"მსგავსი პოლიტიკური ქმედებები ამჟამად მხოლოდ კრემლს ახარებს, რადგან ასეთ ვითარებაში ჩატარებული არჩევნები არ იქნება ლეგიტიმური, რაც დაგვავიწყებს ვიზალიბერალიზაციას, ნატოს და ა.შ.", - ასე აფასებს დამოუკიდებელ ექსპერტთა კლუბის თავმჯდომარე სოსო ცისკარიშვილი გასულ კვირას სხვადასხვა პოლიტიკური ძალის წარმომადგენლებს შორის მომხდარ ფიზიკური დაპირისპირების ფაქტებს.

ამასთან, მისი თქმით, პასუხისმგებლობა ქვეყანაში პრორუსული განწყობის ზრდასა და პრორუსული ძალების გააქტიურებაზე პირველ რიგში ჩვენ გვეკისრება, რადგანაც თავისი გულგრილობით ქართულმა საზოგადოებამ ამას თავადვე შეუწყო ხელი.

"მთელი კვირა": არჩევნების პარალელურად მატულობს ინციდენტების და ძალადობის ფაქტები. რა არის ამის გამომწვევი მიზეზი?

სოსო ცისკარიშვილი: ღია დაპირისპირების წინაპირობა დიდი ხნის განმავლობაში ამ საფრთხისადმი მიყრუება იყო. ჩვენი საზოგადოების პასუხისმგებლობა გახლავთ იმაზე, რომ წლების განმავლობაში ყურადღებას არ აქცევდა მზარდ ე.წ. პრორუსულ ძალას. მედიასივრცეში არსად მომისმენია რუსეთიდან დაფინანსებული მედია სტრუქტურების ან არასამთავრობო ორგანიზაციების დისკუსია.

რა თქმა უნდა, სახელმწიფოს უნდა ჰქონოდა საკმაოდ მკაფიო შეხედულებები ასეთი ხისტი ძალის მიმართ, მაგრამ, როგორც ჩანს, ხელისუფლებამ არჩია, რომ ქვეყანაში მიმდინარე ასეთ პრცესებს აქტუალიზაცია არ ჰქონოდა.

100-ზე მეტი რუსული ფულით დაფინანსებული არასამთავრობო ორგანიზაცია, ისევე როგროც მომრავლებული პრესის სუბიექტები, წლების განმავლობაში აკრიტიკებენ ყველას და ყველაფერს, განსაკუთრებით, რაც დასავლეთის სისტემებს და პოლიტიკას ეხება. სამაგიეროდ პოზიტიურს ხედავდნენ იმაში, რაც რუსეთს უკავშირდებოდა.

ჩვენმა ხელისუფლებამ და საზოგადოებამ არ ჩათვალა, რომ ასეთი დაუფარავი პროპაგანდისთვის პროფესიონალიზმით ჩამოყალიბებული კონტრ პროპაგანდით ეპასუხა. ვერ ვიტყვი, რომ დღეს ეს საფრთხე იმდენად სერიოზულია, თავში ქვა გვაქვს საცემი-მეთქი, მაგრამ თუ ასე გავაგრძელებთ, ეს ჩვენ სასარგებლოდ არ იმოქმედებს.

როდესაც არჩევნების პერიოდში აქტიურდებიან პრორუსულ ძალები და ეს საზოგადოებაში სრულიად საფუძვლიანად იწვევს გაღიზიანებას, ამას პროვოკატორული დანიშნულება აქვს. რა თქმა უნდა, ეს თითიდან გამოწოვილი შფოთია, მაგრამ ჩვენს ქვეყანაში შფოთი საჭიროზე ბევრად მეტია, რაც უპირველეს ყოვლისა კარს მომდგარი არჩევნების დისკრედიტაციას ემსახურება.

როგორც კრემლის მხარდამჭერი მედიასივრცენი, ისე კონკრეტული პირები პოლიტიკურად ბედნიერები იქნებიან მაშინ, თუ საპარლამენტო არჩევნები არ იქნება აღიარებული ლეგიტიმურად. ხოლო საქართველოდან ასე ხშირად გავრცელებული კადრებით, რომელზეც საარჩევნო თემასთან დაკავშირებული მუშტიკრივია ასახული, აღარ აქვს მნიშვნელობა პროპრუსულია თუ პროდასავლური, აღიქმება ის სცენარი, რომელიც მიუღებელია ცივილიზებული სამყაროსთვის და მაღალი რანგის არჩევნებისთვის.

არჩევნებამდე დარჩენილი დრო მხოლოდ გონივრული ნაბიჯებით უნდა გავიაროთ, თორემ ქუჩაში ვინ ვის ფიტულს დაწვავს და ვინ ვის სახეში გაარტყამს, ამას აღარ უნდა პროპრუსულობა, ამით ჩვენვე ვვნებთ საკუთარ პერსპექტივას მსოფლიოში.

"მ.კ.": საკმაოდ დაძაბულად მიმდინარეობს "ნაციონალური მოძრაობის" წინასაარჩევნო კამპანიაც. მათ თითქმის ყოველ გამოსვლას თან სდევს დაპირისპირება...

ს.ც.: "ნაციონალური მოძრაობის" საწინააღმდეგოდ ისეთი გამოხდომები, რომელსაც ახლა ვაკვირდებით, გვაბრუნებს იმ პერიოდში, როდესაც ამ პარტიის ადგილობრივი შტაბები წითელ ფერად შეიღება. რასაკვირველია, ეს ქმედებები წინმსწრები გეგმის გამოხატულებაა, მაგრამ გავიდა დრო და "ნაციონალური მოძრაობის" არათუ წევრმა, არამედ მხარდამჭერმაც კი საკუთარი ლექსიკიდან ამოიღო სიტყვა "დანაშაული" და თვითკრიტიკისთვის იყენებენ მხოლოდ სიტყვა "შეცდომა"-ს.

სადიზმი და შეცდომა განსხვავებული მცნებებია და არავითარი სამართალი ქვეყანაში არ დამდგარა. ბევრ საქმეს გამოძიებაც კი არ სჭირდებოდა, იმდენად თვალსაჩინო იყო, რატომ, რა მიზნით და ვის მიერ ხორციელდებოდა. ამიტომ, როდესაც ადამიანი ამდენი წლის დაგროვილ ბოღმას ამოანთხევს, ალბათ, წინმსწრებად არ აქვს წარმოდგენილი, როგორ დააღწიოს თავი იმ შეურაცხყოფას, რომელსაც "ნაციონალური მოძრაობის" ხელისუფლებაში ყოფნის დროს ეგუებოდა და რომლის შეცვლაც 4 წლის განმავლობაში ვერ მოხერხდა.

მოხარული ვარ, რომ საქმე ლინჩის წესამდე არ მივიდა და მოდით, ეს პოზიტიური რეალობა მივაკუთვნოთ "ნაციონალური მოძრაობის" რებრენდინგის პოლიტიკას, რომელიც საკმარისი არ არის იმისთვის, რომ საზოგადოების დიდმა ნაწილმა იგი სანდო პოლიტიკურ სუბიექტად ღიქვას.

"მ.კ.": რამდენად არის იმის წინაპირობა, რომ კორცხელის ამბები განმეორდეს?

ს.ც.: სხვადასხვა ძალების ინიცირებული ასეთი რეპეტიციები არსებობს, თუნდაც შენობაში ლანძღვა-გინება, პარტიის სხდომაზე მუშტიკრივი ან ფიტულების დაწვა. თუ ჩვენი თავი ჩვენვე არ შევაჩერეთ, ჩვენი დასავლური სამეგობრო რასაც საკუთარი ეკრანებიდან ხედავს, იქიდან დარწმუნდება, რომ კორცხელი კი არა, წინასაარჩევნო სიტუაცია შეიძლება კიდევ უფრო მდუღარეც იყოს.

მსგავსი პოლიტიკური ქმედებები ამჟამად მხოლოდ კრემლს ახარებს, რადგან ასეთ ვითარებაში ჩატარებული არჩევნები არ აქნება ლეგიტიმური, რაც დაგვავიწყებს ვიზალიბერალიზაციას, ნატოს და ა.შ. ვინ არის იმ ქმედებების ინიციატორი, რომელმაც შესაძლოა სავალალო შედეგამდე მიგვიყვანოს? - ეს ის კითხვაა, რომელზეც ჩვენი მკითხველი თავად უნდა ჩაფიქრდეს

"მ.კ.": რამდენად ადეკვატურია მმართველი ძალის რეაქცია ძალადობის ფაქტებზე?

ს.ც.: ჩემი აზრით, არ არის აუცილებელი, რომ ყველაფერზე კომენტარი აკეთონ პრემიერმა, პრეზიდენტმა და პარლამენტის თავმჯდომარემ. ისევ და ისევ სამოქალაქო სექტორმა უნდა მოახერხოს და ზომიერების ფარგლებში რაც შეიძლება მკაფიო გზავნილები შესთავაზოს ჩვენს მოსახლეობას, რომ ყველამ ვიცოდეთ, რა განსხვავებაა საბჭოთა კავშირის რუსეთსა და დღევანდელ რუსეთს შორის.

თუ ვინმეს საბჭოთა კავშირის აღდგენის პერსპექტივა ესიზმრება და ამის სჯერა, მათ ჯერ უნდა ვესაუბროთ და თუ ამან შედეგი არ გამოიღო - უნდა ვუმკურნალოთ. ყველანი ჩვენი ქვეყნის მოქალაქეები არიან, მიუხედავად განსხვავებული აზრისა.

"მ.კ.": მმართველმა პარტიამ მაჟორიტარების უმრავლესობა სრულიად შეცვალა. როგორ ფიქრობთ, რა არის ამის მიზეზი?

ს.ც.: საინტერესო იქნებოდა, ცალკე გამოქვეყნებულიყო იმ მაჟორიტარების სია, რომლებიც იყვნენ და თითქოს აღარ არიან. შეიძლება ორი განსხვავებული მიდგომაა, ერთი, რომ "ნაციონალური მოძრაობის" მიერ აღზრდილი ბიზნესმენები ვეღარ ეგუებიან "ქართული ოცნების" მოთხოვნებს, და მეორე, რომ საქართველოში ბიზნესზე ზეწოლა აღარ ხდება და ბიზნესმენები აღარ მიილტვიან თავშესაფარში, რომელიც ყოველთვის არსებობდა და არსებობს საპარლამენტო სივრცეში.

თუ გავეცნობით ამ არშეწყალებული ბიზნესმენების სიას, მაშინ უფრო მკაფიოდ გამოჩნდება, მმართველი გუნდის მხრიდან გაძლიერდა თუ არა ზეწოლა ბიზნესმენებზე.

რაც შეეხება იმას, რომ მაჟორიტარებად ახალი სახეები წამოვიდა, ცხადია, ისინი ახალი სახეები "ქართული ოცნებისთვის" არიან, თორემ საზოგადოებისთვის დიდი ხანია ცნობილია, ვინ ვინ არის და არც ის ათობით და ასობით ათასი ლარი უნდა გაგვიკვირდეს, რომელიც საარჩევნო კამპანიის წარმართვაში მათ მიერ არის შეტანილი.

ფაქტი ერთია - მაჟორიტარის, როგორც ქართული ცნობიერებით სრულიად მკაფიოდ ჩამოყალიბებული ფეოდალის ინსტიტუტის (რაც 25 წელია არსებობს) გადარჩენაზე "ქართულმა ოცნებამ" თავი გადაიკლა, ნაცვლად იმისა, რომ ფეოდალები ამომრჩეველზე თავგადაკლული მაჟორიტარებისგან განესხვავებინათ. უნდა ველოდოთ, რომ მომავალშიც მაჟორიტარების ნაწილი არსებული ხელისუფლების უკიდეგანო მხარდამჭერი სუბიექტები იქნებიან.

"მ.კ.": როგორც ბიძინა ივანიშვილმა განაცხადა, ის "ოცნების" წინასაარჩევნო პროცესებში მიიღებდა მონაწილეობას, როგორ ფიქრობთ, ამ დრომდე რატომ არ ჩნდება საზოგადოებაში?

ს.ც.: რთული დასაჯერებელია, რომ ბატონი ბიძინა ღრმად ჩართული არ იყოს საარჩევნო პროცესში, მითუმეტეს მაშინ, როდესაც მმართველი ძალის საპარლამენტო შემადგენლობა ფორმირდება.

თუ ვინმეს წინასაარჩევნო პროცესში ჩართულობად მხოლოდ სახალხო კრებებზე გამოჩენა მიაჩნია, დიდად შეშლიათ. ადამიანი, რომელსაც კულისებიდან ქვეყნის მართვის ნიჭი გააჩნია, არ არის აუცილებელი ქუჩაში გამოვარდეს და იქიდან ესაუბროს ხალხს.

"მ.კ.": თავის დროზე ამომრჩეველზე ხომ ამან მოახდინა გავლენა და მხარი მის პოლიტიკურ ძალას დაუჭირეს?

ს.ც.: რასაკვირველია. თუმცა, მაშინ 2012 წელი იყო. ადამიანების რეპუტაცია იცვლება, ზოგი ქვევით ჩამოდის, ზოგიც ზევით ადის. იგივე სცენარი, რაც მაშინ იყო, ძნელად განსახორციელებელია, მაგრამ საარჩევნო პროცესში ჩართულობა მრავალფეროვანია. ამიტომ ჩართულობის ფორმას ირჩევს თავად ის ადამიანი, ვისაც აქვს ამისკენ მისწრაფება.

"მ.კ.": ანუ, ბიძინა ივანიშვილის რეიტინგი იმხელა აღარ არის, რომ საზოგადოებაზე ამან იმოქმედოს?

ს.ც.: მე მგონი, კვლევების შედეგი ამაზე მიუთითებს, მაგრამ მისით აღტაცებული ადამიანების რაოდენობა მაინც საკმაოდ დიდია. ყველაფერს თავისი დრო და ადგილი აქვს. ამიტომ დარწმუნებული ვარ, საარჩევნო პროცესის აქტიური წარმართვისთვის სულაც არ არის საჭირო, რომ ტელევიზიებით დღეში რამდენიმეჯერ გამოჩნდეს.

"მ.კ.": პარტიების უმრავლესობამ უკვე წარადგინა როგორც საარჩევნო, ისე ნაწილობრივი მაჟორიტარული სიებიც. როგორი პროგნოზის საშუალებას იძლევა მათი შემადგენლობა? გვექნება თუ არა მრავალპარტიული პარლამენტი?

ს.ც.: ეს სია მრავლისმეტყველია ისეთი ქვეყნისთვის, როგორიც საქართველოა, სადაც არჩევნებში 56 პარტია აპირებს მონაწილეობას. ჩემი აზრით, უპრიანი იქნებოდა ყველა კვლევაში არა მარტო ლიდერი პარტიების შედეგები აისახოს, არამედ ჩამოთვლილი იყოს ყველა 0%-იანი შედეგის მქონე პარტია. ეს უფრო დააკვალიანებს ჩვენს მოსახლეობას და დარწმუნებული ვარ, მკვეთრად შემცირდება იმ 60%-იანი მოსახლეობის რაოდენობა, რომელსაც დღემდე ვერ გადაუწყვეტია, ვის უნდა მისცეს ხმა.

ნამდვილად რთული ამოსარჩევია 56 პარტიიდან და ხალხი დაბნეულია. ყველას ჰგონია, რომ მისი მეზობელი, რომელმაც პარტია ახლახან შექმნა, ისეთ რამეს იზამს, რომ ყველას გაგვიხარდება, მაგრამ არ საუბრობენ დანარჩენი პარტიების შესაძლებლობებზე.

ის პარტიები, რომელიც დღეს დაფიქსირებული არიან, როგორც არსებული ბარიერის გადამლახველები, კიდევ უფრო გაიმყარებენ შესაძლებლობას. ალბათ 3-4 პარტია მათ კიდევ წამოეწევა, როგორც პარლამენტში მოხვედრის რეალური პრეტენდენტი, მაგრამ იქნებ ვთხოვოთ ჩვენს დანარჩენ მინიმუმ 45 პარტიას, რომ ან ყველა გაერთიანდეს და კოალიციას დაარქვან "გვიშველეთ", ან ამომრჩეველს გონივრული არჩევანის საშუალება მისცენ.

"მ.კ.": როგორ ფიქრობთ, რა იქნება ის მთავარი ფაქტორი, რის მიხედვითაც ამომრჩეველი არჩევანს გააკეთებს?

ს.ც.: ეკონომიკური ფაქტორის აქტიურობა გამოწვეულია იმით, რომ უმუშევრობა ეკონომიკის გამოსასწორებელი თემაა. სხვა მხრივ, ეკონომიკა წინასაარჩევნო პერიოდში არის მხოლოდ დაპირებები, სურვილები, ზოგი დასაბუთებული, ზოგი - არა და მის მიმართ ნდობა ჩვენს მოსახლეობას ძალიან სერიოზულად შეუმცირდა.

ვიდრე მხოლოდ პარტიული ხედვაა ქვეყნის მომავლის შეფასების საფუძველი, არსებობს საფრთხე, რომ ასეთი პარტიები ამოქმედდნენ როგორც კასტა და არა როგორც პარტია.

ეკონომიკა ჩაკირკიტებით და ლამაზი ციფრების გამოცხადებით წინ ვერ მიდის. იქ, სადაც არ არის დემოკრატია, ვერ ჩამოყალიბდება საშუალო ფენა და პირიქით, სადაც საშუალო ფენა არ არის, იქ დემოკრატია ვერ გაიმარჯვებს. ასე რომ, თუ მცირე და საშუალო ბიზნესს არ მივხედავთ და ამ თემაზე მხოლოდ წინასაარჩევნო შეხვედრების დროს ვისაუბრებთ, უმუშევრობას ვუშველით კი არა, მივუახლოვდებით ნაპრალს, რომლის იქით ნაბიჯის გადადგმა ვეღარ მოხერხდება.

თუ ადამიანები თანამდებობებს დაიკავებენ არა პარტიული კუთვნილების, არამედ პროფესიონალიზმის გამო, აი, მაშინ შეგვიძლია ვიფიქროთ უკეთეს საქართველოზე.

"მ.კ": არჩევნების პარალელურად წამოიჭრა ქორწინების განსაზღვრებაზე რეფერენდუმის ჩატარების საკითხი. როგორ ფიქრობთ, ამას აქვს თუ არა პოლიტიკური სარჩული და მსგავსი თემის წინ წამოწევა ვის წისქვილზე ასხამს წყალს?

ს.ც.: ნებსით თუ უნებლიეთ, ასეთი განხილვების შედეგად მის ინიციატორებს ზედმეტი შფოთი მოაქვთ ჩვენი ქვეყნის წინასაარჩევნო პერიოდში. ეს საკითხი განხილვადი უნდა იყოს საპარლამენტო არჩევნების შემდეგ, რადგან ნებისმიერი დაპირისპირება მხოლოდ საფრთხეს უქმნის ჩვენი არჩევნების ლეგიტიმაციას.

"მ.კ.": საკონსტიტუციო სასამართლოში მიმდინარე პროცესებს როგორ შეაფასებთ?

ს.ც.: ძნელია ყველაფრის შეფასება მანამდე, სანამ საბოლოო ვერდიქტს თავად საზოგადოება არ გამოუტანს იმ რეალობას, რომელშიც ვარსებობთ. მაგრამ ფაქტია - ჩვენ გვარცხვენს ჩვენი სასამართლო სისტემა, პროკურატურა და ასეთ პირობებში ვინ მტყუანია და ვინ მართალი, ძნელი გასარჩევია.

ის კი ვიცით, რომ შოთაძე და მურუსიძე ქართულ მართლმსაჯულებას დაუტოვა სწორედ იმ ადამიანმა, ვინც საჯაროდ არ არის ჩართული ამ საარჩევნო ბრძოლებში.

"მ.კ.": რას გულისხმობთ?

ს.ც.: ვგულისხმობ იმას, რომ ჩვენი სასამართლო სისტემის არცერთი რგოლი არ არის კმაყოფილი თავისი თავით და არის პოლიტიზებული. ისიც კარგად გვახსოვს, მურუსიძის გაბატონებით ასობით მოსამართლემ ერთდროულად რომ მოაწერა ხელი პრეზიდენტის დამამცირებელ წერილს. ვიდრე ჩვენს ქვეყანაში ყველაფერს საკუთარი სახელი არ მიეცემა, მანამდე ძნელია, ენდო სასამართლოს, რომელიც მემკვიდრეობითაც და დღევანდელობითაც უსამართლოა.