"ენდიაი"-მ ყველაფერი გააკეთა, რომ მის მიმართ ნდობის ხარისხი დაბალი იყოს", - ასეთია პოლიტოლოგ მამუკა არეშიძის შეფასება კვლევის შედეგების მიმართ. თუმცა, მისი თქმით, მიუხედავად ამისა, შედეგები მაინც საინტერესოა, რადგან მან შესაძლოა, ის ამომრჩეველიც კი აიძულოს და არჩევნებზე მიიყვანოს, რომელიც ამას არ აპირებდა.

"მთელ კვირასთან" ინტერვიუში არეშიძე პრემიერ-მინისტრისა და ჟურნალისტების შეხვედრასაც აფასებს. ამბობს, რომ საერთო ჯამში, შეხვედრა პოზიტიური იყო და გიორგი კვირიკაშვილმაც დადებითი შთაბეჭდილება დატოვა.

მამუკა არეშიძე: სასიამოვნო შთაბეჭდილება დამრჩა, რადგან ბევრი სხვა პოლიტიკოსისაგან განსხვავებით, კვირიკაშვილი მაქსიმალურად კორექტული იყო და საუბრის, ინფორმაციის მიწოდების მანერით კეთილგანწყობის შექმნას ცდილობდა. ასეთი საუბარი მისი სტილია.

იგი ასევე ცდილობდა, ყველა კითხვაზე მაქსიმალურად ამომწურავი პასუხი გაეცა. ზოგ შემთხვევაში ეს გამოსდიოდა, ზოგში ნაკლებად, მაგრამ მთლიანობაში პოზიტიური განწყობა შემექმნა.

"მთელი კვირა": და რა იყო, თქვენი აზრით, ყველაზე მნიშვნელოვანი გზავნილი?

მ.ა.: იყო რამდენიმე ასეთი გზავნილიცა და განცხადებაც. ერთადერთი, რაზეც ყურადღების გამახვილება მინდა, შემდეგია: ჟურნალისტ დიანა ტრაპაიძის დასმულ კითხვაზე, რომელიც ასე ჟღერდა - რის გარშემო შემოიკრიბება ხალხი "ოცნების" სიაში - კვირიკაშვილმა ზოგადი პასუხი გასცა. ტრაპაიძის კითხვაში იგულისხმებოდა იდეა, რის გარშემოც "ოცნების" საარჩევნო სია უნდა შეიკრიბოს და პრემიერის პასუხში ეს არ იყო ახსნილი.

ვფიქრობ, მოვიდა დრო, როცა ქვეყანასა და მმართველ პარტიას მკაფიოდ ჩამოყალიბებული იდეოლოგია უნდა ჰქონდეს. ქვეყნის იდეოლოგია ქვეყნის ფუნქციასაც განსაზღვრავს. რთულია იფიქრო იმ ქვეყნის ხვალინდელ დღეზე, რომელსაც ფუნქცია არ აქვს.

ამიტომ პრემიერს ვთხოვდი, შეიქმნას შესაბამისი ჯგუფი, რომელიც ამ საკითხზე იმუშავებს - იდეოლოგიის განსაზღვრაზე, რომელიც შემდეგ ქვეყნის ფუნქციას განსაზღვრავს. ეს ძალიან მნიშვნელოვანი თემაა და მიმაჩნია, რომ ამ თვალსაზრისით საოცარი ვაკუუმი გვაქვს.

"მ.კ.": პრემიერის ჟურნალისტებთან შეხვედრა ტრადიციად ბიძინა ივანიშვილმა დანერგა, შემგომ ღარიბაშვილმა მიივიწყა, კვირიკაშვილი კი, როგორც ჩანს, აღდგენას ცდილობს. რამდენად მნიშვნელოვანია ეს?

მ.ა.: ამას, რა თქმა უნდა, მივესალმები. უბრალოდ თვალი იმან მომჭრა, რომ მხოლოდ ტელევიზიის ჟურნალისტები იყვნენ და ბეჭდური მედიის წარმომადგენლები - არა. როგორც ამიხსნეს, ბეჭდური მედიის წარმომადგენლებთან შეხვედრა ცალკეა დაგეგმილი და ამან დამამშვიდა, თორემ ასეთი დიფერენცირება სწორი არ იქნებოდა.

გარდა ამისა, არც ისაა სამართლიანი, რომ მხოლოდ სატელევიზიო სივრცის სახეები იყვნენ შეხვედრაზე. ტელევიზიებში არიან ადამიანები, რომლებიც ხშირ შემთხვევაში ტელეწამყვანებზე მეტ სამუშაოს ასრულებენ. ტრადიცია კი, რა თქმა უნდა, ძალიან კარგი და მნიშვნელოვანია. ასეთი შეხვედრები აუცილებლად უნდა გაიმართოს.

ეს შეხვერდა ერთგვარი შეჯამება იყო იმ 3 თვიანი თუ 100 დღიანი სამუშაოსი, რაც კვირიკაშვილმა პრემიერის რანგში შეასრულა. თუმცა, მას პასუხების გაცემა იმ შეკითხვებზეც უწევდა, რაც მისი წინამორბედების მუშაობას ეხებოდა. ასეთ სიტუაციაში იგი ცდილობდა, წინამორბედების მიმართ მაქსიმალურად კორექტული ყოფილიყო და მის ნამუშევარსა და წინამორბედების ნამუშევარს შორის ზღვარი არ გაევლო. თუმცა, ირიბად, რამდენიმე შემთხვევაში მიუთითა, რომ ზოგიერთი სამუშაო დასრულებული არაა, ზოგიერთიც სწორად წარმართული და ა.შ.

თუნდაც ავიღოთ საკთხი, რომელიც ხელფასებისა და მანქანების ამბავს ეხებოდა. ის, რომ მანქანების ასეთი ფორმით შეძენის მავნე ტრადიცია არსებობს, ფაქტია. სამწუხაროდ, ქართველი ჩინოვნიკების გემოვნება მხოლოდ შავი ჯიპების გარშემო ტრიალებს. კვირიკაშვილმა ესეც შეაფასა, მაგრამ ეს ხომ გუშინ დამდგარი პრობლემა არაა, წლებია გრძელდება. დღევანდელი ხელისუფლებაც სცოდავს ამით და წინაც სცოდავდა. შავი ჯიპი საქართველოში კულტი გახდა, რომლიც ნებისმიერი რანგის ჩინოვნიკის ახდენლი ოცნებაა.

ასევეა ხელფასების საკითხიც. ესეც დასახვეწია და ისიც, რომ ზოგ შემთხვევაში შტატები უაზროდაა გაბერილი.

თქვენი გაზეთის მკითხველს ერთი ამბავი მინდა მოვუყვე: ახლახან ვენაში გახლდით, სადაც სავალუტო ფონდის წარმომადგენლებთან მქონდა შეხვედრა. მათ აღნიშნეს კატასტროფული მდგომარეობა იმ კონტინგენტისა, რომელიც საქართველოდან სავალუტო ფონდში იგზავნება, რათა იქ სტაჟირება გაიარონ. ზუსტად იმიტომ, რომ ეს გაგზავნილი კონტინგენტი კატასტროფულია, საქართველო კლასიფიკაციაში ერთი ნაბიჯით დაქვეითდა. განსაკუთრებით ხაზი გაესვა იმას, რომ საუბარია პირველ რიგში ფინანსთა და ეკონომიკის სამინსტროების წარმომადგენლობაზე. იქ გაგზავნილი კონტინგენტი უაღრესად დაბალი დონისაა და იმ კრიტერიუმებში, რომელიც ამ დაწესებულებას აქვს დაწესებული, ვერაფრით ჯდება. ელემენტარულად პრეზენტაციებს ვერ აკეთებენ. როგორც მითხრეს, შედარებით უკეთესი მდგომარეობაა ეროვნული ბანკის კონტინგენტთან. აი, ესაა მისახედი. ეს ყველაფერი სწორედ იმის გამო ხდება, რომ გაბერილი შტატების გამო ხშირად არ იციან, თუ ვინაა საქმის მკეთებელი და ვინ - არა. ასეთი შეფასებებიც ამას მოჰყვება ხოლმე.

არადა, ეს ადამიანები ხომ ჩვენი სავიზიტო ბარათია. შედეგად, როცა საქართველოს ეკონომიკურ პოტენციალზე მსჯელობენ, ერთ-ერთი კომპონენტი ამ პიროვნებების კვალიფიკაციაცაა. ამას აუცილებლად დიდი ყურადღება უნდა მიექცეს. პრემიერმა თქვა, რომ შტატები უნდა შემცირდეს და იმედია, ეს ტენდენციას გაგრძელდება.

"მ.კ.": პრემიერისა და ჟურნალისტების შეხვედრამ დაგიტოვათ თუ არა შთაბეჭდილება, რომ ერთგვარი გაუგებრობა თუ დაპირისპირება პრემიერისა და პრეზიდენტის ინსტიტუტებს შორის დასრულდა?

მ.ა.: ეს არ დასრულდება. სამწუხარო დასკვნა უნდა გავაკეთო - ადრე თუ შენიშვნები ორივე მხარესთან მქონდა ხოლმე, ახლა ისე გამოდის, რომ პრეზიდენტმა სამი პრემიერიდან საერთო ენა ვერც ერთთან გამონახა. სამივესთან დაპირისპირების ფორმატი როგორ შექმნა?!

"მ.კ.": ამჟამად ეს დაპირისპირება, თქვენი აზრით, იგრძნობა?

მ.ა.: როგორ არა, იგრძნობა. მართალია, ეს საგაზეთო ფურცლებზე ისეთი დოზით აღარ გადმოდის, როგორც წინა შემთხვევების დროს, მაგრამ მაინც ჩანს. არადა ამის დაშვება არაფრით არ შეიძლება, ქვეყნის იმიჯს ვნებს.

"მ.კ.": რითი იგრძნობა?

მ.ა.: ახლა რომ მეკითხებით, თუნდაც ამით იგრძნობა. პრემიერსაც რომ ჰკითხეს - იმითაც. როცა ჟურნალისტი შეკითხვას სვამს, ე.ი. პრობლემა არსებობს. ჟურნალისტი თავისი ოჯახის ინტერესებიდან გამომდინარე ხომ არ ელაპარაკება რესპონდენტებს?! არამედ ის პრობლემა, რაც საზოგადოებაში არსებობს, კითხვის ფორმით სააშკარაოზე გამოაქვს.

"მ.კ.": წინა პრემიერის დროს ამ დაპირისპირებაზე საზოგადოება ერთგვარ პასუხისმგებლობას პრემიერს აკისრებდა. ამ შემთხვევაში, თქვენი აზრით, პასუხისმგებლობა პრეზიდენტზეა?

მ.ა.: როგორც გითხარით, გამოდის, რომ "ქართულმა ოცნებამ" პრეზიდენტის მოსაწონი პრემიერი ვერაფრით შეარჩია.

"მ.კ.": საარჩევნო სიას რაც შეეხება, კვირიკაშვილმა მნიშვნელოვანი განახლება ახსენა. თქვენი აზრით, ეს საკმარისია?

მ.ა.: უფლებას ვიტოვებთ, რომ ამაზე პასუხი კვირიკაშვილს მოვთხოვოთ, როცა ის პარტიის მმართველობაში მივა. დრო მიდის და არ მგონია, რომ ყველა ის ადამიანი, რომელიც დღეს პარტიის ოფისში ზის, იმ საქმეს ასრულებს, რომელიც მოსწონს. თუ კვირიკაშვილი პარტიის მუშაობაზე პასუხისმგებლობას იღებს, მაშინ დროულად უნდა მივიდეს იქ და არჩევნებისათვის მზადება დროულად დაიწყოს.

სიის გადახალისებას რაც შეეხება, ეს ძალიან კარგია. როცა "ქართული ოცნება" ფორსმაჟორულ სიტუაციაში მუშაობდა, მაშინდელმა სიტუაციამ განაპირობა ის ეკლექტურობა, რაც სადეპუტატო კორპუსშია. ახლა კი არის საშუალება, რომ სიის შედგენას უფრო დინჯად და დაკვირვებულად მიუდგნენ.

მთავარია, საქმის გამკეთებელი რაც შეიძლება მეტი იყოს. მხოლოდ ინგლისურის ცოდნა არაა მნიშვნელოვანი. თანაც სხვადასხვა სფეროს პროფესიონალებია საჭირო, მხოლოდ იურისტები და ეკონომისტები კი არა.

მმართველმა ძალამ ქვეყნისთვის აუცილებელი მიმართულებების ფართო სპექტრი უნდა მოიცვას. მათ შორის ხელოვანიც შეიძლება იყოს და სპორტსმენიც, უბრალოდ ისეთი ხალხი, ვისაც თავის სფეროში ავტორიტეტი აქვს.

მოასწრებს თუ არა კვირიკაშვილი ამის გაკეთებას, რთული სათქმელია. თუ ხელი არ შეუშალეს, მოასწრებს, მაგრამ ვატყობ, რომ ხელის შემშლელი გარემოება ბევრი იქნება.

"მ.კ.": რას გულისხმობთ?

მ.ა.: იმას, რომ ადამიანებს უკვე ნამუშევარი აქვთ, მოლაპარაკებები უკვე ნაწარმოებია, როგორც მაჟორიტარი კანდიდატების თვალსაზრისით, ისე პროპორციული სიის თვალსაზრისითაც. უფრო მაჟორიტარულის. ისე არ გამოვიდეს, რომ სია დალაგდეს და მაჟორიტარები იყვნენ ისეთები, რომელთაც არც ჭკუა მოეკითხებათ და არც საქმის ცოდნა.

"მ.კ.": მაჟორიტარები ყველა არჩევნების დროს სიის სუსტ რგოლად უნდა მივიჩნიოთ?

მ.ა.: ჰოდა, არ გვინდა ახლაც ასე გამოვიდეს.

"მ.კ.": "ენდიაი"-ს შედეგებმა ისევ დიდი ხმაური გამოიწვია. თქვენში რამდენად იწვევს იგი ნდობას?

მ.ა.: "ენდიაი"-მ ყველაფერი გააკეთა, რომ მის მიმართ ნდობის ხარისხი დაბალი იყოს. იგი ასეთი მეთოდოლოგიით მუშაობას - ათი ამბავიდან რვა შემთხვევაში სიმართლეს ამბობს, მაგრამ ორ ისეთ ტყუილს დაახეთქებს, რომ მტერს და ავს. თუმცა, მაინც დაიჯერება, რადგან დანარჩენი სიმართლესთან შედარებით ახლოა.

"მ.კ.": დავით ბაქრაძე რომ პოლიტიკოსებიდან ყველაზე მეტს მოსწონს, ეგ რომელ კატეგორიაში გადის?

მ.ა.: პერსონალიებს არ შევეხები, მაგრამ აქ ზედაპირზე დევს, რომ ეს სიმართლესთან ახლო არაა. ამ ჩამონათვალში ერთი ისეთი პოლიტიკოსი იყო, რომლის არსებობაც ხალხს დავიწყებული აქვს, კვლევაში კი მაღალი რეიტინგი ჰქონდა. ეს ჩემთვის დაუჯერებელია. პარტიების შეფასებას რაც შეეხება, საინტერესო შედეგია დადებული. ეს დასაფიქრებელია. იმიტომ კი არა, რომ რეალურია, არამედ იმიტომ, რომ საინტერესოა, რატომ გაკეთდა ასე.

ის ადამიანები, რომლებიც "ქართული ოცნების" საქმიანობით უკმაყოფილოები არიან, შეამჩნევენ, რომ "ნაციონალურ მოძრაობას" მყარი პოზიცია აქვს და ეს ციფრები ზოგიერთისათვის ერთვარი სტიმული შეიძლება აღმოჩნდეს და არჩევნებზე მივიდეს.

"მ.კ.": საარჩევნო კამპანიაზე რამდენად იქნება დამოკიდებული იმ ადამიანების არჩევანი, რომელთაც ჯერ არ გადაუწყვეტიათ, ვის აძლევენ ხმას?

მ.ა.: საქართველო ისეთი ტიპის ქვეყანაა, რომ საარჩევნო კამპანიის მომენტისათვის ციფრები იცვლება. ამის არაერთი მაგალითი გვქონია. მე შემიძლია ხალხის განწყობაზე გესაუბროთ და გითხრათ, რომ თუ ჩემს გარემოცვაში ბევრი იყო ისეთი, ვინც არჩევნებზე მისვლას არ აპირებდა და ნიჰილისტური განწყობა ჰქონდა, დღეს უკვე ფიქრობენ, თუ ვის მისცენ ხმა. ანუ, ამ თვალსაზრისით გარკვეული აქტიურობა უკვე შესამჩნევია. არჩევნების მოახლოებასთან ერთად ისინიც ჩამოყალიბდებიან.

"მ.კ.": "ენდიაი"-ს კვლევის შედეგებში საყურადღებო იყო ის, რომ წინა კვლევის შემდეგ მნიშვნელოვნად იყო შემცირებული ევრაზიული კავშირის მხარდამჭერთა რიცხვი და გაზრდილი ევროკავშირის მხარდამჭერთა რაოდენობა. რამ გამოიწვია ეს ცვლილება?

მ.ა.: იმან, რომ რუსეთთან ურთიერთობის სხვა რელსებზე გადაყვანამაც არ გამოიწვია ის შედეგი, რასაც ბევრი ელოდა. დიალოგიც არის, სავაჭრო ფანჯარაც გაიხსნა, მაგრამ ამით საოკუპაციო რეჟიმი არ შემსუბუქებულა. ამას ერთადერთი პლუსი აქვს - ხალხმა ფიქრი უნდა ისწავლოს და დაასკვნას, რომ ერთი "პატრონიდან" მეორესთან გადანაცვლება შედეგს არ მოიტანს.

მათ თვითრეალიზაციაზე უნდა დაიწყონ ფიქრი - რა ფუნქცია და როლი აქვს ქართველ ხალხს და მთლიანად საქართველოს. "პატრონის" შეცვლა და ვიღაცასთან თავის შეფარება მარტივია და სახელმწიფოს შექმნა - ბევრად უფრო რთული.

მგონი, დადგა დრო, როცა ყველამ დაინახა, რომ არცერთი ვექტორი იმ ხარისხით, რა ხარისხითაც წარმოედგინათ, არ ამართლებს. რასაკვირველია, ჩვენი დასავლური ორიენტაცია ურყევია, მაგრამ ეს იმას არ ნიშნავს, რომ დასავლეთში მხოლოდ თავშესაფარი ვეძებოთ. ჩვენი პრინციპული პოზიცია ორივე მიმართულებით აუცილებელია. ამაზე ფიქრისკენ უბიძგებს საზოგადოებას დღევანდელი სიტუაცია და ვფიქრობ, რომ პოლიტიკური სპექტრიც აქეთკენ უნდა იყოს მომართული.

"მ.კ.": კვირიკაშვილმა შეხვედრაზე თქვა, რომ ჩვენ მუდივად არ უნდა ვიძახოთ, რომ ჩვენს ტერიტორიაზე რუსული ბაზებია. ეს სწორად მიგაჩნიათ?

მ.ა.: მე ასე არ ვფიქრობ, თუმცა, მესმის, რა თქვა მან. ამას რომ ამბობდა, მასში უფრო ეკონომისტი დომინირებდა. ოკუპირებული ტერიტორიები რომ გვაქვს, ამაზე უნდა ვილაპარაკოთ, მაგრამ რუსეთთან დიალოგის რეჟიმი მუდმივად უნდა გვქონდეს და ვეცადოთ იმ აგრესიის ჩაცხრობას, რაც ამ ორ ქვეყანს შორის არსებობს.

არ შეიძლება მუდმივად ისეთ რეჟიმში იყო, რომელსაც შენი ქვეყნისთვის არაფერი მოაქვს. ამიტომ გზები უნდა ვეძებოთ და მანევრის სივრცე გავშალოთ. იმაზეც უნდა ვილაპარაკოთ, რომ ჩვენი ტერიტორიები ოკუპირებულია და იმაზეც, თუ როგორ გამოვიდეთ შექმნილი სიტუაციიდან.

ვერც ოპოზიციის რიტორიკას დავეთანხები, მუდმივად რომ გაიძახიან - საქართველოს საკითხი რადარებიდან გაქრაო. იმიტომ გაქრა, რომ ქართული პოლიტიკური ელიტა ამაზე არ ლაპარაკობს, თუ იმიტომ, რომ გეოპოლიტიკური ვითარება შეიცვალა და ჩვენს პარტნიორებს უბრალოდ არ აწყობთ გაუთავებლად ამაზე ლაპარაკი?

ევროპარლამენტის ტრიბუნიდან ამაზე ილაპარაკებენ თუ არა, ამას გადამწყვეტი მნიშვნელობა არ აქვს. მთავარია, აშშ-ის ადმინისტრაციამ ილაპარაკოს. აშშ-ის ადმინისტრაციას კი დღეს სხვა მიდგომები აქვს. საქართველოს საკითხი არ დავიწყებია, მაგრამ მიდგომები შეიცვალა. ასე რომ, ჩვენ მანევრების მთელი წყებით უკეთესი დროისათვის უნდა ვემზადოთ. ამ აზრისკენ უბიძგებდა კვირიკაშვილი მსმენელს, თუმცა უფრო ეკონომიკური შეფერილობა მისცა.