"ყველას უჭირს იმის დამტკიცება, რომ თვითონ არის კარგი. შესაბამისად, იმის მტკიცებას იწყებენ, რომ სხვები უფრო ცუდები არიან. სამწუხაროდ, როგორც წესი ნეგატივი იმარჯვებს, რადგან ნეგატივზე მოთხოვნილება უფრო მაღალია. ჩვენი მომხმარებელი ამასაა მიჩვეული," - ასე აფასებს პოლიტოლოგი გია ხუხაშვილი საარჩევნო გარემოსა და კამპანიას, რომელიც უკვე აქტიურად მიმდინარეობს.

მისი აზრით, ძლიერ და ეფექტურ საარჩევნო კამპანიას ვერცერთი პარტია ვერ ატარებს და ამიტომ დიდი შანსია ამომრჩეველი ისევ "ქართული იცნებისა" და "ნაცმოძრაობის" ამარა დარჩეს.

პოლიტოლოგი პრეზიდენტის მიერ საკონსტიტუციო სასამართლოს მოსამართლეებად ირინა იმერლიშვილისა და გიორგი კვერენჩხილაძის დანიშვნასაც ეხმაურება და გიორგი მარგველაშვილს არჩევანს უწონებს.

გია ხუხაშვილი: ამ გადაწყვეტილებამ საკონსტიტუციო სასამართლოს სულზე მოუსწრო. ჩვენ ვხედავთ, რომ იგი ქმედუუნარო გახდა და ეს სახელმწიფოებრივად ძალიან სახიფათოა. სამწუხაროდ, ბევრმა მხრემ, როგორც შიგნიდან, ისე გარედან, ამისათვის  ყველაფერი გააკეთა.

პოლიტიკოსების გადაჭარბებული აქტიურობა, მიუხედავად იმისა ისინი მართალს ლაპარაკობდნენ თუ არა, ძალიან მავნებელი გახდა. ამან ეს სისტემა კოლაფსში ჩააგდო. შესაბამისად, კარგია, რომ ახლა ამ ყველაფრის გამოსწორების კონტურები შეიძლება გამოიკვეთოს.

რაც შეეხება პერსონებს, მე ორივეს კარგად ვიცნობ და მათ დანიშვნას მივესალმები. ეს ადამიანები გამოირჩევიან როგორც პროფესიული, ისე ზნეობრივი თვისებებით. შეიძლება ითქვას მორალური ავტორიტეტები არიან ამ ქვეყანაში და ორივეს წარმატებას ვუსურვებ.

"მთელი კვირა": მათი დანიშვნა პრეზიდენტის პრეროგატივა იყო, თუმცა, მაინც არსებობდა მოლოდინი, რომ გარკვეული ძალები ამაში ჩარევას შეეცდებოდნენ. როგორ ფიქრობთ, არ მოინდომეს თუ არ გამოუვიდათ?

გ.ხ.: ვფიქრობ, პოლიტიკურ ძალებს, თუნდაც ხელისუფლებას, იმ ურთიერთობიდან გამომდინარე, რაც ჩამოყალიბდა, მცდელობაც კი არ ექნებოდათ. დიდი ხანია აღარავის აღარ აქვს ილუზია, რომ პრეზიდენტის კომპეტენციაში ჩარევა მარტივად მოხერხებადია. თუ ადრე ასეთი მცდელობები შეიძლებოდა ყოფილიყო, დღეს უკვე იციან, რომ აზრი არ აქვს და ამიტომაც არ მგონია ვინმეს ჩარევა ეცადა.

თანაც, არ მგონია, რომ პოლიტიკური ძალების მხრიდან ამ კანდიდატურების მიმართ სერიოზული პრეტენზიები ყოფილიყო.

"მ.კ.": "ქართული ოცნების" პროპორციული სია უკვე ცნობილია. თქვენი აზრით, რითი შეიძლება იგი ამომრჩევლისთვის მომხიბვლელი იყოს? როგორ ფიქრობთ, ხალხი ამ სიას და კონკრეტულად ამ ადამიანებს დაუჭერს მხარს, თუ გადაწყვეტილებას მათ სასარგებლოდ ისევ პარტიის ხათრით მიიღებენ?

გ.ხ.: არ მგონია სია მნიშვნელოვანი იყოს. იგი პირველ ნაწილში შეიძლება ითქვას ნულოვანია, რადგან იქ არიან ადამიანები, რომელთაც ხალხი საერთოდ არ იცნობს. მათ არც პოზიტიური და არც ნეგატიური რეიტინგები არ აქვთ. შესაბამისად, ვერ ვიტყვით, რომ მათ ვინმე განსაკუთრებულად მხარს დაუჭერს ან წინააღმდეგ გამოვა.

მეორე-მესამე ათეულში ნეგატიური რეიტინგის ადამიანები არიან განთავსებული. "ქართულმა ოცნებამ" ისინი იქ ჩამალა, რადგან ეს ადამიანები საპარლამენტო მუშაობისას სჭირდება, თუმცა ესმის, რომ ისინი საზოგადოებას თვალში არ უნდა მოხვედროდნენ და უკანა რიგებში ამიტომაც გადამალეს.

ასე რომ, სიას დიდი მნიშვნელობა არ აქვს. მეტსაც გეტყვით, თავად პარტია "ქართულ ოცნებასაც" არანაირი მნიშვნელობა არ აქვს. აქ გასათვალისწინებელი მხოლოდ რესურსებია - რაზე დგას ეს ყველაფერი.

პარტიის შესაძლო შედეგი 3 კომპონენტზე დგას, რომელთაგანა რცერთი არ არის დაკავშირებული ამ სიასთან.

პირველი კომპონენტი ბიძინა ივანიშვილის რესურსებია, მეორე - "ანტინაციონალური" განწყობები, მესამე "ნაცმოძრაობიდან" გადმობარგებული მაჟორიტარობის კანდიდატები გახლავთ, რომლებიც შევარდნაძის დროიდან მოყოლებული თავიანთი რაიონების "მაყურებლებად" იქცნენ. მათ ცოცხების ფონზეც კი, მოახერხეს "ნაცმოძრაობის" სახელით კენჭისყრა.

ამ სამ ირიბ, ხშირ შემთხვევაში ნეგატიურ ფაქტორზე დგას "ქართული ოცნების" შედეგი. სია და ლეგალური ავტორიტეტები არაფერს ნიშნავს.

"მ.კ.": ბოლო დღეებში ხელისუფლების წარმომადგენლების მხრიდან რამდენიმე განცხადება გაკეთდა იმასთან დაკავშირებით, რომ წინასაარჩევნოდ პროვოკაციებსა და ინციდენტებს ელიან. როგორ ფიქრობთ, რეალურად არსებობს ამის საშიშროება?

გ.ხ.: ეს ჩევეულებრივი ტექნოლოგიაა. თუ სადმე ვიღაც აქტივისტი ქალი მივიდა და ვინმეს ქოქოლა დააყარა, ამის პროვოკაციად განხილვა არასერიოზულია. პროვოკაციაა, როცა ძალისმიერი, კანონს მიღმა ქმედებები იწყება. პროვოკაცია იყო ის, რაც კორცხელში მოხდა.

ვიღაც აქტივისტები თუ მოწინააღმდეგეებს მწარე სიტყვებით გაუმასპინძლდებიან, ეს ნებისმიერი არჩევნებისთვის დამახასიათებებლია. ამაზე პარტიის თუნდაც ნომინალური ლიდერო რომ გამოდის და ჭკვიანური სახით რაღაცეებს აფრქვევს, ძალიან არასერიოზულია.

"მ.კ.": ანუ, ფიქრობთ, რომ პროვოკაციები და ხმაურიანი დაპირისპირებები ამ არჩევნების პრობლემა არ იქნება?

გ.ხ.: ამ არჩევნების პრობლემა ჩამოუყალიბებელი ამომრჩეველია. სწორედ ჩამოუყალიბებელი ამომრჩეველია "ქართული ოცნების" მთავარი ოპონენტი და არა "ნაციონალური მოძრაობა". "ქართული ოცნება" კი ძალიან ცდილობს, რომ მეორე პოლუსად "ნაცმოძრაობა" წარმოადგინოს, მაგრამ ასე არაა. მისი მთავარი პრობლემა ის ხალხია, ვინც 2012 წელს "ნაცმოძრაობას" უარი უთხრა, მაგრამ დღეს აღარც ეს ხელისუფლება აღარ მოსწონს. ეს ე.წ. მიგრაციული ამომრჩეველია, რომელსაც იმედები გაუცრუვდა და იგი დღეს უმრავლესობაშია.

იქიდან გამომდინარე, რომ "ქართულ ოცნებას" ამ ადამიანების შენარჩუნებისა და გულის მოგების უნარი არ აღმოაჩნდა, ცდილობს ყველაფერი "ნაცმოძრაობასთან" დაპირისპირებაზე ააგოს. ანუ, საარჩევნო კამპანია ნეგატიური ნიშნით წაიყვანოს.

თუ ასე გაგრძელდა, ამან შესაძლოა არჩევნებზე ამომრჩევლის დაბალი აქტივობა გამოიწვიოს. შესაბამისად, ვინც არ უნდა მოვიდეს ხელისუფლებაში, მისი ლეგიტიმაცია სუსტი იქნება. სუსტი ლეგიტიმაციის ხელისუფლება კი საარჩევნო კრიზისის ჩამოყალიბების ძალიან მაღალ საქმეს ქმნის.

მოგეხსენებათ, რას ნიშნავს, როცა ქვეყანაში მოსახლეობის უმრავლესობას აქვს განცდა, რომ მას ეს ხელისუფლება არ აურჩევია. ის მუდმივად დენთის კასრზე იჯდება და როდის აფეთქდება, ღმერთმა უწყის.

"მ.კ.": კიდევ რითია ეს არჩევნები მნიშვნელოვანი? რა არის მის შედეგებზე დამოკიდებული თუნდაც საგარეო პოლიტიკური ურთიერთობების კუთხით?

გ.ხ.: მის შედეგებზე ბევრი რამაა დამოკიდებული, რადგან ჩვენ ახლა გარდამავალ ფაზაში ვიმყოფებით, მათ შორის ევროინტეგრაციის მიმართულებითაც. პირველი სისტემური ნაბიჯი, რასაც ვიზალიბერალიზაცია ჰქვია, სწორედ პოსტსაარჩევნო პერიოდში უნდა გადაიდგას. ამიტომ ახლა კითხვის ნიშნების გაჩენა ქვეყნის განვითარების დინამიკას ძალიან დიდ დარტყმას მიაყენებს.

გარდა ამისა, ეს არევნები საბოლოოდ დემოკრატიის დამკვიდრებისთვისაც მნიშვნელოვანია, რადგან ქვეყანაში დემოკრატია მაშინ კი არ მკვიდრდება, როცა ხელისუფლება არჩევნების გზით ერთხელ იცვლება, არამედ მაშინ, როდესაც ეს მეორედაც ხდება.

ამიტომაც აქვს ამომრჩევლის აქტივობას ასეთი დიდი მნიშვნელობა. თუ არჩევნებზე ამომრჩევლის 40-45% მივიდა, ეს ძალიან სამწუხარო რეალობა იქნება. გარდა იმისა, რომ პოსტ-საარჩევნო კრიზისი იქნება მოსალოდნელი, ხელისუფლებას რეალური რეფორმების ჩატარების ფუფუნებაც არ ექნება.

ესეც პრობლემატური შეიძლება გახდეს, რადგან რეფორმებს საზოგადოების მხრიდან ძალიან მაღალი ნდობა სჭირდება.

"მ.კ.": პაატა ბურჭულაძის პარტია ხათუნა ლაგაზიძემ სკანდალური განცხადებებით დატოვა. თქვენი აზრით, რა ხდება ამ პარტიაში?

გ.ხ.: იქ მოვლენები 2 ფაზად განვითარდა. მიუხედავად იმისა, რომ პაატა ბურჭულაძეს ქართულ პოლიტიკაში თავის დამკვიდრებისა და ჩამოუყალიბებელი ამომრჩევლის სიმპატიების მოპოვების ძალიან კარგი შანსი ჰქონდა, ფორსმაჟორულ ვითარებაში სერიოზული შეცდომები დაუშვა.

ეს შეცდომა გაერთიანების შექმნა იმდენად არ იყო.  გაერთიანების შექმნა, ჩემი აზრით, უფრო ობიექტურ აუცილებლობას წარმოადგენდა, რადგან პარტია დაშლის პირას იდგა.  შესაბამისად, ამ გაერთიანების შექმნა შესაძლოა საკამათო გადაწყვეტილება იყო, მაგრამ კანონზომიერი.

ბურჭულაძემ მეორე შეცდომა მაშინ დაუშვა, როცა სიების ფორმირების პროცესში პარტიაზე კონტროლი ფაქტიურად დაკარგა. საკონტროლო პაკეტი სხვებს ჩააბარა. ამის პირდაპირი შედეგია ის, რაც დღეს იქ ხდება.

ფატალური შეცდომა ის იყო, რომ თავისი პოლიტიკური პარტნიორები, რომლებთან ერთადაც ამ პოლიტიკურ სისტემას აგებდა, გარიყა. 2 დღის წინ შეძენილ პარტნიორებს კი მთლიანად დაუთმო ინიციატივა.

მის ამ გადაწყვეტილებებში მე პოლიტიკურ ლოგიკას ვეღარ ვხედავ. ეს ყველაფერი მასაც და მის პოლიტიკურ პარტნიორებსაც ძალიან დააზარალებს.

"მ.კ.": ლაგაზიძემ ყოფილ თანაგუნდელებს ძალიან სერიოზული ბრალდებები წაუყენა. ისინი შანტაჟსა და მუქარაშიც კი დაადანაშაულა...

გ.ხ.: არ მიყვარს, როცა პარტიიდან გასვლისთანავე ყოფილი თანაგუნდელების მიმართ ასეთი ტიპის აგრესიულ განცხადებებს აკეთებენ. მიუხედავად მისდამი ჩემი დიდი პატივისცემისა, ხათუნას ამ მიდგომაში ვერ დავეთანხმები. ვფიქრობ გარკვეული პაუზა მაინც უნდა გააკეთო, სანამ უცებ, ერთ დღეში აღმოაჩენ, რომ იქ თურმე საშინელებები ხდებოდა.

თუ ასეთი საშინელებები ხდებოდა, მაშინ მის მიმართაც გაისმის კითხვა - როგორ მოღვაწეობდა პარტიაში ამ პირობებში? ასე რომ, ვფიქრობ გარკვეული პაუზა უნდა აეღო. პარტიიდან წამოსვლის მეორე დღესვე თავის პარტნიორებზე ასეთი სერიოზული შეტევა, რაც არ უნდა ცუდად მოქცეულიყვნენ ისინი, არ მგონია სწორი იყოს.

"მ.კ.": ამ ყველაფრის ფონზე, თქვენი აზრით, რა შანსები დარჩა ბურჭულაძეს და მის გაერთიანებას?

გ.ხ.: ძნელი სათქმელია. იქიდან გამომდინარე, რომ გადაუწყვეტელ ამომრჩეველს ძალიან არ უნდა "ქართული ოცნებისა" და "ნაცმოძრაობის" ამარა დარჩეს, ძალიან უბედურ დღეში მყოფი ოპოზიციის სახლით ხავსს ეჭიდება.

მითუმეტეს, რომ ჩვენ ჯერ კიდევ არ ვიცით, როგორ გამოიყენებენ ბოლო პერიოდს პარტიები. ფაქტია, რომ ბურჭულაძის ამ გაერთიანებას ნდობა დაკარგული აქვს. დღეის მდგომარეობით ძალიან მყიფე სისტემაა, რომელიც უცებ შეიძლება დაეცეს და განულდეს.

"მ.კ.": თქვენი აზრით, რომელიმე პარტია კარგ, ძლიერ, ეფექტურ საარჩევნო კამპანიას ატარებს?

გ.ხ.: არა, ყველა ნეგატივზეა აგებული. ჩვენ ძირითადად ერთმანეთის განქიქებას ვუყურებთ. ყველას უჭირს იმის დამტკიცება, რომ თვითონ არის კარგი და შესაბამისად, იმის მტკიცებას იწყებენ, რომ სხვები უფრო ცუდები არიან. სამწუხაროდ, როგორც წესი ნეგატივი იმარჯვებს, რადგან ნეგატივზე მოთხოვნილება უფრო მაღალია. ჩვენი მომხმარებელი ამასაა მიჩვეული.