პოლიტოლოგი და ფსიქოლოგი რამაზ საყვარელიძე "საერთაშორისო რესპუბლიკური ინსტიტუტის" ("აირაი," კვლევებს არ ენდობა და არ გამორიცხავს, რომ აღნიშნული კვლევები პოლიტიკურ მიზნებს ემსახურებოდეს. როგორც მან "რეზონანსთან" საუბრისას აღნიშნა, იმ შემთხვევაში, თუ "ქართულმა ოცნებამ" არჩევნებზე უფრო მაღალი პროცენტული მაჩვენებელი აჩვენა, მაშინ დაიწყებენ ყვირილს იმაზე, რომ არჩევნები გაყალბდა და დასტურად ამ კვლევის შედეგებს მოიყვანენ.
რამაზ საყვარელიძე: "აირაის" კვლევები, სავარაუდოდ, სანდო არ არის. სხვა თუ არაფერი, ერთადერთი, რაშიც "ენდიაის" კვლევას ემთხვევა, "ნაციონალური მოძრაობის" და "ქართული ოცნების" რეიტინგის სიახლოვეა, თუმცა ციფრები განსხვავებულია.
შესაძლოა, ორივე კვლევის მიხედვით მათ თანაბარი რეიტინგი ჰქონდეთ, მაგრამ ასე ორი არასანდო წყაროს შეფასება გაკეთება ძნელია. უნდა არსებობდეს მესამე, მეოთხე და მეხუთე კვლევები, რომლებიც სიმრავლეს შექმნიან, თუმცა, სამწუხაროდ ქართული მედია ამაზე არ ზრუნავს.
აღნიშნული კვლევები სანდოდ არ მიმაჩნია და არ გამოვრიცხავ, რომ ეს კვლევები გარკვეულ პოლიტიკურ მიზნებს ემსახურებოდეს.
"რეზონანსი": ვის ან რა მიზნებს შეიძლება ემსახურებოდეს ეს კვლევები?
რ.ს.: პოლიტიკური ძალა, რომელსაც შეიძლება აწყობდეს, ამ გამოკვლევებში ჩანს. ვისაც ენდომება, რომ არჩევნების მეორე დღეს დაიძახოს - არჩევნები გაყალბდაო - ის ციტატებს სწორედ ამ კველვებიდან მოიყვანს.
ამ კვლევებში ორი პოლიტიკურ ძალა - "ნაციონალური მოძრაობა" და "ქართული ოცნება" თანაბარი იყო. თუკი აღმოჩნდება, რომ, დავუშვათ, "ოცნებამ" არჩევნებზე მეტი ხმა მიიღო, რა თქმა უნდა, ატყდება ყვირილი, რომ არჩევნები გაყალბდა.
მეორე მხრივ, აუცილებლად იქნება განსხვავება, ისეთი განსხვავება, სადაც "ოცნება" უფრო მაღალი რეიტინგის აღმოჩნდება. იმ მარტივი მიზეზის გამო, რომ სოციოლოგიურ რეიტინგებში "ნაციონალური მოძრაობა" 20 პროცენტზე მეტს ვერ აგროვებდა, ამ დროს კი 40-60 პროცენტმა არ იცის, არჩევნებზე ხმას ვის მისცემს, ბუნებრივია, ეს ხმები თუ გადანაწილდება, "ქართული ოცნების" მაჩვენებელი აიწევს და ატყდება ყვირილი, რომ არჩევნები გაყალბდა.
ამხელა გადაუწყვეტელი პროცენტი ბოლომდე გადაუწყვეტელი არ რჩება ხოლმე. არჩევნამდე საკმარისი დროა და გადაუწყვეტელი ამომრჩევლის დიდი ნაწილი რაღაც გადაწყვეტილებას მიიღებს და ხმები გადანაწილდება.
"რ": ბოლო დროს "რესპუბლიკელებისა" და პარტია "ქართული ოცნების" უთანხმოება შესამჩნევია. უნდა ველოდოთ თუ არა დაპირისპირების კიდევ უფრო მეტად გამწვავებას?
რ.ს.: ამ დაპირისპირებიდან არ მგონია, რომ პარტიული დაპირისპირება გამოსჭვიოდეს. თავის დროზე, როცა სტალინის თემაზე თოფაძემ განცხადებები გააკეთა, "ქართული ოცნების" წევრებმა ამას უარყოფითი შეფასება მისცეს. ახლა უსუფაშვილმა ანალოგიური გააკეთა.
რაც შეეხება ბესელია-ბერძენიშვილის დაპირისპირებას, ვერც იქ ვხედავ პარტიულ საფუძველს. ასეთი დაპირისპირება ფაქტობრივად ყველა შემთხვევაში შეიძლება ყოფილიყო ადრეც და შეიძლება ჩვენ არ მიგვექცევია ყურადღება. კანონპროექტზე შეუთანხმებლობა პოლიტიკურ დაპირისპირებამდე შორსაა.
ისე არ მოხდეს, რომ სამომავლოდ ცალ-ცალკე გასვლის გადაწყვეტილებამ ისეთ მოვლენებზე რეაქცია არ გააჩინოს, რაზეც ადრე ადგილი არ ჰქონდათ; უფრო აგრესიულობა არ გააჩინოს პარტიებს შორის, ვიდრე უპრიანია რომ გაჩნდეს. ამის ტენდეცია ნამდვილად არის, მაგრამ ეს ტენდეცია არანაირად არ არის გამართლებული, ვისაც არ უნდა ეხებოდეს - პარტია "ქართულ ოცნებას" თუ ნებისმიერ სხვას.
"რ": ევროპარლამენტში გაკეთდა განცხადება, რომ სანამ საქართველოსთვის უვიზო რეჟიმი ამოქმედდება, უნდა გათავისუფლდნენ პოლიტპატიმრები ვანო მერაბიშვილი და გიგი უგულავა. როგორ ფიქრობთ, იქნება თუ არა ეს განცხადება ვიზალიბერალიზაციის პროცესში ხელისშემშლელი?
რ.ს.: ვიზალიბერალიზაციის მატარებელი სხვა რელსებზეა დამაგრებული და არა უგულავა-მერაბიშილის თემაზე. ეს თემები შესაძლოა ვინმემ ვიზალიბერალიზაციის საკითხს მიაბას და დაიჟინოს, რომ საქართველოს ვიზალიბერალიზაცია არ მიეცემა, თუ ასე გაგრძელდაო. თუ დავაკვირდებით, ვიზალიბერალიზაციას ჰპირდებიან თურქეთს, რუსეთს და სხვა ქვეყნებსაც, სადაც ძალიან ბევრი შიდა პრობლემა.
ვიზალიბერალიზაციის საკითხი საგარეო საკითხების ჭრილში წყდება და არა საშინაო მდგომარეობის ჭრილში. ამდენად, საეჭვოა ეს საკითხი, რომელზედაც ერთიანი აზრი დასავლეთშიც არ არის - იმ მხრივ რომ მათი ციხეში ყოფნა პოლიტიკური დევნაა, თუ კრიმინალური დანაშაული - ამ საკითხის ვიზალიბერალიზაციის დონემდე გატანა ამ ფონზე მგონი სერიოზული არ არის.
"რ": "რუსთავი 2"-ის გარშემო მიმდინარე სამართლებრივ დევნაში ხელისუფლების ინტერესს თუ ხედავთ?
რ.ს.: ხელისუფლება ბიუჯეტის დაფინანსებულ საზოგადოებრივ მაუწყებელს, ხელისუფლებისადმი მადლიერ "იმედის" მაუწყებელს, ხელისუფლებისადმი ლოიალურად განწყობილ "მაესტროს" - ამდენ მაუწყებელს უვლის გვერდს და ეჭიდავება "რუსთავი 2"-ს? ამ ქცევის ლოგიკას ვერ ვხედავ. ამიტომ ხელისუფლების ინტერესსაც ვერ ვხედავ.
"რ": როგორ შეაფასებთ პრემიერის ვიზიტს აშშ-ში? რა იყო ვიზიტის ძირითადი ფუნქცია?
რ.ს.: ვიზიტისთვის სრულყოფილად თვალი არ მიდევნებია, მაგრამ როგორც მივხვდი, თვითონ კვირიკაშვილი ამერიკული წრეების მიერ კარგად იყო მიღებული. სირთულეები ურთიერთობაში კვირიკაშვილს ამერიკულმა მხარემ არ გაუჩინა. ამდენად, ამ ვიზიტის ძირითადი ფუნქცია სწორედ ოფიციალური ქართული პოლიტიკის მიმართ მიმღებლობის გაზრდა იყო. ამ ვიზიტის ანგარიშების მიხედვით, ვთვლი, რომ ეს შედეგი მიღწეულია.
"რ": ბოტანიკური ბაღის ირგვლივ განვითარებულ მოვლენებს როგორ შეაფასებთ და რეალურად რა პროცესებთან გვაქვს საქმე?
რ.ს.: რადიოში რამდენიმე ინტერვიუ მოვისმინე იმ ადამიანებისა, ვინც ბოტანიკური ბაღის ადმინისტრაციის სახელით საუბრობდა და მათი საუბარი დამაჯერებელი იყო. თვითონ ეს ტერიტორიები მე არ მინახავს. სხვათა შორის, არც "ნაციონალურ მოძრაობა" არ უსვამს ხაზს იმას, თუ რა განსხვავებაა ტერიტორიებს შორის.
ჯამში ტერიტორია იგივეა და როგორც ბოტანიკური ბაღის წარმომადგენლები ამბობენ, ხარისხის მხრივ, გადაცემული ტერიტორია უკეთესია.
ოპონენტები "ნაციონალური მოძრაობის" სახით ამ კომპონენტზე არ მსჯელობენ, ხარისხით მართლაც არის თუ არა განსხვავება. თუ ხარისხი განსხვავებულია და მიღებული დათმობილზე უკეთესია, მაშინ რა არის სადავო და საპრობლემო? რატომ მიეცა ამას ის სახე, რაც მიეცა - ეს გაუგებარია.
ანალოგიური პრობლემები ბევრია. არ ვიტყოდი, რომ საქართველოში ყველა პრობლემა ხელოვნურია, მაგალითად, ოქროს საბადოს თემაზე პრობლემები ჯერ კიდევ ბუნდოვანია, ქალაქში ბევრი რამ არის სადავო და ა.შ.
თუ ყველაფერზე, სერიოზულზეც და არასერიოზულზეც, დაპირისპირება ერთნაირად დაიწყება, მერე უკვე სერიოზულ საკითხებზე ხმის ამოღება ძალას კარგავს. თუმცა, ბოტანიკური ბაღის თემაზე პოლიტიზირებული დაპირისპირება მგონი, გადაჭარბებულია.
"რ": ოდესის გუბერნატორი მიხეილ სააკაშვილი თავის განცხადებებში აქტიურად ეხება მომავალ არჩევნებს და ცოტა ხნის წინ საქართველოში ჩამოსვლაც დააანონსა.
რ.ს.: სააკაშვილი თავის პოლიტიკურ გუნდში მართლაც წამყვანი ფიგურაა. სააკაშვილი რომ არ იყოს, გუნდის მომხრეთა რიცხვი საგრძნობლად შემცირდებოდა. შესაბამისად, თვითონ ამ გუნდის ნაბიჯებს, მის წარმატებებს იმის დეკლარირება ესაჭიროება, რომ სააკაშვილი მათთან არის მიუხედავად იმისა, ამჟამად თუ სად გუბერნატორობს.
პოლიტიკური ერთიანობის დეკლარირება აუცილებელია. შესაბამისად, ამ მოტივით იყო განპირობებული ადრეც და ახლაც სააკაშვილის ის განცხადებები, რომ თქვენთან ვიყავი, ვარ და აუცილებად ვიქნებიო.
რაც შეეხება მის ჩამოსვლას, ესეც იმ მუხტის გაზრდას ისახავს მიზნად, ვისაც სააკაშვილის საქართველოში ხილვა სურს. იმისკენ სწრაფვა გაეზარდოთ, რომ თუკი სააკაშვილის საქართველოში ხილვა სურთ, არჩევნებზე ხმა "ნაციონალურ მოძრაობას" უნდა მისცენ.
რაც შეეხება იმას, რომ ჩამოვა თუკი ხელისუფლების გადაცემა კანონიერი მექანიზმებით მოხდა, მეეჭვება, რომ ჩამოსვლის პირობები ჰქონდეს, იმიტომ რომ ქართული კანონმდებლობით ის იძებნება, რაც მან ჩვენზე უკეთესად იცის.
თუკი მის ნათქვამში რაიმე რეალური დევს, ანუ მართლა აპირებს ჩამოსვლას, ეს იმას ნიშნავს, რომ ის თავის მხარდაჭერებს უბიძგებს იმისკენ, რომ ხელისუფლების გადაცემა რევოლუციური სცენარით მოხდეს, როდესაც კანონები უკვე უგულებელყოფილია.
თუკი კანონები უგულებელყოფილი იქნება, მათ შორის მისი დევნის საკითხიც მოიხსნება.
ამ ფრაზაში თუ არის რეალობის ნიშანი და ეს არ არის მარტო დეკლარაციული გამონათქვამი, მაშინ კიდევ უარეს ფაქტთან გვაქვს საქმე. ანუ, შესაძლოა მოსახლეობის ერთი ნაწილის მეორესთან დაჯახების, სამოქალაქო დაპირისპირების, კონფლიქტების და არეულობის გამოწვევის იმ ინიციატივის გვიხსნიდეს ამ ფრაზაში, რაც თავის მხრივ წესით კანონით უნდა ისჯებოდეს.