ანალიტიკოსი და პოლიტოლოგი გია ხუხაშვილი ამბობს, რომ თუ პარლამენტში მხოლოდ "ოცნება" და "ნაციონალები" შევლენ, ეს ქვეყანაში კრიზისის ერთ-ერთი მიზეზი გახდება. მისივე შეფასებით, დღეს ქვეყანაში მოჩვენებითი სიწყნარეა, რადგანაც მთავარი პროცესები არჩევნების შემდგომ განვითარდება, რომელშიც, დიდი ალბათობით, მთელი ქართული პოლიტიკური ელიტა ჩაერევა.
მისი განცხადებით, ოლქების დიდ ნაწილში მაჟორიტარული არჩევნების მეორე ტური იქნება, რაც ხელისუფლებას დამატებით თავსატეხს გაუჩენს, რადგანაც "ოცნება" ხელისუფლების დაკანონებას და "ზურგის გამაგრებას" 9 ოქტომბერსვე ევრ შეძლებს. ეს კი ქვეყანაში პროცესების გაკონტროლების ნაკლებ საშუალებას მისცემს.
"მთელი კვირა": როგორ ფიქრობთ, იმ განცხადებების ფონზე, რაც ახლა კეთდება, როგორი იქნება არჩევნების შემდგომი პერიოდი?
გია ხუხაშვილი: მიუხედავად იმისა, რომ არჩევნების წინ მოჩვენებითი სიწყანარეა, სიტუაცია სინამდვილეში საკამოდ რთულადაა. 8 ოქტომბრის შემდეგომ მოვლენები სხვადასხვა სცენარით შეიძლება განვითარდეს. გამომდინარე იქიდან, რომ მთავარ მოთამაშე ორ პოლიტიკურ ძალას მაღალი ლეგიტიმაცია არ აქვს, ამას კი ყველა კვლევა აჩვენებს, გარდა ამისა, გადაუწყვეტელი ადამიანების რიცხვი კვლავ მაღალია და არჩევნებამდე რამდენიმე დღით ადრე ეს პრობლემა კვლავ არსებობს, შესაბამისად, კრიზისის ფორმირების ალბათობა საკამოდ მაღალი იქნება.
ვხედავთ, რომ ხელისუფლების წინასაარჩევნო ტაქტიკა ორპოლუსიან პოლიტიკაზეა აგებული. ისინი ფაქტობრივად ამბობენ, რომ "ამ ველზე მთავარი მოთამაშე ძალა ვართ მე და "ნაციონალური მოძრაობა", რომელიც საშინელებაა" და გადაუწყვეტელ ამომრჩეველს აფრთხილებს, რომ მე თუ არ ამირჩევ, კვლავ ის ხალხი მოვაო.
ამასთანავე, ვხედავთ, რომ ხელისუფლება უცებ რამდენიმე წლის წინანდელ დამარხულ იარაღს პოულობს, ინტერნეტში ჩნდება ფარული ჩანაწერები, სადაც რევოლუციური სცენარის განხილვა მიმდინარეობს და ხელისუფლებაც ბოლო დღეებში აპოკალიპსური სცენარების განვითარების საშიშროებაზე გვესაუბრება.
სწორედ აქ უშვებს შეცდომას, როდესაც ყველას მისამართით ხიდს წვავს. ადამიანებს, რომელთაც არც "ნაციონალური მოძრაობა" მოსწონთ და არც ხელისუფლებით არიან კმაყოფილი, შუაშისტებსა და მავნებლებსაც კი ეძახიან. ასეთი კი ჩვენი ქვეყნის უმრავლესობაა. ახლა წარმოიდგინეთ, შენი ქვეყნის მოსახლეობის ასეთ დიდ ნაწილს მავნებელს რომ უწოდებ, სიტუაცია შენკენ როგორ შეიძლება შემოტრიალდეს. ეს ფაქტორი შეიძლება კრიზისის ფორმირების კიდევ ერთი მიზეზი გახდეს.
"მ.კ.": ამ კრიზისის თავიდან აცილება როგორ შეიძლება მოახერხოს ხელისუფლებამ?
გ.ხ.: ჩვენ ვხედავთ, რომ "ქართულმა ოცნებამ" არჩევნებამდე რამდენიმე დღით ადრე უკვე მიაღწია შედეგს, რომ ქვეყნის პოლიტიკური სივრცე მხოლოდ ორპოლუსიანი ყოფილიყო. "ნაცმოძრაობას" კარგად ესმის, რომ არჩევნებს ვერ მოიგებს და ამის ამბიციაც არა აქვს, მას უბრალოდ "ოცნების" დამარცხების სურვილი ამოძრავებს.
ამ კონცეფციიდან გამომდინარე, თუ ჩვენ ორპოლუსიან პარლამენტს მივიღებთ, სავარაუდოა, რომ "ნაციონალებმა" პარლამენტში შესვლაზე უარი განაცხადონ და თქვან, რომ არჩევნები გაყალბდა. ხელისუფლებას ეს სცენარი გათვლილი აქვს, მაგრამ პროლემა ისაა, რომ სწოერდ იმავე დანარჩენმა პოლიტიკურმა ელიტამაც რომ თქვას და მათი აზრი გაიზიაროს, მაშინ საქმე უფრო ცუდად იქნება.
ხოლო ხელისუფლებას თუ არჩევნების შემდეგ "ნაციონალების" გარდა დაპირისპირება მთელ ქართულ პოლიტიკურ სპექტრთან მოუწია, ეს ძალიან სერიოზული კრიზისის დასაბამი გახდება. მას პარტნიორები არც პოლიტკურ ელიტაში და არც საზოგადოებაში არ აღმოაჩნდება. სიტუაციას ასევე ისიც დაძაბავს, რომ კვლევების მიხედვით, მეორე ტურის ჩატარების ალბათობა დიდი იქნება.
"ოცნებას" უმრავლეს რაიონებში მაჟორიტარების მხრივ შეიძლება პირველი ადგილები ჰქონდეს, მაგრამ 50%-მდე ბარიერამდე ვერ ადიან. შესაბამსიად, მათ იმის ფუფუნება, რომ 9-ში უკვე გამარჯვება გამოაცხადონ და ზურგი გაიმაგრონ, შეიძლება არ ჰქონდეთ.
ფაქტობირავად გამოდის, რომ 8 ოქტომბერს არჩევნები კი არ მთვარდება, არამედ იწყება რაღაც პროცესი, რომელიც მთელი ოქტომბრის განმავლობაში გაგრძელდება. ხოლო ამ პროცესს თუ ფონად დაძაბულობა დაერთო, რომლშიც მთელი პოლიტიკური ელიტა იქნება ჩართული, ისეთ სურათს ვიღებთ, სადაც "ოცნებას" რაც არ უნდა კარგი შედეგი ჰქონდეს, ლეგიტიმაცია გაუჭირდება. ამიტომაც ხელისუფლებამ კრიზისის თავიდან ასაცილებლად, ფაქტობრივად, საკუთარ თავს გზა თავადვე მოუჭრა.
"მ.კ.": შესაძლებელია, რომ საზოგადოებამ მესამე ძალის ძიება სწორედაც რომ თავად დაიწყოს?
გ.ხ.: კრიზისის ფორმირება ვფიქრობ შესაძლებელი იმ შემთხვევაში იქნება, თუ ერთი ფლანგიდან არჩევნების ლეგიტიმაციაზე უარი განაცხადეს და ამას შემდეგ, პირობითად, "პატრიოტთა ალიანსმაც" მხარი აუბა და თქვა, რომ შედეგები რეალობას არ შეესაბამება. მაშინ "ოცნება" პოლიტიკურად "ჯვარედინი ცეცხლის ქვეშ" აღმოჩნდება და ხელისუფლებაში გამაგრება გაუჭირდება.
კრიზისი გადაულახავი იმ შემთხევაში გახდება, თუ ხელისუფლებას ორივე მხრიდან დაარტყამენ.
"მ.კ.": როგორ ფიქრობთ, ბოლო დროს გამოქვეყნებულმა ფარულმა ჩანაწერებმა როგორ შეცვალა ამომრჩევლების განწყობა?
გ.ხ.: საბოლოო ჯამში ამ ჩანაწერებით ორივე მხარე თამაშობს. შეთქმულების თეორია და ასეთი საფრთხე, რამდენად გასაკვირადაც არ უნდა მოგეჩვენოთ, "ნაციონალურ მოძრაობას" არ აზიანებს. მათ თავისი სტაბილური ელექტორატი ჰყავთ, რომელიც ასეთ ინფორმაციებზე არ რეაგირებს. უბრალოდ ზრდის პოტენციალი არა აქვთ, თორემ მათ თავისი ამომრჩეველი არ დაუკარგავთ.
ეს ინფორმაცია მხოლოდ მესამე არჩევანზე მუშაობს."ქართული ოცნება" ამ ვიდეოჩანაწერების თამაშით ცდილობს, იმ ადამიანებზე იმოქმედოს, რომელთაც არც ყოფილი სახელისუფლებო გუნდი ხიბლავს და არც ახლანდელი.
ისინი გადაუწყვეტელი ამომრჩევლის შეშინებას ცდილობენ და აფრთხილებენ, რომ თუ რომელიმე მესამე ძალისკენ გაიხედავს, ისინი ამით ხელს "ნაციონალურ მოძრაობას" შეუწყობენ, ამიტომაც ხმა კვლავ "ოცნებას" უნდა მისცეს, რომ ქვეყანაში არაფერი მოხდეს. შესაბამისად, ამით "ნაციონალური მოძრაობა" კი არა, მთელი დანარჩენი პოლიტიკური ელიტა ზიანდება, რომლისგანაც "ოცნება" ამომრჩევლის მოკვეთას ცდილობს.
"მ.კ.": ხელისუფლება არ აღიარებს, რომ ეს ჩანაწერები მათი მოპოვებულია, რადგანაც მაშინ ყველა ის პირი უნდა დააპატიმროს, ვინც ჩანაწერში ფიგურირებს. შესაძლოა, სწორედ ეს სურდეს მიხეილ სააკაშვილს, რომ წინასაარჩევნოდ დასავლეთის ყურადღება მიიქციოს?
გ.ხ.: რა თქმა უნდა, ხელისუფლებას მათი მოსმენის დაკანონება სრულიად თავისუფლად შეეძლო, რადგანაც ვიცით, რომ მათ აქამდე კიდევ ორ სისხლის სამართლის საქმეზე ედავებიან. თუმცა, გამოძიება რა პროცესშია, ჯერაც არ ვიცით.
ფარული ჩანაწერებით ოპერირება მხოლოდ სუსტის ხვედრია. როდესაც შინაგან საქმეთა მინისტრი გამოდის და შეთქმულების თეორიაზე საუბრობს, მაგრამ მასში მონაწილე პირებს არ აკავებს, ეს მის ავტორიტეტს აზიანებს და მის სიტყვას ფასს უკარგავს.
ჩვენ ვიცით, რომ წინასაარჩევნოდ შეთქმულების თეორიების თხზვა ჯერ კიდევ შევარდნაძის დროს იყო. ყველა არჩევნების წინ ამ ქვეყანაში რაღაც გადატრიალება ხდება, რომელიც არაფრით არ მთავრდება. ჩვენ გავიარეთ ძალიან ბევრი ციკლი, როდესაც ხელისუფლება ისტერიკას იწყებს, თუმცა, საბოლოო ჯამში, არც არაფერი ხდება.
შესაბამსიად, თუ ჩვენს ხელისუფლებას სურს, რომ წინა ხელისუფლებებისგან რამით განსხავდებოდეს და სჯობდეს, მაშინ ღირსების საკითხია, რომ უბრალოდ კი არ ლაპარაკობდეს, არამედ ქმედებაზე გადავიდეს, რომ მოსახლეობას "დეჟავიუს" გრძნობა არ გაუჩნდეს.
ხალხი კითხვას დასვამს - შენ თუ იმავენარიად ცდილობ საზოგადოების მანიპულირებას, შეთქმულებების თეორიებით, მაშინ იმას შენ რით სჯობიხარ? რეალურად შესაძლებელია ამ სიტუაციაში ხელისუფლებამ უკუშედეგი მიიღოს.
საზოგადოება თუ ხელისუფლებას აღარ ენდობა, მას თავიდან იშორებს. ამიტომაც ეს ყველაფერი ძალიან სახიფათო თამაშია. "ოცნება" თუ ისეთ მანკიერ ქმედებებზე ხელს აწერს, როგორითაც მიხეილ სააკაშვილი ცდილობდა, რომ ხელისუფლება შეენარჩუნებინა, შესაბამისად, ის მის დონეზე ეცემა და ამ ხელისუფლებასაც ჩვენი საზოგადოება იმავე განაჩენს გამოუტანს.
საქართევლოს მოსახლეობა 25-წლიანი პოლიტიკური ტყუილების ფონზე ძალიან გამოიწრთვნა. იმით, რაც მას უკვე ნანახი აქვს, როგორღა მოატყუებ? შინაგან საქმეთა მინისტრი გამოდის და საზოგადოებას თვალს უპაჭუნებს - იარაღი ვიპოვეთ და ბიჭო, იცოდეთ ემანდ არაფერი გაბედოთო. მერე საზოგადოებას რაღაც აბდა-უბდა უთხრეს და იქიდან ნახევარი შინაარსი ვერავინ გამოიტანა. ეს არის ან ძალიან არაკომპეტენტურად გაკეთებული ოპერაცია, ან საზოგადოებრივი აზრით მანიპულირების უხარისხო მცდელობა.
"მ.კ.": როგორ ფიქრობთ, არჩევნების შემდეგ გიორგი კვირიკაშვილის სამომავლო პოლიტიკური მოღვაწეობა როგორ წარიმართება. ფიქრობთ, რომ ის კვლავ პრემიერ-მინისტრი იქნება?
გ.ხ.: არჩევნების შემდეგ მგონია, რომ კვირიკაშვილის კარიერა ძალიან მალე დამთავრდება. ის დღეს პრემიერ-მინისტრი იმიტომ არ არის, რომ გრძელვადიანად შეინარჩუნონ. ის უბრალოდ სხვადასხვა დადებითი თვისებებიდან გამომდინარე, წინასაარჩევნო ფასადად მომგებიანი ფიგურაა როგორც დასავლეთისთვის, ისე ქვეყნის შიგნით საზოგადოებისთვის.
თუმცა, საკმაოდ კურიოზურად გამოიყურება - ის ამ ხნის განმავლობაში სიყვარულსა და მშვიდობაზე ლაპარაკობს და მთელი დანარჩენი სისტემა შეთქმულების თეორიაზე საუბრობს. კვირიკაშვილის რიტორიკა "ქართული ოცნების" წინასაარჩევნო სტრატეგიასთან სრულიად შეუსაბამოა. არჩევნების შემდეგ მისი კარიერა ძალიან სწრაფად დასრულდება. კვირიკაშვილი ერთჯერადი გამოყენების პრემიერ-მინისტრი მგონია.
"მ.კ.": პაატა ბურჭულაძის ირგვლივ მიმდინარე მოვლენებს მინდა შევეხო. როგორ ფიქრობთ, ბურჭულაძესა და "გირჩს" შორის რეალურად რა მოხდა?
გ.ხ.: მოვლენები როგორც განვითარდა, მოსალოდნელი იყო. ვფიქრობ, პაატა ბურჭულაძემ შეცდომა მაშინ დაუშვა, როდესაც გაერთიანებაზე კონტროლი ახლად შეძენილ პარტნიორებს გადააბარა, მათ შორის "გირჩს", რის შემდეგაც სცენარი ათასგვარად შეიძლება განვითარებულიყო.
ამ გაერთიანებაში ერთადერთი "გასაყიდი" პაატა ბურჭულაძის ბრენდი იყო. ბურჭულაძემ კი თავისი გუნდის წევრები მოიშორა და ენდო ადამიანებს, რომლებიც პოლიტიკური თამაშის ზეპროფესიონალები არიან. სრულიად გამოუცდელი ადამიანი ამ ხალხის წინაშე მარტო დარჩა. ვვარაუდობ, რომ იქ ვიღაცამ სერიოზულად ითამაშა.
იქ არის ვაჭრობის ოსტატი ხალხი, რომლებმაც ბურჭულაძის წინააღმდეგ ვიღაცასთან სარფიანი გარიგება დადო. ეს შეიძლება პავლე კუბლაშვილი ყოფილიყო, რომლის დიაპაზონი მიშა სააკაშვილით დაწყებული "ქართულ ოცნებამდე" უსაზღვროა და ყველა მიმართულებით შეიძლება ევაჭრა, სადაც პროცესების აფეთქება დაევალებოდა.
არ ვიცი რა მოხდა, მაგრამ თუ გავიგებ, რომ ამ ხლართვის ორგანიზატორი კუბლაშვილი გახდა, ეს არ გამიკვირდება, ზურა ჯაფარიძისგან განსხვავებით, რომელსაც შეიძლება არც არაფერი სცოდნოდა.
"მ.კ.": ბურჭულაძეს მისივე გუნდის ყოფილი წევრები იმაში ადანაშაულებენ, რომ იგი პოლიტიკაში თავისი სახელით ვაჭრობს და ამით ფინანსური ხეირის ნახვა სურს.
გ.ხ.: საერთოდ არ მსიამოვნებს, როდესაც გუნდიდან წასული ადამიანი საკუთარ ლიდერს მსგავსი სახის ლაფს სცხებს. მათ მიმართ ისმის კითხვა - თუ ეს იცოდნენ, რატომ იდგნენ მის გვერდით და თუ წამოსვლის შემდეგ გაიგეს, მაშინ როგორ გაარკვიეს?
რა თქმა უნდა, ბურჭულაძემ თავისი ბრენდი გაყიდა. პოლიტიკური ბაზარი ასეთია - ბრენდი იყიდება, არ არის აუცილებელი ამის სანაცვლოდ ფულზე იყოს საუბარი, შეიძლება ეს იდეის სანაცვლოდ მოხდა.
"მ.კ.": როგორ ფიქრობთ, ბურჭულაძემ "მყიდველები" სწორად შეარჩია?
გ.ხ.: შეცდომა ბურჭულაძემ სწორედ აქ დაუშვა - თავისი გამოუცდელობის, თუ სხვა რაიმე მიზეზის გამო, როდესაც ზედმეტად მიენდო ახლად გაცნობილ პარტნიორებს და პოლიტიკურ პროცესზე კონტროლი მათ გადააბარა. ვფიქრობ, რომ ის ადამიანები, ვისთან ერთადაც პოლიტიკაში შემოვიდა, გვერდზე არ უნდა გაეწია, ის ამან დაღუპა. ამით მან პროცესებზე კონტროლი დაკარგა და კრიზისი განვითარდა.