"დამოუკიდებელ ექსპერტთა კლუბის" პრეზიდენტი სოსო ცისკარიშვილი არჩევნების დანიშვნის თარიღთან დაკავშირებულ უთახმოებას, რომელიც პრეზიდენტსა და "ქართული ოცნების" წარმომადგენლებს შორის წარმოიქმნა, ყოფილი პრემიერ-მინისტრის ბიძინა ივანიშვილის ინტერესებს უკავშირებს. ამბობს, რომ ექსპრემიერმა პრეზიდენტ მარგველაშვილისა და პრემიერ-მინისტრ გიორგი კვირიკაშვილის შეთანხმებული მუშაობა ვერ აიტანა, ამიტომ პრეზიდენტის შეურაცხყოფისთვის ეს თემა მორიგ მეთოდად გამოიყენა.

პოლიტოლოგი მიიჩნევს, რომ არჩევნების დანიშვნის თემა და მასთან დაკავშირებული გარკვეული უთანხოება საზოგადოებისთვის ნაკლებად საინტერესო და მეორეხარისხოვანია, ამიტომ ამ საკითხს იგი თითიდან გამოწოვილ პრობლემას უწოდებს და ამბობს, რომ ეს მხოლოდ პრეზიდენტის წინააღმდეგ დაწყებული შეურაცხმყოფელი კამპანიის გაგრძელებაა.

ექსპერტი წინასაარჩევნოდ პარტიათა ალიანსებს არ პროგნოზირებს და ამბობს, რომ დიდი ალბათობით, საარჩევნო სიაშიც ბევრი მოულოდნელი სიახლე იქნება.

მიმდინარე პოლიტიკურ საკითხებზე "რეზონანსი" "დამოუკიდებელ ექსპერტთა კლუბის" პრეზიდენტ სოსო ცისკარიშვილს ესაუბრა.

სოსო ცისკარიშვილი: დიდი გულთმისნობა არაა საჭირო იმისთვის, რომ არსებულ რეალობაში გავერკვეთ. როდესაც პრეზიდენტი და პრემიერი ერთ კონკრეტულ საკითხზე სრულიად მკაფიოდ თანხმდებიან, ხოლო შემდეგ აღმოჩნდება, რომ შეთანხმება ძალაში აღარაა, მაშინ მესამე ძალა უნდა ვეძიოთ.

ქვეყნის რეალობას თუ შევხედავთ, მესამე ძალის პირველი ნომერი ისევ პირველი ძალაა. სწორედ ჩვენი კადრებთუხუცესის პრიორიტეტია, რომ ქვეყნის პრემიერ-მინისტრებთან მუდმივად კონტროლირებადი დამოკიდებულება ჰქონდეს.

ამ შფოთვის მთავარი წინაპირობა კი თავად პრეზიდენტია, რომელიც არ აღმოჩნდა ის ბიჭი, ერთხელ მოსვლა ეკმარა. ეს ჩვენი კადრებთუხუცესის მოუშუშებელი ჭრილობაა, რის გამოც ქვეყნის პოზიტიური პერსპექტივის შესაძლებლობა კნინდება. ამ შემთხვევაში ბატონი ბიძინა კვლავ ზუსტად იყო ორიენტირებული და მიზნად საკუთარი მოგროვილი გუნდის წევრებისთვის ახალი დავალების მიცემა ჰქონდა.

"რეზონანსი": ფიქრობთ, რომ არჩევნების თარიღთან დაკავშირებული უთანხმოება პრეზიდენტის წინააღმდეგაა მიმართული?

ს.ც.: ამას ამტკიცებს კაჭკაჭების გუნდის მსგავსი გამოსვლები, რასაც პარლამენტის იმ წევრთა მხრიდან ვისმენთ-ხოლმე, ვისთვისაც ახლა ყველაზე დიდი თავის ტკივილი მომავალ პარლამენტში მოხვედრის საკითხია. ახლა ერთმანეთსაც კი ეჯიბრებიან - პრეზიდენტის შეურაცხყოფისთვის ვინ უფრო გონებამახვილურ ფრაზეოლოგიას გამოიყენებს. ესეც უკვე პრიმიტიული ნომერია და დიდი ხნის წინ გავიარეთ. არ მგონია, რომ ისეთი ამბიციების მქონე ადამიანი, როგორიც ბიძინა ივანიშვილია, ამით დაკმაყოფილდეს. მან ვერ აიტანა, რომ პრეზიდენტსა და პრემიერს შორის ურთიერთშეთანხმება შედგა.

შემთხვევითი არ იყო, რომ ბატონი ღარიბაშვილი საკუთარი წარმომქმნელის დიდი ფავორიტი გახლდათ. გავიხსენოთ ბიძინა ივანიშვილის მაშინდელი კმაყოფილება, როცა ამბობდა, რომ ღარიბაშვილისთვის ორჯერ არაფრის თქმა არ უხდებოდა. ქვეყანა ასე არ შენდება, საზოგადოებისთვის ეს თემა მეათეხარისხოვანია. ამ თემების მუდმივი სუბიექტი მხოლოდ მედიაა, ეს გასაგებიცაა, თუმცა ჩემი აზრით, მედია და საზოგადოებრივი ინტერესები ერთმანეთს თანდათან შორდება, რადგან გარდა ამ თემისა, ჩვენს მოქალაქეებს უამრავი სხვა სატკივარი აქვთ.

ჩემი აზრით, საუბარი წინასაარჩევნო კამპანიის 8 აგვისტოს ან 8 ივნისს დაწყებაზე, ამასთან, ამ თემის საჯაროდ გაჟღერებაზე არავის არანაირ პოლიტიკურ ქულებს არ მატებს, თანაც იმ პერიოდში, როდესაც ყოველდღიურად ახალი შფოთვის საფუძველი გვაქვს.

"რეზონანსი": არჩევნების თარიღის დანიშვნაზე საუბრისას პარტიები ყურადღებას ფინანსურ ნაწილზეც ამახვილებენ, რომელსაც წინასაარჩევნო კამპანიისთვის გამოიყენებენ...

ს.ც.: რაც შეეხება ფინანსურ ნაწილს, ეს ისე პრიმიტიულადაა შემოტანილი საზოგადოებაში, თითქოს თარიღების დასახელება მართლაც რომ გადამწყვეტი ფაქტორი იყოს. წინასაარჩევნოდ ბიუჯეტის საკითხის წინ წამოწევა, თანაც ჯერ კიდევ დაურეგისტრირებელი არჩევნებში მონაწილეობის მსურველი პარტიების პირობებში, აბსოლუტურად ხელოვნურია.

თუკი ბიუჯეტში არსებობს თანხა, რომელიც წინასაარჩევნო კამპანიებისთვის კანდიდატმა პარტიებმა უნდა გამოიყენონ, მაშინ მის გამოსაანგარიშებლად თანაბარი საწყისები უნდა იყოს და რაც მთავარია, ეს საკითხი ცნობილი უნდა იყოს როგორც საზოგადოებისთვის, ისე თავად პარტიებისთვისაც. ვინ რომელ რიცხვში რამდენს დახარჯავს, თანაც იმ სახსრებიდან, რომელიც მას კანონიერად ეკუთვნის, ეს არავის საქმე არ უნდა იყოს. საუბარი იმაზე, რომ თურმე 8 აგვისტოს თუ დაიწყება კამპანია, ყველაფერი ჩაიშლება და პლაჟებზე გასულ თბილისელებს ხმას ვერ მიაწვდენენ, ცოტა არადამაჯერებელი და არშემდგარი იუმორის თემა უფროა, ვიდრე რეალობა.

ვფიქრობ, თარიღთან დაკავშირებით დაპირისპირება თითიდან გამოწოვილი თემაა. აქ საფუძველი არა თარიღი, არამედ ჩვენთვის გაუგებარი ფუნქციების მქონდე მოქალაქეა, რომელიც ვერ პოულობს საკმარის თანხებს, რათა 200-წლოვანი ხეების გადარგვით იყოს დაკავებული. შედეგი კი ისაა, რასაც ვხედავთ.

"რ": ეროვნულ-დემოკრატიული ინსტიტუტის ("ენდიაი") მიერ ჩატარებული კვლევა ბოლო დღეების განმავლობაში როგორც საზოგადოებაში, ისე პოლიტიკურ ძალებში განხილვის საგნად იქცა. თქვენ როგორ აფასებთ ამ კვლევის სანდოობასა და მის შედეგებს?

ს.ც.: "ენდიაი" უკვე მრავალწლიანი შფოთვის შემცველი თემაა. რამდენი ხანია ჩვენი ქყვენის წამყვანი მეცნიერები, რომლებსაც საზოგადოებაში მაღალი რეიტინგი აქვთ, ვგულისხმობ სოციოლოგებს, ვერ ახერხებენ ასეთ კვლევაში ჩართულნი იყვნენ. არამც და არამც - იგივე ჩაკეტილი კარი, გაუგებარი პრინციპები. პრინციპში, ასეთი შედეგებით მხოლოდ თავიანთ თავს თუ გაიბითურებს-ხოლმე ორგანიზაცია.

ამასთანავე, არსებობს ისეთი ციფრი, რომლის დამახინჯება არავის ინტერესებში არ შედის. მაგალითად, რაოდენობა იმ ადამიანებისა, რომლებიც არჩევნებზე წასვლას არ აპირებენ. ესაა შემაშფოთებელი რიცხვი, რაც ნამდვილად საფიქრალია. სხვა ამ თემაზე არაფერია სათქმელი.

"რ": გარდა "ენდიაისა", ერთ-ერთ საინფორმაციო სააგენტო "ჯი-ეიჩ-ენზე" გამოქვეყნდა თავად "ქართული ოცნების" მიერ ჩატარებული შიდა კვლევა, რომელიც სხვაგვარ შედეგებს აჩვენებს. როგორ უყურებთ ამ მონაცემებს?

ს.ც.: რაც შეეხება "ოცნების" შიდა კვლევას, არ ვარ დარწმუნებული, რომ ეს კვლევა საკუთარი თვითკმაყოფილებისთვის არ იქნა ჩატარებული. ჯერ ერთი, ტერმინი "შიდა კვლევა" რამდენად დამაჯერებელია საზოგადოებისთვის, ეს კიდევ საკითხავია; მითუმეტეს, იმ პირობებში, როცა ამ კვლევაში არც ერთი წონიანი სოციოლოგი არ ყოფილა ჩართული... ამიტომ მგონია, რომ "ოცნებამ" ეს კვლევა საკუთარი გუნება-განწყობის გასაუმჯობესებლად გააკეთა. როგორც წესი, როცა ურთიერთგამომრიცხავი შედეგები იდება, ჭეშმარიტება სადღაც შუაშია.

"რ": წინასაარჩევნო პერიოდში კონკრეტულ ალიანსებს ხომ არ უნდა ველოდოთ, რას ფიქრობთ, შეიქმნება პარტიათა ბლოკები?

ს.ც.: რამდენიმე წელია ყველა კვლევა გვარწმუნებს იმაში, რომ დღევანდელი და მომავალი პარლამენტის კონფიგურაცია ერთი და იგივე არ იქნება. დღევანდელი შემადგენლობა ამომრჩევლების მიერ უკვე წინასწარაა უარყოფილი. ყველაფერს უნდა სკრუპულოზური შესწავლა და რაიმე გაერთიანებაზე საუბარი მხოლოდ ამის შემდეგ შეიძლება.

ფაქტი ერთია - არც ერთ პოლიტიკურ ძალას უმრავლესობის შექმნის ერთპიროვნული ძალა არ გააჩნია.

შეიქმნება თუ არა გაერთიანება არჩევნებამდე და მას შემდეგ - ეს უკვე პოლიტიკური ტექნოლოგიის თემაა და მისი ამ ეტაპზე პროგნოზირება რთულია. ზოგადად, ეს არჩევნების შემდეგ ხდება-ხოლმე, თუმცა მოცემულობა შეიძლება შეიცვალოს კიდეც და 2017 წელს რიგგარეშე საპარლამენტო არჩევნების წინაშე აღმოვჩნდეთ.

ცხადია, ეს ერთ-ერთი ვარიანტია, თუმცა ეს საფრთხე გათვალისწინებული უნდა იყოს, რათა კოალიციის შექმნაზე დროზე შეთანხმდნენ და მხოლოდ დაპირისპირებას არ ვუცქიროთ. ასე რომ, დღეს ამის პროგნოზირება რთულია, მითუმეტეს, რომ ჯერ კიდევ არ ვიცით რომელი პოლიტიკური სუბიექტები მიიღებენ არჩევნებში მონაწილეობას.

"რ": საარჩევნო სიების ფორმირების საკითხზე რას გვეტყვით. მედიაში ამ თემაზე ბევრი ითქვა. ჩვენი ინფორმაციით, საარჩევნო სიის პირველ სამეულში პრემიერი გიორგი კვირიკაშვილი, ჯანდაცვის მინისტრი დავით სერგეენკო და ვიცე-პრემიერი კახი კალაძე იქნებიან. როგორ უყურებთ ამ გადაწყვეტილებას?

ს.ც.: სიაში კონკრეტული პიროვნებების ცვლილება დოკუმენტაციის წარდგენამდე ერთი საათით ადრეც კია შესაძლებელი. თქვენ მიერ დასახელებულ პირებს დიდი ალბათობით ვერ ვიხილავთ პარლამენტში, რადგან მათ საკუთარი თანამდებობები ნამდვილად ურჩევნიათ. ასეთ ვითარებაში ძალიან მარტივი იქნება სხვა სამეულის შექმნა, იმ ადამიანებისა, რომლებისთვისაც საზოგადოებას აქამდე პარლამენტში შესასვლელად ხმა არ მიუცია.

"რ": მაგალითად, ვის გულისხმობთ?

ს.ც.: ეს ადამიანები უფრო მაღალი ცნობადობისა და პოზიტივის მქონენი არიან, რომლებსაც, როგორც წესი, წინასაარჩევნო პერიოდში ამომრჩეველთა მოსაზიდად იყენებენ, შემდეგ კი უჩუმრად პარლამენტიდან მიდიან და აღმასრულებელ ხელისუფლებაში ინაცვლებენ.

"რ": რამდენიმე დღის წინ საუბარი იყო კონსტიტუციაში შესატან ცვლილებაზე, რომლის თანახმადაც პრემიერს ერთდროულად თანამდებობაზე დარჩენაცა და არჩევნებში კენჭისყრაც შეეძლება. თქვენ როგორ აფასებთ ამ ინიციატივას?

ს.ც: არ მგონია, რომ ამ საკითხის შესაფასებლად რაიმე სიღრმეში შესვლა უნდა იყოს საჭირო. რასაკვირველია, თემა მხოლოდ დღევანდელი სიტუაციისა და მმართველი ძალისთვისაა მორგებული. გული მწყდება, რომ ასეთი გადაწყვეტილების მიღების შემთხვევაში კვირიკაშვილის პოლიტიკურ ბიოგრაფიაში ეს ცვლილება გარკვეულ ლაქად დარჩება, ადამიანისა, რომელიც ჩემთვის პირადად სანდო და კარგი პოლიტიკოსია. მას ამ ფაქტს აუცილებლად ყოველთვის შეახსენებენ, რა თანამდებობაზეც უნდა აღმოჩნდეს.

მეორე მხრივ, არ მგონია, რომ ეს გადაწყვეტილება სახელმწიფოებრივად საშიშია, მთავარია ადმინისტრაციული რესურსი გაკონტროლდეს, რომელსაც, როგორც წესი, წინასაარჩევნო პერიოდში ხელისუფლება აქტიურად იყენებს-ხოლმე.