დამოუკიდებელ ექსპერტთა კლუბის პრეზიდენტი სოსო ცისკარიშვილი მიიჩნევს, რომ წინასაარჩევნო პროცესის აქტიურ ფაზაში შესვლასთან ერთად, ქვეყანაში პრორუსული ძალების გააქტიურება იგრძნობა, რომელთა მიზანიც მხოლოდ და მხოლოდ არჩევნების არალეგიტიმურად ცნობაა. მისი აზრით, მოსალოდნელი საფრთხის თავიდან აცილების მიზნით აუცილებელია საზოგადოებრივი ცნობიერების ამაღლება, რაზეც, სამოქალაქო სექტორთან ერთად, მედიამ აქტიურად უნდა იზრუნოს.

ექპერტი "რეზონანსთან" საუბრისას წინასაარჩევნოდ და მის შემდეგ მოსალოდნელი არეულობის თემასაც შეეხო და თქვა, რომ თუკი ვინმეს საზოგადოებაში დაძაბულობის შეტანა სურს, ეს ისევ და ისევ პრორუსული ძალაა. ცისკარიშვილი ფიქრობს, რომ მთარობის წარმომადგენლებმა ამ საკითხზე საჯაროდ კი არ უნდა ისაუბრონ, არამედ პრევენციული მექანიზმების შემუშავებაზე იზრუნონ.

წინასაარჩევნო გარემოსა და მიმდინარე პოლიტიკურ სიახლეებზე "რეზონანსი" პოლიტოლოგ სოსო ცისკარიშვილს გაესაუბრა.

სოსო ცისკარიშვილი: ახლა ჩვენ პარლამენტში სავარძლის მომლოდინეთა და მათ ამომრჩეველთა განწყობის მომსწრენი ვართ. მრავალი ასეული ჩვენი თანამემამულე გვარწმუნებს, რომ მისი პარლამენტში მოსვლა უკეთესია, მაგრამ ამომრჩევლებს ჯერ კიდევ არ აქვთ შემცირებული განცდა და შფოთვა იმისა, რომ ვინმე რაიმეს უკეთესობისკენ შეცვლის. ამასობაში კი სერიოზული ძალები საკმაოდ კონსოლიდირებულნი აღმოჩნდნენ იმ ვარიანტის განსახორციელებლად, რასაც არჩევნების არალეგიტიმურად შეფასება ჰქვია.

"რეზონანსი": უფრო კონკრეტულად ვის გულისხმობთ?

ს.ც: ჩვენი ქვეყნის ინტერესები, რომელიც დასავლეთისკენ ისწრაფვის, ჩვენს მეზობელ ქვეყანაში, რუსეთში არ ვრცელდება. უკანასკნელი 2 წლის განმავლობაში სულ უფრო მკაფიო ხდება, რომ პრორუსული ხისტი ძალა ამ არჩევნების არადემოკრატიულ გარემოში ჩატარებისთვის ემზადება.

ეს კი ნიშნავს, რომ შესაძლოა, არჩევნებამდე ან მას შემდეგ გარკვეულ არეულობასა თუ დაძაბულობას უნდა ველოდოთ. ამ ფონზე კი შესაძლოა, ნატომაც და ევროკავშირმაც უბრალოდ თავი დაანებოს იმაზე საუბარს, რაც ჩვენი პესპექტივისთვის ასე მნიშვნელოვანია.

პრორუსული პროპაგანდის გაძლიერება ჩემთვის არახალია. ყველამ ვიცით, რომ ეს მიუღებელია როგორც საზოგადოებისთვის, ისე არასამთავრობო სექტორისთვის, თუმცა სამწუხაროა, რომ ეს თემა მიჩუმათდა და ახლა, წინასაარჩევნოდ, როცა ეს ყველაზე მნიშვნელოვანია, ამაზე არავინ საუბრობს. მდუმარე უკმაყოფილება კი შესაძლოა, ძვირად დაგვიჯდეს. დრო კიდევ დარჩა, ამიტომ, ჩემი აზრით, ახლა მედიაცა და სამოქალაქო სექტორიც ძალიან აქტიური უნდა იყოს, რათა ცნობიერება ამ საფრთხისა რეალისტური გახადოს.

"რ": ამ საფრთხეს რომელიმე პარტიის იდეოლოგიაშიც ხომ არ ხედავთ?

ს.ც: ასე ნამდვილად ვერ ვიტყოდი, იდეოლოგიურად ამ განწყობის აფიშერება არც ერთ პარტიაში არ იგრძნობა. წინასაარჩევნო სტრატეგია პრაქტიკულად, ყველა პარტიას ერთი და იგივე აქვს - მოაწონოს თავი ამომრჩეველს და რაღაც ახალს დაჰპირდეს, რაც ძირითად შემთხვევაში არავის გამოსდის. ვფიქრობ, ჩვენი ამომრჩეველი უფრო სწრაფად ვითარდება, ვიდრე თავად პოლიტიკური სუბიექტები, ამიტომ იმედი მაქვს, რომ საზოგადოება მეტ-ნაკლებად სწორ არჩევანს გააკეთებს. ზოგი კმაყოფილი დარჩება და ზოგიც პირიქით, ეს ასე ხდება-ხოლმე.

"რ": საარჩევნო სიებზეც მინდა გკითხოთ. მმართველმა გუნდმა საკუთარი პროპორციული სია საზოგადოებას უკვე გააცნო. როგორ უყურებთ მათ არჩევანს?

ს.ც: არ მგონია, რომ ამ სიაში მყოფი პირების მიმართ რაიმე საერთო და ცალსახა აზრი არსებობდეს. არიან ღირსეულნიც, პარტიოტებიცა და პროფესიონალებიც. ასევე არიან ისეთები, რომელთა დამსახურების შესახებ საზოგადოებას ჯერ არაფერი სმენია. იმედი მაქვს, რომ ეს ადამიანები საკუთარ შინაგან თავისუფლებას დიდ ყურადღებას მიაქცევენ და მათი წინამორბედივით მორჩილნი არ აღმოჩნდებიან - მხოლოდ თავს არ დაუკრავენ მათ მამამარჩენალსა და პარტიის შემქმნელს. ეს ძალიან მნიშვნელოვანია. 

დანარჩენის კრიტიკასა და გარჩევას არ დავიწყებ, ამას არჩევნების შემდგომი პირველივე ნახევარი წელი აჩვენებს. ამის შემდეგ კი შეგვეძლება განვსაჯოთ, ვის ვენდოთ და ვის არა.

"რ": წინასაარჩევნოდ ყოფილი პრემიერის გააქტიურებას რას უკავშირებთ?

ს.ც: რამდენიმე დღეა ვაკვირდები, როგორ არიგებს ხალხს ჭკუას კადრებთუხუცესი ივანიშვილი. ვერ ვიტყოდი, რომ მისი ამგვარი ფორმით წინასაარჩევნო გარემოში ჩართვა პარტიას რაიმე პოზიტიურს მოუტანს, თუმცა, როგორც ჩანს, ეს აუცილებლობად იქცა. ეს ერთგვარი თავგანწირვაა "ქართული ოცნების" სოლისტისა, რომელმაც გააქტიურება მოინდომა, რათა მის ლიდერებს არ შერცხვეთ.

საინტერესო ისაა, რომ ბატონი სოლისტისგან სატელევიზიო სივრცეში სხვადასხვა პარტიის მისამართით აბსოლუტურად განსხვავებულ შეფასებებს ვისმენთ. იგივე შემთხვევა იყო "პატრიოტთა ალიანსთან" მიმართებაშიც, როცა ბატონმა ივანიშვილმა ინაშვილის მიმართ მკაფიო სიმპათიები გამოხატა.

"რ": თუმცა ინაშვილის პარტიის მიმართ იგივე აზრი მოქმედ პრემიერს არ ჰქონია და ამ განცხადებამდე ისიც კი თქვა, რომ "ქართული ოცნების" "პატრიოტთა ალიანთსთან" გაერთიანება გამორიცხულიც კია... თქვენ რას ფიქრობთ?

ს.ც: ნებისმიერი განსხვავება მოქმედ პრემიერსა და კადრებთუხუცესს შორის კვირიკაშვილს უაღრეს თავდადებას ავლენს, რადგან ამით ის ბატონი სოლისტის ნებას არ დაჰყვება. საამისოდ ბევრი მაგალითის გახსენება შეიძლება. იგივე პრეზიდენტისა და მისი სასახლის ამბავი, როცა ბატონი სოლისტის აზრს მოქმედი პრემიერის მოსაზრება არ ემთხვეოდა. ეს მაშინ დავის საგანი არ გამხდარა, ესეც იმიტომ, რომ დავის ფაზაში თავად კვირიკაშვილი არ გადავიდა.

"რ": რაც შეეხება მოსალოდნელ ალიანსს? როგორ ფიქრობთ, ვისთან შეიძლება "ქართულმა ოცნებამ" კოალიცია შექმნას, თუკი უმრავლესობით მოსვლა ვერ შეძლო?

ს.ც: ჩემი აზრით, ნებისმიერი სუბიექტი, გარდა "რესპუბლიკელების", "თავისუფალი დემოკრატებისა" და ბურჯანაძის პარტიისა, მზად იქნებიან, შემოთავაზების შემთხვევაში იმ კოალიციის ნაწილი გახდნენ, რომელსაც "ქართული ოცნება" პარლამენტში შექმნის. ცხადია, "ნაციონალური მოძრაობაც" გამორიცხულია. აქვე "ოცნების" პარტნიორად თავისუფლად შეიძლება მოვიაზროთ "პატრიოტთა ალიანსიც", რომლის მიმართაც ბატონმა სოლისტმა გარკვეული სიმპათიაც კი გამოხატა.

"რ": იმ კრიტიკაზე რას იტყოდით, რომელიც ყოფილმა პრემიერმა რესპუბლიკური პარტიის მიმართ გამოხატა?

ს.ც: ვფიქრობ, "რესპუბლიკელები" მუდმივ კრიტიკას შეეჩვივნენ კიდეც, მაგრამ ყველაზე მიუღებელნი მათთვის არიან, ვისაც მათი იდეოლოგიასთან შეხმატკბილება უჭირთ. კარგ მთქმელს კარგი გამგონი უნდაო, ნათქვამია. სამწუხაროდ, ჩვენთან კარგი გამგონენი ძალიან ცოტანი არიან. რაც შეეხება უშუალოდ ბატონ სოლისტს და მისი მხრიდან "რესპუბლიკელთა" კრიტიკას, ძალიან მიკვირს ეს ამბავი, ეტყობა, კადრებთუხუცესს მეხსიერების პრობლემები აქვს.

თავად ვარ მომსწრე, როგორი განწყობა ჰქონდა "რესბუბლიკელების" მიმართ ყოფილ პრემიერს და ეს პრეზიდენტის უფლებამოსილებას ეხებოდა, ახლა კი, როცა ზუსტად ამავე თემაზე "რესპუბლიკელები" საუბრობენ, გამოდის და სრულიად უსაფუძვლოდ აკრიტიკებს. არადა, 2013 წელს ამ საკითხზე ექსპერტების თანდასწრებით თავადვე ღაღადებდა.

"რ": ბურჭულაძის მოძრაობაზეც მინდა გკითხოთ. მისი გაერთიანება უკანასკნელ პერიოდში რამდენიმე წევრმა დატოვა. ზოგმა სკანდალური განცხადებით, ზოგმაც მშვიდად. გუშინ კი ბურჭულაძის ყოფილმა თანაგუნდელმა გიორგი რუხაძემ მოძრაობის დატოვებისას ისიც კი თქვა, რომ ბურჭულაძეს "ქართული ოცნება" აფინანსებს. თქვენ რას ფიქრობთ მთელ ამ პროცესზე?

ს.ც: უპირველესად ყოვლისა, არ მსურს საზოგადოების კიდევ უფრო დაბნევა, ამიტომ ბურჭულაძის მოძრაობაზე ანალიზისგან თავს შევიკავებ. ყველა ის ადამიანი, რომელიც პარტიიდან წამოვიდა და განცხადებებს აკეთებს, სრულწლოვანია და დარწმუნებული ვარ, აცნობიერებს, რასაც ამბობს. 

პირადად ვერ ვიქნები სუბიექტური როგორც პარტიის, ისე მათი წევრებისა და დამფუძნებელბის მიმართ, თუმცა კი მიმაჩნია, რომ ეს მოძრაობა დასაწყისში უფრო საინტერესოდ გამოიყურებოდა.

"რ": დასაწყისში როდის, ვიდრე ოპოზიციური პარტიების ნაწილი შეუერთდებოდა?

ს.ც: ეს გუნდი დასაწყისში კარგად იყო შერწმული. ჰყავდათ ნიჭიერი ხალხი და მხარდაჭერაც სერიოზული იყო, მაგრამ შემდგომ მოხდა ისე, რომ რაღაცები შეიცვალა. ვფიქრობ, ამ ყველაფერს გაფრთხილება და შენარჩუნება უფრო სჭირდებოდა, ვიდრე რაიმე ტიპის დაპირისპირება. მტყუან-მართლის განსჯას არ ვაპირებ, მაგრამ იმედი მაქვს, რომ რაღაცაზე შეთანხმდებიან. დანარჩენზე არჩევნების შემდგომ უფრო შეიძლება საუბარი. ახლა მათი მხარდამჭერი უფრო დაბნეული შეიძლება იყოს.

"რ": დაბოლოს, მმართველ გუნდში გვარწმუნებენ, რომ წინასაარჩევნოდ გარკვეულ პროვოკაციებს უნდა ველოდოთ. თქვენ როგორ ფიქრობთ, არსებობს ამის რეალური საშიშროება?

ს.ც: ამის საშიშროება არსებობს, რადგან წინასაარჩევნო პროცესში შფოთვის მსურველზე უკვე გესაუბრეთ. რასაკვირველია, კრემლისთვის ჩვენი არჩევნების არალეგიტიმურად ცნობა დიდი გამარჯვება იქნება და შესაბამისად, დაძაბულობის მსურველად მხოლოდ ის შეიძლება მოვიაზროთ.

"რ": თუმცა მთავრობის წევრები მოსალოდნელ არეულობას "ნაციონალურ მოძრაობას" უკავშირებენ...

ს.ც: რუსული ძალა საბავშვო ბაღებს არ ემუქრება, მაგრამ პოლიტიკური ვნებანი იმდენად უკიდეგანოა, რომ ვის როდის და რისი იმედით შეიძლება დაებადოს ამგვარი აზრი, ჯერ კიდევ გაურკვეველია. ვფიქრობ, ამ საკითხზე საჯარო სივრცეში საუბარი საჭირო საერთოდ არ არის. ამ თემაზე შესაბამისმა ორგანოებმა დახურულ სივრცეში უნდა იმსჯელონ და პროვოკაციების პრევენცია მოახდინონ. ჩვენ საამისო ოპტიმიზმი უნდა გაგვაჩნდეს, სხვა შემთხვევაში ეს ჭორაობას უფრო ჰგავს.

"რ": როგორ ფიქრობთ, ამგვარი განცხადებები საარჩევნო პროცესს ვნებს?

ს.ც: სწორედ ამას ვგულისხმობ, როცა ვამბობ, რომ პური მეპურემ უნდა გამოაცხოს. საზოგადოების დაძაბულობის ზრდას სწორედ ამგვარი განცხადებები უწყობს ხელს. ჩვენ უნდა გვქონდეს იმის გარანტია, რომ არჩევნები დემოკრატიულ გარემოში ჩატარდება. ამისთვის კი მთავრობის წევრები იმაზე უნდა გველაპარაკებოდნენ, რა პრევენციულ ღონისძიებებს მიმართავავენ და არა პანიკას აღვივებდნენ საზოგადოებაში.