემიერმა გიორგი კვირიკაშვილმა პრეზიდენტის რეზიდენციასთან დაკავშირებით განაცხადა, რომ ამ თემაზე კამათი უნდა შეწყდეს და პრეზიდენტი თავის ადგილას იმყოფება, რის შემდეგაც ივანიშვილის საკმაოდ მწვავე განცხადება მოვისმინეთ, რომ არავის მისცემს უფლებას პრეზიდენტის საქმეები "გააპრავოს". ხომ არ ფიქრობთ, რომ ამით კვირიკაშვილმა საზოგადოებას დაანახა, რომ ის თავისუფალია ივანიშვილის გავლენისგან?
გ.ხ.: კვირიკაშვილი ზუსტად იმით იწვევს საზოგადოებაში სიმპათიას, რომ გვაჩვენებს, მას შეუძლია ჰქონდეს თავისი აზრი, ისევე როგორც ბიძინა ივანიშვილს აქვს ამის უფლება. მე შორს ვარ იმ აზრისგან, რომ კვირიკაშვილი მთლიანად თავისუფალია ივანიშვილის გავლენისგან. ეს რა თქმა უნდა ასე არ არის, მაგრამ თუნდაც ის, რომ გარკვეულ საკითხებზე მას შეუძლია და აქვს იმის საშუალება, რომ განსხვავებული აზრი იქონიოს, ესეც გარკვეული პლუსია.
თუმცა ეს ყველაფერი რამდენად სისტემურია, რომ ამას გარკვეული პერიოდის შემდეგ დავინახავთ, იგივე მთავრობის დაკომპლექტებასთან დაკავშირებით, თუ სხვადასხვა ინსტიტუტებს შორის ურთიერთქმედებაში. ერთია, ემოციური განწყობა და პირველი შთაბეჭდილება და მეორეა, თუ როგორ ჩამოყალიბდება ის რეალურ პოლიტიკურ ლიდერად.
"რ": გიორგი კვირიკაშვილის პრემიერად დანიშვნასთან ერთად განიხილებოდა ცვლილებები მინისტრთა კაბინეტში. როგორ ფიქრობთ, რატომ დარჩა მთავრობაში იგივე შემადგენლობა?
გ.ხ.: ამან უკვე გააჩინა გარკვეული კითხვები. ერთია, რომ შენ პრემიერ-მინისტრი ხდები და მეორე - გაქვს თუ არა თავისუფლად მოქმედების საშუალება. რა თქმა უნდა, გაჩნდა კითხვები, რადგან დაანონსებული იყო, რომ ცვლილებები მოხდებოდა და არ მოხდა. ამას შეიძლება თავისი ლოგიკური ახსნა მოვუძებნოთ, თუმცა, ახლო მომავალში ყველაფერი გაირკვევა.
ცვლილებები გარდაუვალია და უახლოეს მომავალში ის აუცილებლად განახორციელებს ამ გადაადგილებებს, საიდანაც დავინახავთ რამდენად თავისუფალია კვირიკაშვილი თავის გადაწყვეტილებებში.
"რ": თქვენი აზრით, კვირიკაშვილის დროს რამდენად აღდგება კომუნიკაცია მთავრობასა და პრეზიდენტს შორის?
გ.ხ.: მე ვფიქრობ, ეს გარდაუვალია. ჩვენი პოლიტიკური ელიტის მთავარი პრობლემა ის არის, რომ ისინი ქვეყანაში მიმდინარე პროცესებს უყურებენ არა სახელმწიფოებრივი, არამედ პოლიტიკური ინტერესის პრიზმაში. როდესაც პოლიტიკურ ელიტას ერთმანეთში ერევა პოლიტიკური და სახელმწიფო ინტერესი და ხშირ შემთხვევაში პოლიტიკურს სახელმწიფოებრივზე მაღლა აყენებენ, ეს არის ქვეყნის უბედურება. მე იმედი მაქვს, რომ კვირიკაშვილის პრემიერობის პერიოდში ეს აღარ განმეორდება.
მთავარი ის კი არ არის, ვინ ვის უყვარს, მოსწონს ან არ მოსწონს, მთავარია ურთიერთპატივისცემა. თუ შენ სახელმწიფობრივად აზროვნებ და არ ხარ დაქვემდებარებული ვიწრო პოლიტიკურ კონექტურაზე, ვალდებული ხარ ყველასთან ნორმალური ურთიერთობა იქონიო. მე იმედი მაქვს, რომ კვირიკაშვილი ამ მხრივ პოზიტიურ მაგალითს აჩვენებს და რაღაც უკეთესობისკენ შეიცვლება, თუმცა, ჯერჯერობით ეს მხოლოდ სურვილებია.
მე მაინც ვვარაუდობ, რომ პოლიტიკური გუნდისა და გადაწყვეტილებების მიმღები ცენტრის მხრიდან იქნება გარკვეული დაბრკოლება, რომ პრემიერსა და პრეზიდენტს შორის არ დაუშვან ნორმალური, ჯანსაღი ურთიერთობის ჩამოყალიბება. შევხედოთ, როგორ შეძლებს ის ამის გაძლებას და როგორ გადაიტანს ამ ურთიერთობას ცივილიზებულ რელსებზე.
"რ": ფიქრობთ, რომ ღარიბაშვილთან შედარებით ახალი პრემიერ-მინისტრი გიორგი კვირიკაშვილი უფრო თავისუფალი და დამოუკიდებელი იქნება გადაწყვეტილებების მიღებაში?
გ.ხ.: ბუნებრივია, რადგან ღარიბაშვილი საერთოდ არ იყო პოლიტიკური ფიგურა, რაც გამოჩნდა კიდეც. მას არ გააჩნდა საკუთარი პოლიტიკური ნება. კვირიკაშვილსაც აქვს მინუსები, ის არის ტექნიკური პრემიერ-მინისტრი, მას შეუძლია მართოს ქვეყნის მეურნეობა, მაგრამ არ აქვს წმინდა პოლიტიკური გამოცდილება. ის არასდროს ყოფილა დაკავებული პარტიული საქმიანობით. შესაბამისად, ეს საკითხი ძალიან ბუნდოვანია და მას კიდევ მოუწევს იმის ჩვენება, რომ შეუძლია გახდეს ამ შემთხვევაში უკვე პოლიტიკური პარტიის ლიდერიც. მეორე მხრივ, ფაქტია, რომ მას აქვს ნორმალური კომუნიკაციის უნარი.
ღარიბაშვილი იყო უფრო აჩრდილი, მას არ გააჩნდა საკუთარი პოლიტიკური ნება და მისი წასვლით რეალურად არც არაფერი შეცვლილა. ჩვენ ვნახეთ, რომ მისი წასვლიდან რამდენიმე დღეში უკვე აღარავის ახსოვს ღარიბაშვილი და არც მისი ბედი აინტერესებს ვინმეს.
"რ": როგორ ფიქრობთ, მომავალში შესაძლებელია თუ არა ღარიბაშვილი ისევ ვიხილოთ პოლიტიკაში?
გ.ხ.: ეს საერთოდ არ არის საინტერესო. ის არის ნორმალური მენეჯერი, აქვს კარგი განათლება. თუმცა პოლიტიკაში შემთხვევით მოხვდა, თავად ამის სურვილი და ამბიცია ნამდვილად არ ჰქონია. პოლიტიკაზე მას არც უოცნებია. შეგვიძლია ჩავთვალოთ, რომ ეს ორი წელი ღარიბაშვილისთვის სიზმარი იყო. შესაბამისად, შეგვიძლია ჩავთვალოთ, რომ ახლა გაიღვიძა და ფეხი მიწაზე მყარად დადგა.
მე ძალიან სკეპტიკურად ვუყურებ მომავალში მის პოლიტიკაში ან საზოგადოებრივ საქმიანობაში გამოჩენას. ასე რომც მოხდეს, მისი წონა მინიმალური იქნება. ის იქნება ერთ-ერთი ათასიდან და სხვებისგან არაფრით გამორჩეული იქნება.
ასე რომ, მე ამ მიმართულებით ვერ ვხედავ, რომ ის რაიმე როლს ითამაშებს, თუ, რა თქმა უნდა, ვიღაც არ მოინდომებს მის რეაბილიტაციას. მისი რესურსი რაც იყო, ეს მაქსიმალურად იქნა გამოყენებული და ახლა ის თავის რეალურ ცხოვრებას უნდა დაუბრუნდეს. ამ ორი წლის განმავლობაში ის იყო სადღაც სხვა განზომილებაში, არარეალურ სამყაროში. ახლა კი დაიბრუნა თავისი ცხოვრება და მგონი მისალოცად აქვს საქმე. რაც უნდა იყოს, მე მას წარმატებებს ვუსურვებ.