პოლიტოლოგი სოსო ცინცაძე ფიქრობს, რომ მიუხედავად "ქართული ოცნების" მიერ წინასაარჩევნოდ შერჩეული პროდასავლური რიტორიკისა, რაც საზოგადოებრივი აზრის თანხვედრია, თავისუფლად შესაძლებელია ამომრჩევლის სიმპატია სხვა იდეოლოგიის მქონე, ახლადშექმნილმა პარტიებმაც დაიმსახურონ.
მისი თქმით, საამისოდ ბევრი რამ თავად ევროპასა და მათ განწყობაზე იქნება დამოკიდებული, რაც გარკვეულწილად მომავალ ვარშავის სამიტსა და საქართველოსთვის ვიზალიბერალიზაციის საბოლოოდ მონიჭების გადაწყვეტილებაში უნდა აისახოს.
პოლიტოლოგი მიიჩნევს, რომ დღეს არსებული რეალობიდან გამომდინარე, ახლადშექმნილ რამდენიმე პარტიას თითქმის თანაბარი სასტარტო შანსი აქვს, რაც აქამდე არასდროს ყოფილა.
ცინცაძის შეფასებით, ახლა მმართველ ძალას ბევრი მუშაობა მოუწევს საიმისოდ, რომ ევროპა მის პროდასავლურ კურსში დაარწმუნოს, მიღებული შედეგით კი, ამ ორიენტაციის მქონე ამომრჩეველი არ დაკარგოს.
წინასაარჩევნო გარემოსა და სხვა პოლიტიკურ საკითხებზე "რეზონანსი" პოლიტოლოგ სოსო ცინცაძეს ესაუბრა.
სოსო ცინცაძე: დღევანდელი არჩევნების უნიკალურობა იმაში მდგომარეობს, რომ ჩვენ თითქმის გადავეჩვიეთ ასეთ სიტუაციას: როდესაც რამდენიმე პარტიას თითქმის თანაბარი სასტარტო შესაძლებლობები გააჩნია. მიჩვეული ვიყავით, რომ არსებობდა ერთი მონსტრი მმართველი პარტია, შემდეგ კი რამდენიმე წვრილფეხობა, რომელთა ბედიც ისევ მმართველ პარტიაზე იყო დამოკიდებული.
დღეს კი ვითარება შეიცვალა, გამოკვეთილი ლიდერი პარტია, გნებავთ თავისი ადმინისტრაციული რესურსითა და შესაძლებლობებით, რომელიც გამარჯვებისთვის ყველაფერზე წამსვლელია, არ არსებობს.
"რეზონანსი": მაგრამ არსებობს მმართველი ძალა, რომელიც კვლავ გამარჯვებისთვის იბრძვის.. თქვენ როგორ მიგაჩნიათ, დღეის მდგომარეობით რამდენად დემოკრატიულია წინასაარჩევნო გარემო?
ს.ც: რასაკვირველია, დემოკრატიული გარემოს შესაქმნელად თავს დიდად არც "ქართული ოცნება" იკლავდა და ახლაც ასეა. დავუშვათ ამის მაგალითია, რომ მმართველმა პარტიამ თავი მოიკლა და მაჟორიტარების გაუქმებაზე უარი თქვა, ასევე პრინციპულად უარყო გერმანული მოდელი. საარჩევნო ოლქები კი ისე დაყო, თითქოს თავისი გამარჯვებისთვის უკვე ყველაფერი მოამზადა, მაგრამ უნდა გავითვალისწინოთ, რომ საზოგადოებაში საპროტესტო მუხტი ძალზედ დიდია.
ბუნებრივია, როდესაც ქვეყანაში დანაშაული იზრდება, შიმშილი და უმუშევრობა ასეთ დონეზეა, უკმაყოფილება მმართველი ძალის მიმართ იზრდება.
"რ": ასეთ შემთხვევაში, ბუნებრივია, რომ განწყობა ამომრჩევლის გადაწყვეტილებაზეც აისახება. თქვენი ვარაუდით, რა შანსები აქვთ ახლადშექმნილ პარტიებსა და მათთან გარეთიანებულ ბლოკებს?
ს.ც: ცხადია, ყველაფერი ეს ხალხის განწყობასა და არჩევანზე აისახება. მაგალითად, ინაშვილსა და მის ალიანსს შანსი აქვს, რომ პარლამენტში მეტნაკლებად სოლიდური ოდენობით შევიდეს, მაგრამ საკითხავია, თვითონ პარლამენტში როგორი სიტუაცია შეიქმნება. სავარაუდოდ, ისეთი, როგორიც 2002 წელს შევარდნაძის პარტიას არ დასცალდა.
რომ არა ვარდების რევოლუცია, იმდროინდელ პარლამენტში ლიდერი მმართველი პარტია იქნებოდა, თუმცა ცალკე აღებულ პარტიებს ერთად ხმები უფრო მეტი ექნებოდათ, ვიდრე მმართველ პარტიას. დაახლოებით ასე იქნება ახლაც.
რასაკვირველია, ყველაფერს მაჟორიტარები გადაწყვეტენ. აქვე უნდა აღინიშნოს, რომ ქართველმა მაჟორიტარებმა მთელს მსოფლიოში მაჟორიტარული სისტემის დისკრედიტაცია მოახდინეს, ვინაიდან მათ დაამკვიდრეს აზრი იმის შესახებ, რომ ქართველი მაჟორიტარი უპრინციპო, მედროვე და პოპულისტია. შემდეგ კი პარლამენტში გამარჯვებულის მხარეს ჩნდება, თუმცა ტრიბუნაზე ასული მაჟორიტარი ჩვენ პარლამენტში ჯერ არ გვინახავს.
აქედან გამომდინარე, დიდი შანსი ისევ "ქართულ ოცნებას" აქვს, რომელიც ზუსტად მაჟორიტარების იმედზეა დარჩენილი. იმასაც დიდი მნიშვნელობა აქვს, როგორი ფონი და რამდენად დიდი იქნება საპროტესტო მუხტის სიმძლავრე.
"რ": თუ გავითვალისწინებთ იმას, რომ ყველა პარტიას მისი იდეოლოგიური ხედვა აქვს და ამასობაში ევროპისგან მთლად სახარბიელო შედეგები ჯერჯერობით ვერ მივიღეთ, როგორ ფიქრობთ, ხომ არ გაიზრდება ამ ფონზე უფრო პრორუსული მუხტის მქონე პარტიათა ამომრჩევლის რაოდენობა?
ს.ც: ჩემი აზრით, "ოცნების" წინასაარჩევნო რიტორიკა უფრო პროდასავლური იქნება, მაგრამ ამავე დროს ამომრჩეველი გარკვეული სიმპათიით იქნება განწყობილი ისეთი პარტიების მიმართაც, როგორიც დავუშვათ მეჭიაურის პარტიაა. თუმცა, მეჭიაურს შეიძლება დათვური სამსახური გაუწიოს იმის მოწოდებამ, რომ აი, მოვა თუ არა, რუსეთთან ეგრევე დიპლომატიურ ურთიერთობას აღადგენს, ამისთვის ხალხი მზად არაა.
ხალხი მზადაა რუსეთთან ურთიერთობის ნორმალიზებისა, იგივე ვაჭრობის და ადამიანების დონეზე ურთიერთობის, მაგრამ ეს არ გახლავთ დიპლომატია.
დიპლომატიური ურთიერთობის აღდგენას დროს სჭირდება, ეს საშიში დილეტანტიზმია, დიპლომატია ასე არ იწყება. არ შეიძლება სახლის მშენებლობა სახურავიდან დაიწყო, დიპლომატია ისეთი სფეროა, რომელიც დილეტანტებს ორგანულად ვერ იტანს. იქამდე კი ძალიან დიდი სამუშაოა საჭირო.
მეორე მხრივ კი, როგორც ახსენეთ, არის ევროპა და თუკი გაზულუქებულ ევროჩინოვნიკებს თავში ოდნავი ჭკუა მაინც დარჩათ, მაშინ ამ 3-4 თვეში საქართველოში მაქსიმალურად ბევრი მომხრე უნდა მიიზიდონ და ამომრჩეველი გაამრავლონ. არ შეამცირონ ხელოვნურად იმის გამო, რომ 47 მილიონიან უკრაინას შეიძლება ვიზალიბერალიზაცია არ მისცენ და მათ შორის საქართველო მოაყოლონ, ეს არის პოლიტიკური შეცდომა.
"რ": ვიზალიბერალიზაციის ობიექტურად თუ სუბიექტურად შეფერხებას "რუსთავი 2"-ის თემაც ემატება, რაც ფართო საერთაშორისო ინტერესის სფეროა. როგორ ფიქრობთ, საბოლოოდ როგორ აისახება ეს პროცესი მმართველი გუნდის იმიჯსა და მის პოტენციურ ამომრჩეველზე?
ს.ც: "რუსთავი 2"-ის პროცესების შემდეგ "ოცნებას" დასავლეთის პროდასავლურობაში დარწმუნება გაუჭირდება. დღეს არავის სჯერა, რომ ტელევიზიის ირგვლივ მიმდინარე პროცესი ორ სუბიექტს შორის დავაა, ეს თავად უმრავლესობასაც კი არ სჯერა, ვინაიდან სასამართლოს წინ ხელისუფლების შტოებიდან დაუფიქრებელი განცხადებები უძღოდა. მაგალითად ის, რომ მალე "რუსთავი 2" თავის კანონიერ მფლობელს დაუბრუნდება და ა.შ.
გარდა ამისა, თავად პროცესი წავიდა ძალიან სამარცხვინოდ. როდესაც პროცესში გარეგნულად ლოიალური განწყობა იქმნება, მერე ამ პროცესს წყალს აღარავინ შეუყენებს, ამიტომ მოსამართლეებს მოწინააღმდეგე მხარის მეორეხარისხოვანი მოთხოვნები უნდა დაეკმაყოფილებინა.
რეალურად კი მთელი პროცესი დამსჯელი ღონისძიება იყო. აბა გაიხსენეთ, რა უბედურება ხდებოდა - ყველას, ვინც ხმა ამოიღო და ტაში დაუკრა, 500 ლარი ჯარიმა, ან დარბაზიდან გაყრა. ეს გაბოროტებული, გაანჩხლებული რეაქცია იყო და სხვა არაფერი.
ამ ყველაფრიდან გამომდინარე, არჩევნები 100%-ით სამართლიანი უნდა იყოს, რომ დასავლეთმა აღიაროს, რადგან ჩვენი დასავლელი მეგობრები არჩევნების შედეგების შესწავლას ძალზედ დიდი გამადიდებელი შუშით დაიწყებენ, რაც ადრე არასოდეს ყოფილა. ამიტომ გამარჯვება გამარჯვებაა, მაგრამ მისი ლეგიტიმაციის შესახებ კითხვები არ უნდა დაიბადოს, ეს საფრთხე კი დღეს რეალურია.
"რ": ამასობაში ვარშავის სამიტი გვიახლოვდება. როგორ ფიქრობთ, რა შედეგს მივიღებთ და ეს გადაწყვეტილება თუ იქონიებს ამომჩეველზე რამე ზეგავლენას?
ს.ც: ჯერ კიდევ წინაა ვარშავის სამიტი და ვიზალიბერალიზაციის საბოლოო გადაწყვეტილება, სადაც მთელი ეს ბიუროკრატიული პროცესი მიდის. რა თქმა უნდა, ამაზე ბევრი რამ იქნება დამოკიდებული, თუ რამდენად დამაჯერებელი იქნება ვარშავაში ნატოს გადაწყვეტილება.
თუკი მიღებაზე ან მაპზე უარს გვეტყვის, მას შეუძლია ევროპის რამდენიმე ქვეყნის მსგავსად, სხვა რანგში აგვიყვანოს. მაგალითად, ფინეთი ნატოს წევრი არაა, მაგრამ ურთიერთდაცვასა და სამხედრო დახმარებაზე ალიანსთან ხელშეკრულება გააჩნია. ასეთი რამ რომ გამოიმეტონ, საქართველოში პროდასავლური კურსის მომხრეებს უფრო მეტი არგუმენტები შეექმნებათ.
სხვა შემთხვევაში აბა ნახეთ რა ხდება? ყველას მიავიწყდა ასოცირების ხელშეკრულება, რომელზეც ვერცერთი მოქალაქე ვერ იტყვის, რომ რამე სიკეთე მოუტანა. გნებავთ სახელმწიფო დაწესებულება ვერ ისაუბრებს, რა სიკეთე მოუტანა ამ ხელშეკრულებამ.
რასაკვირველია, შეიძლება ვითარება და ქართველი ადამიანის მუხტი შეიცვალოს, რადგან პრობლემა დღევანდელ თაობას აქვს, მას დღეს უნდა, პროდასავლური კურსიდან სიკეთე დაინახოს.
თუ ეს პროცესი კიდევ ძალიან გაიწელა, ცხადია, განწყობა შეიცვლება და, შესაბამისად, ამომრჩევლის გადაწყვეტილებაც სხვა ძალებზე გადანაწილდება, თუმცა მთლად რუსეთისკენ შემოტრიალებაც სწორი არ იქნება. ასეთ შემთხვევაში იძულებული ვიქნებით, მათზე ჩამოკიდებულნი გავხდეთ, როგორც ახლა ვართ ბრიუსელის კეთილ ნებაზე ჩამოკიდებული.
ყოველ შემთხვევაში ჯერჯერობით მოვლენების განვითარებას უნდა დაველოდოთ, რადგან ეს ზაფხული პოლიტიკურად ძალიან ცხელი და ბევრი რამის გადამწყვეტი იქნება.