"პროკურატურის ამ საკმაოდ უხარისხო ფორმით წინასაარჩევნო პროცესში ჩართვა, ჩემი აზრით, ძალიან არასასიამოვნო სიმპტომია. რა უნდოდა 26 მაისის საქმის 3 წლის წინ გახსნას, როდესაც ონლაინ რეჟიმში გვაქვს ეს დარბევა ნანახი?! ამით პოლიტიკურად ვერაფერს ვერ იგებენ," - აცხადებს პოლიტოლოგი გია ხუხაშვილი, რომელიც მიიჩნევს, რომ როდესაც ხელისუფლებამ 4 წლის განმავლობაში სისტემურ წამებაზე არც ერთი უმაღლესი ხელისუფალი არ დასაჯა, ეს ხელისუფლების მიმართ აჩენს პრეტენზიებს.
"ციხეში დღეს უგულავა და მერაბიშვილი სხედან, მაგრამ არა ამ სისტემური დანაშაულის, არამედ კორუფციის გამო," - აღნიშნავს ხუხაშვილი.
"რეზონანსი": პროკურატურამ განაცხადა, რომ ახალი ვიდეოკადრები მოიპოვა და 26 მაისის დარბევაზე ვანო მერაბიშვილის გარდა ახლა უკვე დათა ახალაიასა და კიდევ სამ ყოფილ მაღალჩინოსანს ბრალი წაუყენეს. თქვენი აზრით, არის თუ არა ეს ძველი თემით წინასაარჩევნო მანიპულირება?
გია ხუხაშვილი: ეს ყველაფერი არასერიოზულია. არანაირი ახალი გარემოებები არ გაჩენილა და დამერწმუნეთ, რომ ეს კადრები მათთვის მაშინაც ცნობილი იყო. პროკურატურის ამ საკმაოდ უხარისხო ფორმით წინასაარჩევნო პროცესში ჩართვა, ჩემი აზრით, ძალიან არასასიამოვნო სიმპტომია. ამით პოლიტიკურად ვერაფერს ვერ იგებენ. არ მგონია, რომ ამ ამაყად გამოცხადებულმა საქმის გახსნამ, რომლის გახსნაც რამდენიმე თვეში იყო შესაძლებელი, ვინმეს რაიმე პოლიტიკური დივიდენდი მოუტანოს. პირიქით, შეიძლება ამან უკუშედეგიც მოგვცეს. იმდენად თეთრი ძაფით არის ეს ყველაფერი ნაკერი, რომ დღევანდელ ხელისუფლებას ეს ნამდვილად არ ეკადრება. ასეთ რაღაცებს სააკაშვილი რომ აკეთებდა, არ მიკვირდა, მაგრამ დღევანდელი ხელისუფლება იმით უნდა განსხვავდებოდეს წინასგან, რომ ასეთ საქმეებს ხსნიდეს მაშინ, როდესაც შესაძლებელი იყო და არა - წინასაარჩევნოდ, 4 წლის დაგვიანებით. რატომღაც ვიღაცას ჰგონია, რომ ხალხი იდიოტია, ამ უხარისხო თამაშს ვერ ხედავენ და ყველაფერს შეაჭმევენ. ასეთი დაგვიანების გამო ხალხი კიდევ უფრო მეტად ღიზიანდება და ბრაზდება ხელისუფლებაზე. შედეგი იმის საპირისპიროა, ვიდრე ვიღაცას უნდა რომ მიიღოს.
"რ": თუ ელოდებით, რომ არჩევნებამდე დარჩენილ დღეებში კიდევ გაიხსნება სხვა ძველი საქმე, ახალი ვიდეოები თუ სხვა ახალი გარემოებები ჩაუვარდებათ ხელში?
გ.ხ: ვიდეოებს ველოდები და არაერთი მხრიდან. ახლა ყველაზე ცხელ ფაზაში შევდივართ და ყველაფერი იქნება გამოყენებული. რაც შეეხება საქმეების კიდევ გახსნას, ეს არასერიოზულია. მაშინ, როდესაც მურუსიძესთან თანამშრომლობაზე აწერ ხელს, რომ გახსნი, რა - მურუსიძემ უნდა გამოიტანოს ვერდიქტი?! ან რა უნდოდა 26 მაისის საქმის გახსნას, როდესაც ონლაინ რეჟიმში გვაქვს ეს დარბევა ნანახი?! ფილმებია ამაზე გადაღებული. რა აღმოაჩინა პროკურატურამ 2016 წელს ისეთი, რაც ჩვენ არ გვინახავს, რომ ამაყი სახით გამოვიდნენ და წინასაარჩევნოდ გამოაცხადეს?!
"რ": თქვენ რა ვიდეოებს ელოდებით? ფარულ ჩანაწერებს?
გ.ხ: ყველაფერი იქნება გამოყენებული. სამწუხაროდ, როგორც ჩანს, ბევრი მხარის ხელშია ათასი სიბინძურე. კონკრეტულად რა იქნება, არ ვიცი.
"რ": ბურჭულაძე-გვარამიას სატელეფონო ჩანაწერის გავრცელებამ ხელისუფლება დააზარალა და ის დაუშვებს ამგვარი უკანონო ჩანაწერების ისევ გავრცელებას?
გ.ხ: ხელისუფლება დიდად დააზარალა, მაგრამ არ ვამბობ, რომ მარტო ხელისუფლება იქნება ამაში ჩართული. არ გამოვრიცხავ, რომ სხვებსაც ჰქონდეთ კომპრომატები. ამ ქვეყანაში ბრძოლა წესებს გარეშე გრძელდება. სამწუხაროდ, მიუხედავად კვირიკაშვილის დავარცხნილი რიტორიკისა, დღევანდელმა ხელისუფლებამაც ვერ გამოავლინა პოლიტიკური ნება, რომ ეს სიბინძურე დასრულებულიყო. პრემიერ-მინისტრი ლაპარაკობს, მაგრამ ქარავანი თავისი გზით მიდის.
"რ": არ თვლით, რომ იქნებ სწორედ ასეა დაგეგმილი? გოგა ხაინდრავას ფილმ "ჰეროკრატიის" გაშვებაც ხომ წინასაარჩევნოდ დაიგეგმა?
გ.ხ: ჩვენ რიტუალური დასჯა არ გვჭირდება. თუ სამართლიანობის აღდგენაზე ვლაპარაკობთ და ვადასტურებთ, რომ სისტემური დანაშაული იყო, ამას სისტემური პასუხი სჭირდება. ანუ მთავარი ფიგურანტების დასჯა და ფართო ამნისტია, თუ ამაში შემსრულებლის დონეზე ძალიან ბევრი ადამიანი იყო ჩართული. ამ კომპონენტებს ვერ შეცვლის ვერც ვირტუალური დასჯა და ვერც 4 წლის შემდეგ "აღმოჩენილი" ვიდეო. ის ადამიანები, ვინც დღეს პროკურატურაში მუშაობენ, იგივე მთავარი პროკურორი და სხვები, 4 წლის წინათაც იქ მუშაობდნენ და რა, ეს ამბავი არ იცოდნენ?!
"რ": "ჰეროკრატიის" წინასაარჩევნოდ გაშვებამ მოუტანა პოლიტიკური ქულები "ოცნებას"? შთაბეჭდილება რჩება, რომ რეიტინგიც არ აქვს და მას საზოგადოებაში არც განიხილავენ.
გ.ხ: ამ ფილმზე საუბარი არ მინდა და ობიექტურიც ვერ ვიქნები იმიტომ, რომ ეს ჩემთვის ღია ჭრილობებია. საკუთარ ტყავზე მაქვს განცდილი, რაც მაშინ ხდებოდა და ვერაფერს ვნახავ ისეთს, რაც რეალურ ცხოვრებაში ნანახი არ მაქვს. აქედან გამომდინარე, არ ვუყურებ. ვაპირებ, რომ ეს ფილმი გარკვეული პერიოდის შემდეგ ვნახო და ისტორიული თვალსაზრისით შევაფასო. პოლიტიკური ეფექტი კი, რბილად რომ ვთქვათ, ისეთი არ არის, როგორი მოლოდინიც შეიძლება ვიღაცას ჰქონოდა და ესეც იმიტომ, რომ ფილმში სისტემური დანაშაულია აღწერილი და მაყურებელს, რომელიც მისი ყურებით ითრგუნება, ხელისუფლების მიმართაც უჩნდება კითხვა: ეს ადამიანები სად არიან დღეს? რომელიმე დაპატიმრებულია თუ ჩემ გვერდზე დადის?! შესაბამისად, ეს იწვევს გაბრაზებას "ნაციონალური მოძრაობის" მიმართ, მაგრამ პასუხისმგებლობა დღევანდელ ხელისუფლებაზეც გადადის.
ციხეში დღეს უგულავა და მერაბიშვილი სხედან, მაგრამ არა ამ სისტემური დანაშაულის გამო, არამედ კორუფციის გამო. პოლიტიკურად ზარალდება "ნაციონალური მოძრაობაც" და დღევანდელი ხელისუფლებაც, რომელმაც ეს ადამიანები არ დასაჯა. თანაც, 4 წელია მუდმივად მხოლოდ ამაზეა საუბარი, ვერდიქტიც არ დგება და ადამიანები ინტერესსაც კარგავენ. რეიტინგის კლებაც ამას უკავშირდება.
"რ": "ნაციონალურ მოძრაობას" ეს ამომრჩეველს აკარგვინებს?
გ.ხ: ამ პარტიის ელექტორატი იმ თამასაზეა დასული, რის იქითაც ის ელექტორატს არ კარგავს. რაც დარჩა, ის შეკრული და კონსოლიდირებულია. ეს ფილმი მუშაობს მხოლოდ გადაუწყვეტელ ამომრჩეველზე, მაგრამ იმ გადაუწყვეტელ ამომრჩეველზე ხელისუფლების სასარგებლოდ მუშაობს თუ არა - ეს არ ვიცი.
მე აქ მაქვს კითხვები და ეჭვი მიჩნდება, რომ ეს ვიღაც მესამე ძალის სასარგებლოდ მუშაობს და არა - ხელისუფლების.
"რ": რატომ არის, რომ, ამდენი პარტიის მიუხედავად, საარჩევნო პროცესი მაინც ორპოლუსიანია? მხოლოდ 2 პარტიაა ავანსცენაზე - ისინი ეომებიან თავგადაკლულნი ერთმანეთს, პლაკატების ჩამოხევით, ბრალდებებით თუ ხელჩართული ჩხუბით, სხვებს არ ერჩიან და დანარჩენებიც ფრაგმენტულად ჩანან?
გ.ხ: პოლიტტექნოლოგიური საკითხია. ნებისმიერ არჩევნებს სერიოზული რესურსები სჭირდება და "ოცნებისა" და "ნაციონალების" გარდა სხვა პარტიებს ეს არ გააჩნიათ. მარტო ფინანსებზე არ ვსაუბრობ, არამედ მედიაზეც და სხვა ტექნოლოგიურ რესურსებზე.
მეორე ფაქტორია ის, რომ ეს ორ პარტია ქართულ პოლიტიკაში ერთმანეთის მკვებავ სიმბიოზად ჩამოყალიბდა და მათი ინტერესიცაა, ეს ორპოლუსიანობა შეინარჩუნონ, ურთიერთდაპირისპირებით გაავსონ საინფორმაციო ველი და სხვა მოთამაშეები არ შეუშვან ამ სივრცეში. ადამიანი კი ტექნოლოგიების განვითარების ეპოქაში არჩევანს ტელევიზორით აკეთებს და არა რეალური კომუნიკაციით, ამიტომაცაა ეს ორი პარტია ორიენტირებული, რომ ნიუსმეიკერები მხოლოდ თავად იყვნენ, შესაბამისად - სხვები ვერ ჩნდებიან.
მესამე ფაქტორი ისაა, რომ მათ მართლა ერთმანეთი მიაჩნიათ მთავარ პრობლემად და ამ სამყაროში მათთვის მარტო ეს 2 პარტია არსებობს. სხვა ოპოზიცია არ არსებობს, ჩვენც, ადამიანებიც არ ვარსებობთ მათთვის და არაფერში ვჭირდებით, არც ის 35% გადაუწყვეტელი ხალხი, რომელსაც არც ერთი მათგანი არ მოსწონს.
სხვა პარტიებს კიდევ სხვა უბედურება სჭირთ. მთელი პოლიტიკური ელიტის კრიზისი გვაქვს. რეალურად, სხვა პარტიებს არც რესურსი აქვთ და არც ისეთი გზავნილები აქვთ, რომ ამ გადაუწყვეტელ ამომრჩეველზე ხიდები გადონ.
"რ": ბურჭულაძისა და ალასანიას პარტიებს ამომრჩევლის გულის მოსაგებად საკმაოდ ყურისმომჭრელი გზავნილები აქვთ.
გ.ხ: აუქციონი ვიცით და ეს ბევრჯერ გვინახავს, მაგრამ ამომრჩეველი გაიზარდა და არ სჯერა ამ მყვირალა შეპირებების. ვინ ბევრ პენსიას შეჰპირდება და ვინ უფასო ტარიფს - ამის არავის სჯერა, ხოლო რაღაც ახლის მოფიქრება ისე, რომ დამაჯერებლობა შესძინონ თავის სიტყვებს, არავის შეუძლია. პოლიტიკური ელიტა არ გაიზარდა, დეგრადაციაც კი განიცადა.
"რ": ბურჭულაძეს უწინასწარმეტყველებდნენ დიდ რეიტინგს, მაგრამ კვლევებით ეს არ ჩანს. რატომ ვერ შეძლო მომხრეების შეძენა? საქართველოში ხომ უყვართ შეძლებული ადამიანები, რომლებიც ქველმოქმედებით არიან ცნობილები.
გ.ხ: მას თეორიული შანსი მაღალი ჰქონდა, მაგრამ სხვადასხვა ობიექტური თუ სუბიექტური მიზეზის გამო ვერ შეძლო ყველაფრის რეალიზება. პირველი, რომ მას პოლიტიკური გამოცდილება არ ჰქონდა და გადაწყვიტა, შესაბამისი ფილტრაციის მექანიზმის გარეშე ძალიან სწრაფად აეშენებინა თავისი პოლიტიკური ინფრასტრუქტურა, რაც ურთულესი ამოცანა იყო.
ამ ფილტრაციის მექანიზმების არქონის გამო ზოგმა მისმა წევრმა ვიღაცასთან ივაჭრა თავისი შესვლა-გამოსვლით. ამიტომაც მან მიიღო პირველი დარტყმა იმით, რომ პარტია დაშლის პირზე დადგა და შეეცადა, ეს სხვა პარტიებთან კავშირით შეეჩერებინა.
მეორე ეტაპზე კი მან ფატალური შეცდომა დაუშვა, როდესაც პოლიტიკური კონტროლი მთლიანად ამ პატარა, პულსი რომ არ ესინჯებოდა, ისეთ პარტიებს გადააბარა და საკონტროლო პაკეტი დაკარგა. მას ეს არაფერში არ სჭირდებოდა. საბოლოოდ გამოვიდა ის, რომ პარტიის მშენებლობა 5-6 კაცთან ერთად დაიწყო და მათგან დღეს მხოლოდ ერთი შერჩა. რატომ გააკეთა ეს, კითხვა მეც მაქვს, მაგრამ პასუხი - არა. თუმცა თეორიული შანსები ჯერ კიდევ აქვთ.
"რ": ბურჭულაძისგან განსხვავებით, პოლიტიკური გამოცდილება აქვთ "რესპუბლიკელებსა" და "თავისუფალ დემოკრატებს", მაგრამ ბოლო კვლევით მათაც არ აქვთ რეიტინგი.
გ.ხ: ეს ორი პარტია მაინც სხვადასხვა ფენომენია ჩემთვის და გავყოფდი. "თავისუფალი დემოკრატები" სწორ რაღაცებს ამბობენ და თითქოს ყველაფერს სწორად აკეთებენ ფორმულებით, მაგრამ ქართულ პოლიტიკაში ფორმულებით მოქმედება არ უყვართ. ქართველი ამომრჩევლისთვის არჩევნები გარკვეულწილად გართობაცაა, მათ ცოცხალი ადამიანები უყვართ, ისეთები, რომლებიც შეცდომებსაც უშვებენ და ზომიერად ექსცენტრულებიც არიან. "თავისუფალი დემოკრატები" კი უმეტესად "თეთრი საყელოს პოლიტიკას" ატარებენ და ცდილობენ ამერიკული სტანდარტით იმოქმედონ, ჩვენს ამომრჩეველს ეს პროდუქტი არ უყვარს. ისევ თავისი პრასი ურჩევნიათ ჰამბურგერს, თუნდაც ძალიან მსუყეს.
რესპუბლიკური პარტია კი ბიძინა ივანიშვილის აქტიურობის შედეგად გამოცოცხლდა ცოტა. ივანიშვილმა მათზე შოკური თერაპია გამოიყენა და კომიდან გამოიყვანა, თუცა არ მგონია, მათთვის ეს საკმარისი იყოს. მათი პრობლემა იყო ის, რომ ხელისუფლება გვიან დატოვეს, თუმცა საქართველოს ისტორიას თუ გავიხსენებთ, ისინი არც არასდროს სარგებლობდნენ ამომრჩევლის სერიოზული მხარდაჭერით.
"რ": ბოლო დროს კოალიციის ყოფილ წევრებს შორის ურთიერთლანძღვა ისმის და თუ ასევ ვერ ეწყობოდნენ ერთმანეთს, როგორ ნარჩუნდებოდა კოალიცია? ეს ეხება "რესპუბლიკელებსაც" და ასევე იყო ივანიშვილსა და გუბაზ სანიკიძეს შორის ბრალდებებიც. ეს როგორ აღიქმება ამომრჩეველში?
გ.ხ: დიდი ხანია ვიცოდით, რომ კოალიციაში ზიზღის ხარისხი იყო ძალიან მაღალი. პიროვნულ ზიზღზე არ ვლაპარაკობ, მსოფლმხედველურად, რადიკალურად დაპირისპირებული ძალები ცდილობდნენ ქვეყანა ერთად ემართათ, რაც შეუძლებელი იყო. საქართველოში ეს ზიზღი მგონი არავის უკვირს, მაგრამ ამომრჩევლის თვალში ძალიან მდაბიო საქციელად აღიქმება. "თავისუფალი დემოკრატები" ცოტა ადრე წამოვიდნენ, მოასწრეს გარკვეული სამუშაოს ჩატარება, ხოლო კოალიციიდან გამოსულ სხვა ძალების შანსი ძალიან ბუნდოვანია. შესაბამისად, მათზე ბევრი ლაპარაკიც კი მეზარება.
"რ": პროვოკაციებსა და არეულობებზე საუბარი ხშირია და ამ დარჩენილ 17 დღეში უფრო ბევრ და უფრო მძიმე პროვოკაციას თუ ელოდებით?
გ.ხ: ყველა მხრიდან იქნება, ეს ჩეულებრივი ამბავია ჩვენთან, მაგრამ რა ხარისხით და რა მოხდება, ეს ძნელი სათქმელია. არ გამოვრიცხავ კრიზისის ჩამოყალიბების საფრთხეს, იმიტომ, რომ როდესაც ორი მთავარი პარტია არათუ ცალ-ცალკე ვერ მოდიან ხელისუფლებაში, არამედ ჯამშიც კი არ აქვთ 50%-იანი მხარდაჭერა, ეს, რა თქმა უნდა, კიდევ უფრო აქტუალურს ხდის წინასაარჩევნო და პოსტსაარჩევნო კრიზისის განვითარების საფრთხეს. თუმცა, იმედი ვიქონიოთ, რომ ეს კრიზისი ლოკალური იქნება და გადაილახება.
"რ": გაისმა მოწოდება, რომ პარტიებმა მომავალი სავარაუდო მინისტრთა კაბინეტი დაასახელონ, რათა ამომრჩეველმა იცოდეს, ვის აძლევს ხმას. თქვენ წამყვან სამინისტროებში მისაღებ კანდიდატებად ვის მიიჩნევდით?
გ.ხ: არასამთავრობოებს ამას არავინ ეკითხება, ეს პოლიტიკური ტექნოლოგიის საკითხია, ვიღაც დაასახელებს, ვიღაც - არა. ასეთი ვალდებულება არავის არ აქვს. ეს რთული საკითხია და პასუხი არ მაქვს. ჯერ ისიც არ ვიცით, ხელისუფლებაში ვინ მოდის. შეიძლება კოალიციური მთავრობის საჭიროება დადგეს და ამ საკითხის განხილვა ნაადრევია.