პოლიტოლოგი და ფსიქოლოგი რამაზ საყვარელიძე პრემიერ კვირიკაშვილისა და გერმანიის კანცლერის ანგელა მერკელის შეხვედრას პოზიტიურად აფასებს და ამბობს, რომ ეს ვიზიტი დროული და მიზანშეწონილი იყო. მისი თქმით, შესაძლოა, შეხვედრაზე გაჟღერებულმა გზავნილებმა ვიზალიბერალიზაციის პროცესზე გავლენა სულაც არ იქონიოს, თუმცა საქართველოს ევროპული კურსისკენ სვლას კიდევ ერთხელ დაადასტურებს.

საყვარელიძის აზრით, გერმანიის კანცლერმა საქართველოსთან მიმართებაში რეალური და პირდაპირი პოზიცია გამოხატა, რაც დასაფასებელი და მისასალმებელია.

საყვარელიძემ "რეზონანსთან" ინტერვიუში ყურადღება ყოფილი პრემიერ-მინისტრის ბიძინა ივანიშვილის მედიასთან შეხვედრასა და ბოლო პერიოდში მის გააქტიურებაზეც გაამახვილა. აღნიშნა, რომ თუკი სახელისუფლებო გუნდიც მის მსგავსად არ მოიქცევა, ივანიშვილის პოზიცია შესაძლოა მმართველი გუნდის პოლიტიკის გახმოვანებად იქნეს აღქმული, რაც მისი აზრით, გაუგებარია.

მიმდინარე პოლიტიკურ საკითხებზე "რეზონანსი" პოლიტოლოგ რამაზ საყვარელიძეს ესაუბრა.

რამაზ საყვარელიძე: შეიძლება პარადოქსულად ჟღერდეს, მაგრამ, ჩემი აზრით, მერკელისა და კვირიკაშვილის შეხვედრა ძალიან საჭირო, დროული და მიზანშეწონილი იყო, თუმცა შეიძლება ვიზალიბერალიზაციის პროცესზე ამ ვიზიტმა გავლენა არც იქონიოს. მაშინ კითხვა ჩნდება რაღაშია შეხვედრის პოზიტიურობა? იმაში, რომ ჩვენი მისწრაფებები ხდება ნათელი.

"რეზონანსი": ევროპულ მისწრაფებებს თუ გულისხმობთ, ამაზე ხომ ისედაც ბევრს საუბრობენ მმართველ გუნდში... მაგალითად, ვიცე-პრემიერმა კახი კალაძემ განაცხადა, რომ გერმანიის კანცლერისა და პრემიერის შეხვედრაზე გაკეთებული განცხადებები ორ ქვეყანას შორის მეგობრობასა და პარტნიორობაზე მეტყველებს. თქვენ როგორ აფასებთ ამ ვიზიტის გზავნილებს?

რ.ს.: სწორედ ამიტომ ვახსენე დასაწყისში მისწრაფებები. მთელი ეს ბოლო პერიოდი, ცხადია, აქ მიშას მმართველობაც იგულისხმება, საქართველოს მისწრაფება დასავლეთისკენ სულ უფრო თვალსაჩინო ხდება. თითქოს, ეს ერთგვარი მსვლელობაა იმის დასამტკიცებლად, რომ ჩვენ ევროპული ორიენტაცია გვაქვს. ის, რომ პრემიერმა ეს საკითხი ამ ვიზიტის დროსაც დააყენა, ეს ძალიან დიდი მნიშვნელობისაა ამავე მსვლელობის რიგში, რათა გაჟღერდეს, რომ საქართველო სერიოზულადაა შეწუხებული იმ დაბრკოლებებით, რაც ვიზალიბერალიზაციის პროცესში შეექმნა. ეს ვიზიტი კი უდავად საქართველოს ევროპული ორიანტიციის აქტივში ჩაჯდება.

"რ": თუმცა, მერკელმა ისიც თქვა, რომ საქართველო ევროკავშირში გაწევრიანების კანდიდატი არაა. როგორ ფიქრობთ, ხომ არ შეიძლება ეს განცხადება საქართველოსადმი გერმანიის სკეპტიკურ დამოკიდებულებად აღვიქვათ?

რ.ს.: რა გითხრათ... რომ გითხრათ მერკელის პოზიცია გამიკვირდა-მეთქი, ასე არ ყოფილა. შეიძლება ესეც პარადოქსულად ჟღერდეს, მაგარამ სიმართლე გითხრათ, ნაწილობრივ გამიხარდა კიდეც. გამიხარდა ის, რომ მერკელმა თამაში არ დაიწყო და პირდაპირი ფორმულით დაგველაპარაკა, ეს დასაფასებელია. უნდა აღინიშნოს ისიც, რომ მისი ეს პოზიცია საქართველოსადმი დამოკიდებულება არაა.

სამწუხაროდ თუ საბედნიეროდ არ ვიცი, მაგრამ ჩვენ არ ვართ მსოფლიოს ჭიპი, რადგან მსოფლიოს ძირითადი საზრუნავი საქართველო არაა და შესაბამისად, მსოფლიო პოლიტიკის ანალიზს მერკელი საჯარო გამოსვლებში ვერ გააკეთებს, რადგან ამ პოლიტიკას უამრავი ფარული მხარე აქვს.

საბოლოოდ მგონია, რომ მერკელს მადლობაც კი უნდა ვუთხრათ იმისთვის, რომ რეალური სურათით გველაპარაკება და არა ილუზიებით. იგი არავითარ შემთხვევაში არ ამბობს, რომ საქართველომ ევროპაზე ხელი საერთოდ უნდა ჩაიქინოს, ამას არავინ გვეუბნება. ჩვენ ისევ უნდა გავაგრძელოთ მოქმედება ევროპული გზისკენ, როგორც ამას მანამდე ვახერხებდით.

"რ": ვიზალიბერალიზაცია ახსენეთ და საინტერესოა, რას ფიქრობთ, რამდენად იქონიებს გავლენას ეს ვიზიტი ამ პროცესზე, რადგან გერმანიის სკეპტიკური დამოკიდებულება ჩვენთვის უვიზო მიმოსვლის მონიჭებასთან დაკავშირებით ასე თუ ისე ცნობილი მანამდეც იყო...

რ.ს.: ვიზალიბერალიზაციის მიღება და ნატოში ალიანსის წევრობა იმდენი ფაქტორის შედეგია, რომ მისი ერთდროულად მოგვარება შეუძლებელია. ოპოზიციამ დაიწყო კრიტიკა იმ ნაწილზე, რომ ვიზალიბერალიზაციას საქართველოში შექმნილი მდგომარეობის გამო არ გვაძლევენ - "რუსთვი 2"-ის თემა და ა.შ., მაგრამ მათ ერთ რამეს ვურჩევდი: როცა გინდა ერთი ტყუილი მაინც დაგიჯერონ, 9 სიმართლე მაინც უნდა თქვა. ხომ არ შეიძლება ყველა ფეხის ნაიჯზე მოიტყუო?! მერე სიმართლესაც აღარავინ დაგიჯერებს. დავუშვათ საქართველოს ვიზალიბერალიზაციას "რუსთავი 2"-ის გამო არ აძლევენ, მაგრამ მაშინ რატომ არ აძლევენ იგივე თურქეთსა და უკრაინას? მხოლოდ ჩვენზე რომ იყოს საუბარი, ამ ტიპის არგუმენტები დამაჯერებელი იქნებოდა, მაგრამ ჩვენთან ერთად სხვა ქვეყნების რიგია. ევროპა კი პირდაპირ გეუბნება: აი, ამდენი ქვეყანა რომაა და ვიზალიბერალიზაციის შემდეგ ამდენი პრობლემა რომ გამიჩნდება, ეს მხოლოდ საქართველოს პრობლემა კი არ იქნება, არამედ ბევრი სხვა ქვეყნებისაც, მათ შორის კი, ყველაზე სერიოზული თურქული პრობლემა.

"რ": მაგრამ, საქართველო მოსახლეობის მასშტაბით თურქეთის მსგავსი ხომ არაა და მითუმეტეს თუკი ვიზალიბერალიზაციის დროებითი შეჩერების მექანიზმი ამუშავდება...

რ.ს.: კი, ნამდვილად ასეა, გეთანხმებით. საქართველოდან ევროპისკენ მაქსიმუმ 500-1000 კაცი დაიძრას, ხოლო თურქეთიდან - 5 მილიონი, რადგან დიდი ქვეყანაა, ამიტომ ევროპისთვის მიგრაციის პრობლემა მართლაც არსებობს. გარდა ამისა, თურქულ პრობლემაში ისლამური ფაქტორიცაა, რომელიც ასევე გავლენას ახდენს განწყობაზე. ევროპას ამ მიმართულებით აქვს მოსაფიქრებელი ისეთი მექანიზმები, რომლებიც მას დაიცავს. დავუშვათ საქართველოს უთხრეს, რომ ვიზალიბერალიზაციას გაძლევთ, ამ დროს როგორ მიიღებს ამას თურქეთი? ის თურქეთი, რომელიც ევროპას თითის ქნევით ელაპარაკება? ეს ძალიან სახიფათო შეიძლება აღმოჩნდეს. შესაბამისად, დასავლეთს ერთიანი ფორმულა სჭირდება, რათა სხვადასხვა ქვეყნებს ერთნაირ პასუხს გასცეს. ლექტორი შეფასებისას ყველა სტუდენტს ერთნაირი კრიტერიუმით აფასებს ნიშანს, ასეა ახლა ევროპაც.

"რ": ვანო მერაბიშვილის პატიმრობა და სტრასბურგის სასამართლოს დასკვნა - თქვენ როგორ აფასებთ ევროსასამართლოს დასკვნას?

რ.ს.: სიმართლე გითხრათ, ეს დოკუმენტი არ მინახავს, თუმცა რომც ვნახო, ალბათ დიდად ვერ გავიგებ, რადგან იურიდიული ენა საკამოდ ჩახლართულია-ხოლმე. ფაქტია, რომ ჯერჯერობით ასეთი სურათია - ორი ერთმანეთთან მამლაყინწასავით მოჩხუბარი მხარე, "ნაციონალები" და "ოცნება", მხედველობაში არ უნდა მივიღოთ, რადგან ამ შემთხვევაში ორივე ტენდენციურია. თუმცა, არსებობს მესამე მხარე, ანუ სხვა ოპოზიციური პარტიები და იურიდიული მიმართულებით მომუშავე არასამთავრობო სექტორი.

სხვათა შორის ისინი ძირითადად ოპოზიციისკენ იხრებიან-ხოლმე, მაგრამ ამ საქმეზე მესამე მხარე ამბობს, რომ მერაბიშვილი პოლიტიკურ პატიმრად არაა მოხსენიებული და შესაბამისად, არც მისი პატიმრობაა გამტყუნებული. გამტყუნებულია პროცედურები, რომელმაც მერაბიშვილს, როგორც პატიმარს, პიროვნული ღირსება თუ უფლებები შეულახა. როგორც ვხვდები საუბარი მხოლოდ ამაზეა, ამიტომ "ნაციონალური მოძრაობის" პოზიცია აშკარად გადაჭარბებული და მის სასარგებლოდ პოლიტიზიებულია.

ეს გამოჩნდა იმაშიც, რომ უკანასკნელ დღეებში "ნაცმოძრაობას" ამ თემაზე დიდად აღარ უხმაურია. მანამდე კი მათ პოზიციას ლახვარი ახალგაზრდა იურისტთა ასოციაციამ ჩასცა, როცა თქვა, რომ ამ დასკვნაში პოლიტპატიმრობაზე საუბარი არააა. აქვე უნდა აღინიშნოს, რომ საია პირველ რიგში ისევ "ნაცმოძრაობისგან" იმსახურებს ხოლმე ნდობას.

თუ არ მეშლება, მმართველი გუნდი სტრასბურგის დასკვნას იმაშიც ედავება, რაშიც ევროპული სასამართლო უკმაყოფილოა, ეს უკვე მათი საქმეა. ამ შემთხვევაში მნიშნელოვანი იყო იღებს თუ არა ეს პროცესი პოლიტიკურ ჟღერადობას სტრასბურგის დონეზე. მნიშვნელოვანი იყო არა იმიტომ, რომ დავუშვათ ჩემთვისაც კითხვის ნიშნები ჩნდება, მე აქ მცხოვრები ვარ და კარგად ვიცი, ორი გვამი რომ უნდოდა იმ ადამიანს, რომელზედაც ახლა საუბარია, მაგრამ სტრასბურგი შორსაა და იქ ბევრი რამ არ იციან. მეორე მხრივ მნიშვჰელოვანია ევროპის დამოკიდებულება ჩვენი სამართალწარმოების მიმართ, რომელიც სამართლიანობის აღდგენისთვისაა საჭირო. სწორედ ამიტომ მაინტერესებდა ევროპის სასამართლოს დასკვნის ეს მხარე, ახდენს თუ არა ის აპელაციას პოლიტიკაზე. სხვა შემთხვევაში ჩვენი სამართალწარმოება რომ ხშირად დაუდევარია, ეს ისედაც ყველამ ვიცით.

"რ": და ბოლოს, ექსპრემიერი ივანიშვილი და მისი მედიასთან აქტიური შეხვედრები. როგორც თავად ამბობს, ეს აქტიურობა წინასაარჩევნო პროცესში ჩართულობის ნაწილია და შეხვედრებს მოსახლეობასთან რეგიონებშიც გეგმავს, თუმცა არა როგორც გუნდის წარმომადგენელი, არამედ როგორც მოქალაქე. როგორ ფიქრობთ, როგორ შეიძლება, მისი ამ ფორმით აქტიურობა აღვიქვათ?

ბ.ი.: ის, რომ მედია მისით ძალიან დაინტერესებულია, რა თქმა უნდა, ივანიშვილისთვისაც სტიმულია, ისევე როგორც ყველასთვის. სიმართლე გითხრათ, ამ პროცესმა მეც დამაინტერესა და ვფიქრობ, რომ თუკი სახელისუფლებო გუნდი ანალოგიურ ნაბიჯებში არ ჩაერთო, ვგულისხმობ პრესასთან და მოსახლეობასთან შეხვედრას, მაშინ გამოვა, რომ ივანიშვილი მმართველი გუნდის პოლიტიკას ახმოვანებს, რაც სრულიად გაუგებარია. მას, როგორც ყველას, შეუძლია ჟურნალისტებთან შეხვედრა, მაგრამ ამ შემთხვევაში მმართველი გუნდის გამოსჰლები აუცილებელია.

იგი თავის პოზიციებს თავისი მოქალაქეობრივი პოზიციიდან ახმოვანებს, რომელსაც საზოგადოება და "ქართული ოცნება" ანგარიშს უწევს, მაგრამ რამდენად ემთხვევა მათი პოზიციები ერთმანეთს, ეს მმართველი გუნდის ლიდერმა უნდა თქვას.

ასეთ შემთხვევებს ჩვენ კიდევ ბევრს ვნახავთ, როცა უამრავი არაპოლიტიკური ფიგურა პოლიტიკის შემფასებლად გამოვა, მაგრამ ახლა საქმე მმართველი გუნდის მხარდამჭერსა და მის დამფუძნებელს ეხება. მაპატიოს ყველამ, ვისაც ეს მაგალითი ეწყინება, მაგრამ უნდა ვთქვა - მახსოვს, ვერიკო ანჯაფარიძეს ერთ-ერთ სიუჟეტში გამოჰყავდა ხოლმე ორმეტრიანი ულვაშებიანი კაცი და ამბობდა, რომ ეს მისი შვილია.

საქართველოში შვილი 50 წლამდე ადამიანით აღიქმება, მაგრამ ეს კომიკური მდგომარეჰბა პოლიტიკაშიც შეიქმნება, თუკი ბიძინა ივანიშვილი თავის პარტიას ხელით ატარებს, ანუ, ის დარჩება პარტიის მზრუნველად, ვფიქრობ, თვითონ პარტიამ უნდა ამოიღოს ხმა, სხვა შემთხვევაში კი კვლავ ულვაშებიანი ბავშვის შთაბეჭდილებას დატოვებს.

"რ": რაც შეეხება მის მიერ შერჩეულ რიტორიკას, როცა კვლავ წინა ხელისუფლების მიერ დატოვებულ მემკვიდრეობაზე, დაშვებულ შეცდომებსა და მანკიერ პოლიტიკაზე საუბრობს, როგორ ფიქრობთ, რამდენად მომგებიანიჰ "ოცნებისთვის" წინასაარჩევნოდ კვლავ "ნაციონალებზე" აქცენტირება?

რ.ს.: არ ვიცი თვითონ რა მოტივით ფიქრობენ, როცა ამაზე აკეთებენ აქცენტს, მაგრამ ვფიქრობ, რომ ეს გამართლებულია, რადგან "ნაციონალური მოძრაობა" მხოლოდ პოლიტიკური პარტია არაა. ესაა ძალა, რომელსაც დანაშაული აქვს ჩადენილი. ამ პარტიამ მოძებნა ბრწყინვალე ხერხი და ახერხებს, რომ მთელ მსოფლიოჰ სამართლიანობის აღდგენის პროცესი პოლიტიკურ დევნად შეაფასებინოს.

ივანიშვილი ამ შემთხვევაში დანაშაულზე აკეთებს აქცენტს და ჩემი აზრით, ეს მართებულიცაა, რადგან "ნაცმოძრაობის" დაბრუნების ალბათობა ისევ არსებობს. მოსახლეობამაც ეს საკითხი ამ კუთხით უნდა განიხილოს. ამიტომ მიმაჩნია, რომ ასეთი გაფრთხილება საჭიროა.