"წინასაარჩევნოდ სიების ფორმირება ძალზედ დინამიკური პროცესია. შესაძლოა, სადღეისოდ ასე ჰქონდეთ გადაწყვეტილი, მაგრამ ხვალ იმსჯელონ და ხვაგვარი გადაწყვეტილება მიიღონ. რა თქმა უნდა, საბოლოო სიტყვას ივანიშვილი იტყვის," - ამბობს "რეზონანსთან" საუბრისას პოლიტოლოგი პეტრე მამრაძე და უმატებს, რომ საარჩევნო სიის შემადგენლობას საზოგადოებისთვის გადამწყვეტი მნიშვნელობა არ აქვს, რადგან ხალხში უნდობლობის განცდა უკვე შექმნილია.
მისი აზრით, მთავარი პრობლემა ქვეყანაში არსებული მძიმე მდგომარეობაა, რომლის გამოსწორების კეთილ ნებას ექსპერტი ვერც ერთ პოლიტიკურ ძალასა და ფიგურაში ვერ ხედავს.
მიუხედავად ამისა, მამრაძე მიიჩნევს, რომ საპარლამენტო არჩევნებში ბარიერის გადალახვა გარდა პარტია "ქართული ოცნებისა", სხვას ყველას გაუჭირდება. ამბობს, რომ საამისოდ "ოცნება" ფინანსურ და ადმინისტრაციულ რესურსს გამოიყენებს, რაც, მისი თქმით, ყოველთვის მომგებიანია.
პოლიტოლოგი წინასაარჩევნოდ კონკრეტულ პარტიათა ალიანსს პრაქტიკულად გამორიცხავს და ამბობს, რომ ეს მათთვის პოლიტიკური თვითმკვლელობის ტოლფასი იქნება. მიმდინარე პოლიტიკურ საკითხებზე "რეზონანსი" პოლიტოლოგ პეტრე მამრაძეს ესაუბრა.
"რეზონანსი": საარჩევნო სიების ფორმირებაზე მედიაში ბევრი რამ ითქვა. ჩვენი ინფორმაციით, "ოცნების" პირველ სამეულში პრემიერი კვირიკაშვილი, ვიცე-პრემიერი კახი კალაძე და ჯანდაცვის მინისტრი დავით სერგეენკო იქნებიან. როგორ აფასებთ ამ გადაწყვეტილებას? მოსაზრების დონეზე ითქვა ისიც, რომ ამ გადაწყვეტილებამდე "ოცნება" კადრების დეფიციტის გამო მივიდა...
პეტრე მამარაძე: მართალია, ეს ინფორმაცია დადასტურებული არაა, თუმცა თუ ასე დარჩება, მაშინ ამ გადაწყვეტილებასაც აქვს თავის ლოგიკა.
კვირიკაშვილი და სერგეენკო საზოგადოების დიდი ნაწილის პატივისცემითა და ნდობით სარგებლობენ, ამაში ბევრჯერ დავრწმუნდი. პრემიერს ძალიან დადებითი აურა აქვს და მის გამოსვლებში საკმაოდ კორექტულია. ასევე სერგეენკო, რომელიც ძალიან ბევრს შრომობს - ბევრმა ადამიანმა თავის თავზე იგრძნო სოციალური პროგრამების შედეგი.
რაც შეეხება კალაძეს, ვერ ვიტყოდი, რომ ენერგეტიკის სამინისტროში კარგადაა საქმე, თუმცა სამაგიეროდ წარსულში როგორც პოპულარულ ფეხბურთელსა და კომუნიკაბელურ ადამიანს აქვს გარკვეული ნდობა. ალბათ მისი რეიტინგიც გაზომილია და შესაბამისად, ეს გადაწყვეტილება გასაგებია.
უნდა აღინიშნო ისიც, რომ გარდა ამ შეფასებისა, წინასაარჩევნო სიების ფორმირება ძალზედ დინამიკური პროცესია, შესაძლოა სადღეისოდ ასე ჰქონდეთ გადაწყვეტილი, მაგრამ ხვალ იმსჯელონ და ხვაგვარი გადაწყვეტილება მიიღონ. რა თქმა უნდა, საბოლოო სიტყვას ივანიშვილი იტყვის.
პირადად მე უპირატესობას არ ვანიჭებ საარჩევნო სიის შემადგენლობას, რადგან მთელი ამ წლების განმავლობაში ნათლად დადასტურდა, რომ არავის და, მათ შორის, არც პარტია "ქართულ ოცნებას" არ ჰყავს შემადგენლობაში ისეთი ადამიანები, რომლებმაც იციან, მკვდარი წერტილის დასაძრავად, რა მასშტაბის რეფორმებია ჩასატარებელი. არც ერთ პარტიას ამის პოლიტიკური ნება არა აქვს. კარგად მესმის, მასმედიის ინტერესი საარჩევნო სიის შემადგენლობაზე, თუმცა, მინდა გითხრათ, რომ ხალხს ეს ნაკლებად აინტერესებს.
"რ": სხვა პარტიების შესახებ რას გვეტყვით, მაგალითად, როგორ აფასებთ "რესპუბლიკელების" გადაწყვეტილებას ერთდროულად კოალიციაში დარჩენისა და თან არჩევნებში დამოუკიდებლად მონაწილეობის შესახებ, რამდენად შესაძლებელი და ადეკვატურია კონკურენციის პირობებში წინასაარჩევნო კამპანიის წარმოება და თანაც "რესპუბლიკელი" მინისტრების კვლავ თანამდებობაზე დარჩენა?
პ.მ: პრინციპში, ეს შესაძლებელია ღირსეული ფორმით, თუმცა მაინც ველი, რომ ისინი გადადგებიან მას შემდეგ, რაც კანონით განსაზღვრული საარჩევნო კამპანია დაიწყება და ეს აგვისტოში მოხდება. ახლა რომ გადადგნენ და ამით მთავრობისა და პარლამენტის მუშაობას ხელი შეუშალონ, მაშინ უნდა ჰქონდეთ რაღაც ისეთი ხელჩასაჭიდი საკითხი, რაც მათთვისვე იქნება მომგებიანი.
დავუშვათ, როგორც ეს ალასანიამ თავის დროზე გააკეთა და გამოაცხადა, რომ თურმე მთავრობის პროდასავლურ კურსს საფრთხე ემუქრება და ამის გამო თანამდებობა დატოვა. მსგავსი რამ ამ შემთხვევაშიც მოსალოდნელია, თუმცა მხოლოდ თეორიულად, რადგან საამისოდ "რესპუბლიკელ" მინისტრებს გარკვეული მიზეზი სჭირდებათ. თუ "რესპუბლიკელებმა" რაიმე ღირებულ საკითხს ხელი ჩაავლეს, მაშინ ეს შესაძლებელია, თუმცა ამის ალბათობა ძალზედ მცირეა, რადგან მათ კარგად იციან საკუთარი დაბალი რეიტინგის შესახებ.
უსუფაშვილმა მარგველაშვილს შეხვედრის დროს პირდაპირ უთხრა, რომ შესაძლოა მომავალში პარლამენტში აღარ დახვდეს. მანამდე კი პრემიერთან თქვა, რომ როგორც პარლამენტში მუშაობის, ისე მის გარეთ მოღვაწეობის გამოცდილება აქვთ. აქედან გამომდინარე, ეს მათ გააზრებული აქვთ.
"რ": ექსპერტულ წრეებში ითქვა ისიც, რომ "რესპუბლიკელები" ადმინისტრაციულ რესურსს ვერ ელევიან, რადგან ეს მათთვის გარკვეული ბერკეტია. თქვენ რას ფიქრობთ ამ მოსაზრების შესახებ?
პ.მ: ეს ნამდვილად რეალური აზრია, თუმცა ესენი უკვე ღიად გამოხატავენ პოზიციას და ამის ნათელი მაგალითია თავდაცვის მინისტრის მოქმედება საგარეჯოს არჩევნებში, რამაც კოალიციას დიდი დარტყმა მიაყენა. ამის შემდეგ საზოგადოების აზრი ძალიან შეიცვალა. ამ ფორმით ადმინისტრაციული რესურსის შენარჩუნება გამორიცხულია. მაგალითისთვის, პაატა ზაქარეიშვილი, რომელსაც ძალიან დიდი ხანია ვიცნობ, ასეთ რამეს არც იკადრებს. ვფიქრობ, ადმინისტრაციული რესურსის გამოყენება დღეს მაინც შეზღუდულია.
"რ": წინასაარჩევნო პერიოდში ახალ დაპირისპირებასა და პოლიტიკურ კრიზისს ხომ არ უნდა ველოდოთ?
პ.მ: პოლიტიკური კრიზისი არ იქნება, რადგან ამის წინაპირობა არ არსებობს. რაიმე ძირეული ცვლილებების გატარება დროში ფიზიკურად ვერ მოხერხდება. თუმცა, წინასაარჩევნოდ შექმნილი კინკლაობები გარკვეული ვაჭრობის საგნად ნამდვილად იქცა.
"რ": როგორ ფიქრობთ, როგორ აისახება ჯამში ეს პროცესი საზოგადოების განწყობაზე?
პ.მ: ნიჰილისტური განწყობა უკვე შექმნილია და ამას სრული პასუხისმგებლობით ვამბობ, რადგან ბოლო თვეების განმავლობაში სხვადასხვა სოციალური ფენის წარმომადგენლებს ხშირად ვხვდები და ვხედავ მათ განწყობას. მათ შორის რეგიონში მცხოვრები ხალხი ფიქრობს, რომ ხმას არჩევნებში არავის მისცემს ანდა სულ არ წავა ხმის მისაცემად. ცხადია, ყველას ვუხსნი, რომ არჩევნებზე წასვლა აუცილებელია, თუნდაც ბიულეტენის სრულად გადახაზვა, თუმცა რჩევას კი ნამდვილად ვერ ვაძლევ, ვისზე შეიძლება არჩევანი გააკეთოს.
"რ": რამდენად მოსალოდნელია სხვადასხვა პარტიების გაერთიანება, დავუშვათ ბარიერის გადალახვის მიზნით, ხომ არ უნდა ველოდოთ გარკვეულ ალიანსებს?
პ.მ: ვფიქრობ, ამის მიღწევა გაუჭირდებათ, რადგან ეს პოლიტიკური თვითმკვლელობის ტოლფასია და ეს მათ ძალიან კარგად ესმით. შეიძლება ერთმანეთთან მალულად ძალიან კარგი ურთიერთობა ჰქონდეთ, მაგრამ ალიანსის შემთხვევაში ეს გადაწყვეტილება მათთვის წამგებიანი იქნება. ეს ძირითადად უფრო პარლამენტს გარეთ არსებულ პარტიებს ეხებათ, მაგრამ იქაც ვერ მიაღწიეს შეთანხმებას. ამ სიტუაციაში ველი იმას, რომ მიუხედავად კატასტროფულად დაცემული რეიტინგისა, "ოცნება" თავისი ადმინისტრაციული რესურსის გამოყენებით არა მხოლოდ ბარიერს გადალახავს, არამედ საკმაოდ მაღალ ქულებსაც დააგროვებს.
რაც შეეხება სხვა პარტიებს, მათ ბარიერის გადალახვა ძალიან გაუჭირდებათ. რა თქმა უნდა, ამის პროგნოზირება ახლა რთულია, თუმცა გადაჭრით იმის თქმა, რომ რომელიმე ბარიერს გადალახავს, ასევე შეუძლებელია. ამას ვერც "რესპუბლიკელებზე", ვერც "თავისუფალ დემოკრატებზე" და ვერც ბურჯანაძის პარტიაზე ვიტყვით, ამიტომ მაინც მმართველ ძალასა და მის ფინანსურ რესურსს ვუბრუნდებით. დღეს საქართველოში ძალიან ძნელია იპოვო ბიზნესმენი, რომელიც რომელიმე პარტიაში ინვესტიციების ჩადებას გარისკავს.
უკანასკნელმა 25-მა წელმა გვასწავლა, რომ საქართველოში ყოველთვის ადმინისტრაციული რესურსი იგებს. ეს ხდება ყოველთვის, გარდა იმ შემთხვევისა, როცა ხალხი არსებული ხელისუფლებით ძალიან გამწარებულია და საერთო სახალხო მოძრაობას იწყებს, სხვა შემთხვევაში ადმინისტრაციული რესურსი ყოველთვის იგებს.
"რ": გასულ კვირას ითქვა, რომ კონსტიტუციაში ცვლილების შეტანა იგეგმება, რომლის თანახმადაც პრემიერს ერთდროულად არჩევნებში კენჭისყრის უფლებაცა და თანამდებობაზე დარჩენაც შეეძლება. როგორ აფასებთ ამ ინიციატივას?
პ.მ: ეს არავითარ შემთხევვაში არ ვარგა, რადგან ეს გახლავთ სააკაშვილის რეჟიმის გაგრძელება. მე თავად ვიყავი პარლამენტის წევრი და ყველაფერი ძალიან კარგად მახსოვს. სააკაშვილს როგორც გაუხარდებოდა და ეწყინებოდა, (პარლამენტი) ისე იქცეოდა და კონსტიტუციასაც შესაბამისად ცვლიდა. არ შეიძლება კონსტიტუცია ჭრა-კერვად იქცეს. ვინატრებდი იმ დროს, როცა კონსტიტუცია მთლიანად შეიცვლება და კონკრეტულ პერსონებზე მისი მორგება საჭირო აღარ გახდება.