"პოლიტიკური სუბიექტები მთავარ შეტყობინებას ვერ ქმნიან იმიტომ, რომ მათ კავშირი დაკარგეს ამომრჩეველთან", - ასე აფასებს პიარტექნოლოგი არჩილ გამზარდია პოლიტიკური პარტიების წინასაარჩევნო სლოგანებსა და დაპირებებს. მისი თქმით, პოლიტიკურ პარტიებს პიარის მიმართულებით საკმაოდ დიდი კრიზისი აქვთ და პრაქტიკულად "სხვა სამყაროში" არიან. 

როგორც იგი ამბობს, პარტიების ძირითადი "მიგნება" სოციალური საკითხები და ამ მიმართულებით გაცემული დაპირებებია, რაც ეფექტური აღარ არის.

არჩილ გამზარდია: ერთი მხრივ, სლოგანის ფუნქციაა, რომ მარტივად და კრეატიულად გამოთქვას ის ძირითადი შეტყობინება, რითიც პოლიტიკურმა სუბიექტმა საკუთარი თავი უნდა წარუდიგინოს საზოგადოებას. 

ეს არის ძირითადი შეტყობინება, მაგრამ ჩვენს შემთხვევაში, სამწუხაროდ, პოლიტიკური პარტიები პრაქტიკულად "სხვა სამყაროში" არიან, ვერ ფლობენ საკუთარ ამომრჩეველს, მათ მდგომარეობას, იმას, თუ რა უნდა მიაწოდონ მათ და როგორ დააჯერონ.  

პოლიტიკური სუბიექტების ერთადერთი "მიგნებაა" სოციალური საკითხები. გასაგებია, რომ სოციალურ საჭიროებებზე, დასაქმებაზე, შემოსავალზე ორიენტირებული ქვეყანა ვართ, მოსახლეობაში პოსტსაბჭოური დამოკიდებულებებიც არსებობს და პოლიტიკური პარტიები ცდილობენ, ამაზე ააგონ თავიანთი სლოგანები, მაგრამ ეს თავის დროზე თუ ჭრიდა, დღეს ასეთი სლოგანებისა და დაპირებების მიმართ უფრო მეტი სკეპტიციზმი არსებობს და ამგვარი სლოგანები ეფექტური აღარ არის.  

მეორე მხრივ, ეს არის ზედმეტი "ჩატენვა", ანუ ცდილობენ, ერთ სლოგანში "ჩატენონ" ყველა ის ძირითადი სლოგანი, რითიც უნდათ, რომ საზოგადოება დააინტერესონ, რაც არააღქმადი ხდება. მაგალითად, მმართველი პარტიის სლოგანი - "ჩვენ გამოვკითხავთ ქუჩაში ადამიანებს", შეიძლება აქედან ერთი სიტყვა გაიხსენონ, მაგრამ მთლიანობაში არა მგონია, ის დამაჯერებელი იყოს, რადგან ყველაფერი ერთად არის "ჩატენილი".  

სლოგანი მით უფრო ეფექტურია, რაც უფრო ზუსტად აღწევს სამიზნეს. მაგალითად, გავიხსენოთ, "საქართველო შევარდნაძის გარეშე", "საქართველო სიღარიბის გარეშე", მიუხედავად იმისა, რომ კლასიკურ დონეზე ნეგატიური სლოგანები არ არის ხოლმე გამართლებული, ამან იმუშავა, რადგან საზოგადოების უმრავლესობის პოზიცია კარგად იყო ჩამოყალიბებული წინა მმართველი პარტიის მიერ და საზოგადოებას ზუსტად ეუბნებოდნენ იმას, რისი მოსმენაც მათ უნდოდათ, რასაც საკმაოდ კარგი ეფექტი ჰქონდა.

იგივე თავისუფლებასთან დაკავშირებული ფრაზები: "გათავისუფლდი", "მეტი თავისუფლება" და ა.შ რაც არა მგონია, ამომრჩეველში განსაკუთრებულ ემოციას იწვევდეს. "რესპუბლიკურმა პარტიამ" კი სცადა ამის დაკონკრეტება, მაგრამ მე მგონია, რომ ამომრჩევლის სტატისტიკურ უმრავლესობამდე მაინც ვერ აღწევენ. 

საერთო ჯამში, პოლიტიკური სუბიექტები მთავარ შეტყობინებას ვერ ქმნიან იმიტომ, რომ მათ კავშირი დაკარგეს ამომრჩეველთან.  შესაბამისად, შეტყობინების მოძებნა უჭირთ. აღარ ვსაუბრობ ამ შეტყობინების კრეატიულად გამოხატვაზე. 

ამიტომ, პოლიტიკური პარტიებიდან ვერც ერთს ვერ გამოვყოფდი, როგორც დამაჯერებელს ან დადებითს. პარტიებს ძირითად მოთამაშედ თავისი ამომრჩეველი უკვე ჰყავს და ასეთ დეტალებს ყურადღება შეიძლება საერთოდ არც მიაქციონ. 

აქ კიდევ ვლინდება ჩვენი პოლიტიკური პროცესის ნეგატიური თავისებურება, პოლიტიკური სუბიექტები ამომრჩეველზე საკმარისად არ მუშაობენ, რის გამოც მათი 60% პასიურ მდგომარეობაშია. ყველა პარტია თავის ამომრჩეველს მიმართავს და არ იბრძვის ახალი ამომრჩევლის მოსაპოვებლად.  

საერთო ჯამში, საარჩევნო პროცესებში თანამონაწილეობაც რიტუალის როლს ასრულებს, ამიტომაც გვაქვს ასეთი პასიური და უმოქმედო წინასაარჩევნო კამპანია.

"რეზონანსი": როგორ შეაფასებთ პარტიების წინასაარჩევნო პროგრამებს, ამ თვალსაზრისით, რომელიმე პარტიას თუ გამოყოფდით, რომელსაც სწორი მიმართულებები აქვს?

ა.გ: ძალიან სწორი გადასვლაა, ის რაც სლოგანშია მოცემული, პროგრამაში უნდა იყოს ასახული და გაშლილი. ეს ორი იმიტომ ჰგავს ერთმანეთს, რომ პროგრამები იწერება არაცნობიერი ამომრჩევლისთვის, ისეთისთვის, ვინც იდეოლოგიურად შეიძლება ერთ მხარეს იდგეს, მაგრამ პოზიცია მეორე მხარის ჰქონდეს. 

ჩვენთან, სოციალურ ქსელში სახალისო ტესტები რომ ტრიალებდა, ძალიან ბევრმა აღმოაჩინა, რომ სრულიად სხვა იდეოლოგიის იყო და სულ სხვა პარტიას აძლევდა ხმას. ეს იმიტომ, რომ ფასეულობების მიხედვით არ აძლევენ ხმას. რაკიღა არაცნობიერია ამომრჩეველი, პოლიტიკური პარტიებიც ერთი და იმავე ტექსტს ისვრიან, რომ ეს იყოს გარკვეული მახე. 

პროგრამები და შეპირებები პოლიტიკური სუბიექტებისთვის აღმოჩნდა არა სამუშაო დოკუმენტი, არამედ გარკვეული მახე, რომ მასში ამომრჩეველი გააბან. არ შეიძლება, რომ ერთმანეთს ჰგავდეს სრულიად სხვადასხვა პოლიტიკური პლატფორმის პროგრამა. 

პროგრამა არის პოლიტიკური ძალის გეგმა ინსტრუმენტებისა და შედეგების, თუ რის მიღწევას აპირებენ და რისი საშუალება აქვთ, მაგრამ განსხვავება იმაშია, რომ სხვადასხვა პოლიტიკური ფასეულობის პარტიები ამის მიღწევას სხვადასხვანაირად აპირებენ. 

რადგანაც ამ ყველაფერს ყურადღება არ ექცევა, ხშირ შემთხვევაში საარჩევნო პროგრამები პრიმიტიული, მდაბიო აუქციონის ფორმას იღებს, ვინ უფრო მეტ დაპირებას გასცემს, ვინ უფრო მეტ სოციალურ გარანტიას შეჰპირდება და ა.შ.  

მაგრამ 2016 წელს ესეც უკვე სხვა ფორმატში გადავიდა. 2012 წლიდან მოყოლებული "ქართულ ოცნებას" ყველა დეტალს უთვლიან, სად რა შეპირება თქვა და რამდენად შეასრულა, იგივე, იუმორის თვალსაზრისით რომ ვთქვათ, იმ მილიონი ხის დათვლაც კი დაიწყეს, რადგან შეპირება რიცხვებში იყო მოცემული.  

დღეს პოლიტიკური პარტიები პროგრამებში ამ რიცხვების დასახელებასაც თავს არიდებენ, იმიტომ არიან უსახურები. თუმცა, ჩვენ რომ დავაკვირდეთ, დავინახავთ საინტერესო დეტალს, პარტიები, რომლებსაც მეტ-ნაკლებად სჯერათ საკუთარი გამარჯვების, უფრო ზოგად დაპირებებს იძლევიან, ვიდრე ისინი, ვინც იცის, რომ პარლამენტში ვერ მოხვდება. 

რაც უფრო ნაკლები შანსი აქვს პოლიტიკურ სუბიექტს, მით უფრო ზუსტი და დიდი შეპირებები აქვს. მაგალითად, "ნაციონალური მოძრაობა" ხვდება, რომ ხელისუფლებაში ვერ მოვა და ადვილად ისვრის პენსიის გაზრდის დაპირებას. "ქართული ოცნება" პირიქით, ფიქრობს, რომ ხელისფლებაში კვლავ მოვა და მათი დაპირებები ბევრად უფრო რთულად დაწერილია.  

მარტივად გამოსახატავი აზრიც კი იმდენად რთულად აქვთ ჩახუჭუჭებული, რომ აღქმა გაგიჭირდეს და მათი მოღვაწეობის შედეგი ნაკლებად სადავო გახდეს. 

პროგრამების თავისებურებაც ამაში ვლინდება, რომ ერთნაირია, ერთსახოვანია, რაშიც ნაკლები შანსები აქვთ პოლიტიკურ სუბიექტებს, იმაში უფრო დიდ დაპირებებს იძლევიან, ხოლო ვისაც მეტი შანსი აქვს, რომ ეს პასუხისმგებლობა აიკიდოს, იმ ნაწილში უფრო ზოგადად ესაუბრება ამომრჩეველს.

"რ": პიარის თვალსაზრისით, რა არის ის ძირითადი შეცდომები, რასაც პოლიტიკური პარტიები უშვებენ?

ა.გ: პირველი, პროდუქტი უნდა იყოს შექმნილი. მაგალითად, "მერსედესის" ფირმამ იცის, რომ თუ მანქანების ხარისხს გააფუჭებს, შეიძლება ერთი წყება გაყიდოს, მეორეს ვეღარ გაყიდის და მყიდველს დაკარგავს. ანუ პროდუქტი უნდა იყოს შემდგარი, რადგან წარმატება არ მიიღება ერთჯერადი დაპირებებითა და ტყუილით.  

მეორე, ეს არის მისი შეფუთვა. თუ პოლიტიკურ პარტიას არ გააჩნია ნომალური ადამიანური რესურსები, სახელმწიფოს მართვის პოტენციური შესაძლებლობები, თუ მას საკუთარი თავი სახელმწიფოში არ აქვს ადაპტირებული და ა.შ მას სჭირდება შესაბამისი რესურსები, რათა მყიდველს შესაბამისი შეფუთვით მიაწოდოს და გაყიდოს. ნებისმიერ პროდუქტს ვაფასებთ თავისი მახასითებლებით, ფასით და აშშ. 

დააკვირდით, პოლიტიკურ პარტიებს პენსიონერებზე აქვთ აქცენტი გაკეთებული, რადგან იციან, ახალგაზრდები პოლიტიკურად აქტიური არ არიან, ამიტომ მაგალითად, განათლების საკითხზე პარტიების უმრავლესობამ რამდენიმე ფრაზა ისროლა და დანარჩენი ააგო იმაზე, ვინც ტელევიზორს უყურებს, ადვილად წავა არჩვნებზე და ა.შ. 

მხოლოდ ამ ფაქტორების გათვალისწინებით არის შესაძლებელი, რომ პოლიტიკური სუბიექტი იყოს დაცული შეცდომებისგან და არ იყოს აგებული ვიღაცის წინააღმდეგ კამპანიაზე. თავის დროზე, პოლიტიკურ პარტიას უშველა იმან, რომ ქვეყნის მოსახლეობის უდიდეს ნაწილს შევარდნაძის გარეშე უნდოდა საქართველო და ამაზე ააგეს საკუთარი სლოგანი. შემდგომ იყო სააკაშვილთან მიმართებით. 

დღეს ამ მხრივ სიახლეა და ვიღაცის წინააღმდეგ აღარ არის კამპანია მიმართული, რომლის ხარჯზეც გავა პოლიტიკური პარტია. მე ვიტყოდი, კარგია, რომ პოლიტიკურ ბაზარზე ეს კრიზისი შეიმჩნევა, რადგან პოლიტიკურმა სუბიექტებმა არ იციან, როგორ ისაუბრონ. 

ახლა რომ იძახონ საქართველო კვირიკაშვილის გარეშეო, არაადეკვატური იქნება, რადგან მსგავსი დამოკიდებულებები საზოგადოებაში არ არის. ეს ქმნის კრიზისს, რადგან ადამიანები უკვე იხედებიან პარტიებს შიგნით, თუ რას სთავაზობენ ისინი ამომრჩეველს. 

უფრო მეტსაც გეტყვით, 2020 წლისთვის, თუ ეს პარლამენტი მდგრადი იქნება და რიგგარეშე არჩევნები არ ჩატარდება, ეს კრიზისი კიდევ უფრო გაიზრდება და ეს ძალიანაც კარგი იქნება, რადგან პარტიები უფრო მეტად დამაჯერებლები იქნებიან და ლოზუნგებით არ ისაუბრებენ. ამ შემთხვევაში შედგება პროდუქტი და მისი მიწოდების ფორმაც.