"40 წლის შემდეგ არ გამოვრიცხავ, ხელისუფლების სათავეშიც კი მოვიდნენ ყოველგვარი კოალიციის გარეშე, მაგრამ ახლა "რესპუბლიკელების" დრო და ადგილი არაა" - ასე აფასებს პოლიტოლოგი სოსო ცინცაძე რესპუბლიკური პარტიის საარჩევნო შანსს და დასძენს, რომ მათთვის ბარიერის გადალახვაც კი არაა გარანტირებული.
შეგასენებთ, რომ ორმა "რესპუბლიკელმა" მინისტრმა - თინა ხიდაშელმა და პაატა ზაქარეიშვილმა - გუშინ თანამდებობები დატოვა. მესამე, გარემოსა და ბუნებრივი რესურსების დაცვის მინისტრი გიგლა აგულაშვილი კი თანამდებობაზე პარტიიდან წამოსვლის ხარჯზე დარჩა.
ცინცაძე ამბობს, რომ ეს ყველაფერი მისთვის მოულოდნელი არ ყოფილა. მას ის უფრო აკვირვებს, რომ ამ პარტიამ კოალიციაში 4 წელი გაძლო. ფიქრობს, რომ ეს საკმაოდ სერიოზულ კომპრომისებად დაუჯდათ.
სოსო ცინცაძე: ამას დიდი ხნის წინ ველოდი. სულ ვამბობდი, რომ "რესპუბლიკელები" ამ პოლიტიკურ ზოოპარკში დიდხანს ვერ გაძლებდნენ. ეს პარტია ზოგს მოსწონს, ზოგსაც - არა, მაგრამ ვერავინ უარყოფს, რომ რესპუბლიკური პარტია ერთადერთი პარტიაა, რომელსაც პრინციპები გააჩნია და მათი ერთგულია. იდეოლოგიური საფუძვლები სხვა არც ერთ პარტიას არა აქვს.
აი, მაგალითად, ვის შეუძლია მითხრას, "ქართული ოცნება" მემარჯვენეა, მემარცხენე თუ ცენტრისტი? ან ვინ დამაჯერებს, რომ "კონსერვატორები" რეალურად კონსერვატორები არიან? თუ კონსერვატიზმი იმით ამოიწურება, რომ სამსახურში ყველამ ჩოხებით უნდა ვიაროთ, მაშინ კი. ვინ დამარწმუნებს, რომ სოციალ-დემოკრატები ან სოციალისტები არიან და ან დემოკრატები? უამრავი პარტიაა, მაგრამ იდეოლოგიური ბაზა არც ერთს არ გააჩნია რესპუბლიკური პარტიის გარდა.
თუნდაც, დამისახელეთ სხვა პარტიაში 6-7 ლიდერი ისეთი, ვისაც დამოუკიდებლადაც შეუძლია პარტიის ჩამოყალიბება. აქ კი ბევრს შეუძლია - ძმებ ბერძენიშვილებს, ივლიანე ხაინდრავას, თინა ხიდაშელს, დათო უსუფაშვილს, პაატა ზაქარეიშვილს და ა.შ.
პაატა, მართალია, ცუდი მინისტრი, მაგრამ ძალიან კარგი ენჯეოელი იყო. თავის დროზე აფხაზეთში უშიშრად ჩადიოდა, ყოველ წუთს შეიძლებოდა, რომ მოეტაცათ და მოეკლათ, მაგრამ არ ეშინოდა. როგორც მინისტრმა კი ვერ ივარგა.
"რეზონანსი": თუმცა პარტიას, რეიტინგის თვალსაზრისით, ყოველთვის უჭირდა.
ს.ც: პარტიის ტრაგედია ისაა, რომ მათ ქართულ რეალობას 30-40 წლით გაუსწრეს. ამიტომაცაა, რომ მათ დამოუკიდებლად არჩევნებში გასვლა ასე უჭირთ. ეს პარტია არასოდეს ცდილობს ელექტორატის დონემდე დავიდეს. სხვები პირიქით იქცევიან. ბევრია განათლებული, ინტელექტუალი პოლიტიკოსი, მაგრამ ვინაიდან ელექტორატის გულის მოგება სურს, გამოდის და სისულელეებს ლაპარაკობს. იმიტომ, რომ ელექტორატი სულელია და უნდა თავი მოაწონოს. "რესპუბლიკელები" ამას არ აკეთებენ და თავიანთ პოზიციებზე პრინციპულად რჩებიან.
ერთ მაგალითს გავიხსენებ - 90-იანი წლების დასასრულს, როცა აჭარა საქართველოს ფაქტობრივად მოწყვეტილი იყო, ადგილობრივი პარლამენტის სხდომაზე ვიღაც მატრაკვეცა ქალი ადგა და ამაყად გამოაცხადა, რომ აჭარა თბილისის კანონებით ვერ იცხოვრებდა. მთელი პარლამენტი ჩუმად იყო. მხოლოდ ერთი ადამიანი წამოხტა და შეეწინააღმდეგა, გაცეცხლებული დაეტაკა ამ ქალს და უთხრა - არ გრცხვენია თბილისისაგან მტრის ხატს რომ ქმნიო?! მაშინ არც ვიცოდი, მერე გავიგე, რომ ეს კაცი დათო ბერძენიშვილი იყო.
ასეთები არიან "რესპუბლიკელები" და ამიტომაც ვამბობ, რომ ამ პარტიის ადგილი ასეთ ეკლექტიკურ გაერთიანებაში თავიდანვე არ იყო. მათ ასეთი ალტერნატივა ჰქონდათ - ან თავადაც კოალიციის დონეზე უნდა დასულიყვნენ, ან კოალიცია გადმოეყვანათ თავის ჭკუაზე და ან გასულიყვნენ. არც მათ დონემდე დავიდნენ და ვერც თავის ჭკუაზე გადმოიყვანეს. ეს შეუძლებელიც იყო. თავიანთ ჭკუაზე როგორ გადმოიყვანდნენ ადამიანს, რომელიც მოითხოვს, რომ ქუთაისში რიონით საოკეანო გემები შევიდნენ? ან იმას, ვინც ამბობს, რომ ევროპაში დეგენერატები ცხოვრობენ, რადგან დებილი პარლამენტარები აურჩევიათ.
ამიტომაც მიკვირს, როგორ გაძლეს მათ ეს ოთხი წელი და რა კომპრომისებად უჯდებოდათ კოალიციაში ყოფნა. თუმცა, სჯობს გვიან ვიდრე არასდროს.
"რ": გიგლა აგულაშვილის გადაწყვეტილება რამდენად მოულოდნელი იყო თქვენთვის?
ს.ც: ის უბრალოდ მედროვეა. არის ხალხი, რომელიც სკამისათვის პარტიას კი არა, ოჯახს დატოვებს. ეს ძველი მენტალობაა. თავის დროზე, მინისტრის პოსტი რომ შეენარჩუნებინა, მოლოტოვმა არც კი იკითხა, სად იყო ვათისი ცოლი. რომ ეკითხა, იცოდა, მოხსნიდნენ, ან დახვრეტდნენ. არიან ასეთი ადამიანები. თუმცა, აგულაშვილი არაა ისეთი ხნიერი, რომ რამდენიმე წლის შემდეგ ეს არავინ გაუხსენოს.
თავად "რესპუბლიკელები" თანამდებობებისთვის არასოდეს იბრძვიან. პირადად ვარ უშუალო მოწმე, რომ სააკაშვილს უნდოდა ხიდაშელისა და უსუფაშვილის წამყვან თანამდებობებზე დანიშვნა, მაგრამ მათ უარი უთხრეს.
ზოგადად, აღმოსავლელი ხალხი პოლიტიკაში ცოლ-ქმრის ტანდემს ვერ ეგუება. თინა ხიდაშელი კი ენერგიის ნიაგარაა, მასთან მიშას ენერგია მონაგონია. ვერავინ აჩერებს და ეს ჩვენი საზოგადოების თვალში უარყოფითად აღიქმება.
"რ": როგორ ფიქრობთ, რა არის მაქსიმუმი, რასაც არჩევნებში შეიძლება მიაღწიონ?
ს.ც: ვფიქრობ, ეს ოთხი წელი "რესპუბლიკელებს" ჰქონდათ იმის დრო, რომ რეგიონებში მძლავრი პარტიული ინფრასტრუქტურა შეექმნათ, რაც ახლა ბარიერის თვალსაზრისით წაადგებათ. მათთვის ბარიერის გადალახვა პრობლემაა, რადგან მათი პრინციპების ადეკვატური ძალიან ცოტა ადამიანი ცხოვრობს.
40 წლის შემდეგ არ გამოვრიცხავ ხელისუფლების სათავეშიც კი მოვიდნენ ყოველგვარი კოალიციის გარეშე, მაგრამ ახლა დროსა და საზოგადოების მენტალობის განვითარებას გაუსწრეს. ჩვენი საზოგადოება კომუნისტების დროინდელი მარგინალების დონეზეა გაყინული. ახლა "რესპუბლიკელების" დრო და ადგილი არაა.
"რ": ანუ, ფიქრობთ, რომ ბარიერის გადალახვაც კი გაუჭირდებათ?
ს.ც: მგონი, გადალახავენ. არ მინდა ჩვენი საზოგადოების მიმართ ასე პესიმისტურად ვიყო განწყობილი. ამ პარტიაში არც მეგობრები მყავს და არც არანაირი სიახლოვე არ მაქვს მათდამი და ალბათ არც მათ ჩემდამი, რადგან ბევრი მწარე რაღაცებიც მითქვამს, მაგრამ ობიექტური ვარ. ყოველ შემთხვევაში, ვცდილობ.
სამართლიანობა რომ იყოს, ამ პარტიას ასე ცოტა მხარდამჭერი არ უნდა ჰყავდეს. თუმცა, ნუ გავუსწრებთ მოვლენებს. ჩვენ ხომ არ ვიცით, როგორ ემზადებოდნენ. ერთი კი ვიცი, რომ ხიდაშელმა ბოლოდროინდელი ნაბიჯით, ჯარში სავალდებულო გაწვევის გაუქმებასთან დაკავშირებით, ასიათასობით მშობლის სიმპათია დაიმსახურა. ამიტომაც არიან მმართველ გუნდში გაცოფებული.