"საქართველოს მოქალაქე კარგად ინფორმირებული უნდა იყოს, სხვა შემთხვევაში შეიძლება საზღვრის კვეთის დროს არ შეუშვან ტერიტორიაზე და საქართველოში უკან დაბრუნება მოუწიოს," - აცხადებს ფონდ "ღია საზოგადოება - საქართველოს" ევროინტეგრაციის პროგრამის მენეჯერი ვანო ჩხიკვაძე და თვლის, რომ უვიზო მიმოსვლის მიღების შემედეგ საქართველოს ხელისუფლებამ გამოსვლებში უნდა დაამკვიდროს სიტყვა "ევროკავშირი" და უკვე გაწევრიანებაზეც უნდა გააკეთოს ოფიციალური განაცხადი.

"აქამდე საქართველოს ხელისუფლება ხმარობს სიტყვას - ევროინტეგრაციას და ნაკლებად სიტყვას - ევროკავშირში გაწევრიანებას, რაც პირადად ჩემთვის გასაკვირია," - ამბობს ჩხიკვაძე

"რეზონანსი": რას ნიშნავს ვიზალიბერალიზაცია საქართველოს მოქალაქისთვის?

ვანო ჩხიკვაძე: ჯერ პროცედურები არ დასრულებულა. გადაიდგა მნიშვნელოვანი ნაბიჯი, მაგრამ არა საბოლოო. უვიზო მიმოსვლა გულისხმობს იმას, რომ საქართველოს მოქალაქეებს შეეძლებათ მოკლე ვადით, 180-დღიან პერიოდში 90 დღით განმავლობაში წავიდნენ შენგენის ზონის ქვეყნებში ისე, რომ მათ არ დასჭირდებათ მისვლა საკონსულოებში და რიგში დგომა, რაც არც ისე სასიამოვნოა.

ახლა საზღვარზე მისვლისას თუ მოგზაურობის მიზეზი არის ტურიზმი ან ახლობლის მონახულება, მას დასჭირდება ბიომეტრიული პასპორტი, სამედიცინო დაზღვევა, უკან დასაბრუნებელი ბილეთი, სასტუმროს ჯავშანი და გარკვეული თანხა ანგარიშზე, რაც გარკვეული დროის მანძილზე მოქალაქის ამ ქვეყანაში დარჩენას უზრუნველყოფს.

"რ": გამოიწვევს თუ არა ეს ახალგაზრდების მიგრაციას? ექსპრეზიდენტმა სააკაშვილმა თქვა, რომ რეალური საფრთხის წინაშე ვართ გაღარიბებულმა მოსახლეობამ ქვეყანა დატოვოს.

ვ.ჩ: არ მინახავს რაიმე კვლევა, რომ ვიზა ლიბერალიზაციამ მიგრაციულ ნაკადებზე რაიმე სერიოზული გავლენა მოახდინოს. არ გამოვრიცხავ, რომ 90 დღის დარღვევა იქნება. არც იმას, რომ ახალგაზრდები სამუშაოს საძებნელადაც წავიდნენ. ამის უარყოფას აზრი არ აქვს, მაგრამ აპოკალიფსური სურათის დახატვაც არ არის სწორი. ყველამ იცის, რომ ძალიან ბევრი ვიზის პირობებშიც ახერხებდა წასვლას და ევროკავშირში არალეგალურად დარჩენას.

"რ": სხვა ქვეყნის გამოცდილება როგორია? იგივე მოლდოვასი?

ვ.ჩ: მოლდოვა პოზიტიური მაგალითია, იქიდან გამომდინარე, რომ ერთი წლის მანძილზე დარღვევა ძალიან ცოტას აღმოაჩნდა, საუბარია დაახლოებით 3 ათასამდე მოქალაქეზე, რომელმაც ეს 90-დღიანი ვადა დაარღვია.

არც თუ პოზიტიური მაგალითია დასავლეთ ბალკანეთის ქვეყნები, ალბანეთი და სერბეთი, საიდანაც ძალიან მაღალი იყო თავშესაფრის მაძიებლების რაოდენობა ევროკავშირის ქვეყნებში. ეს გარკვეულწილად გეოგრაფიული სიახლოვითაც იყო განპირობებული. საქართველოს შემთხვევაში რა იქნება, არ ვიცი - განმეორდება ბალკანეთის ქვეყნების სცენარი თუ მოლდოვის სცენარი.

ერთ-ერთი რისკი ისიც შეიძლება იყოს, რომ თუ საქართველოს მოქალაქე კარგად ინფორმირებული არ იქნება, შეიძლება საზღვრის კვეთის დროს არ შეუშვან ტერიტორიაზე და უკან დაბრუნება მოუწიოს. ხოლო თუ უკან დაბრუნებულების რაოდენობა დიდი იქნება, ამანაც შეიძლება შეაჩეროს უვიზო მიმოსვლა. "შეჩერების მექანიზმში" ჩამოთვლილ პუნქტებში ერთ-ერთი ზუსტად ეს არის.

"რ": იუსტიცის მინისტრმა თქვა, რომ თუ დარღვევები 20-ზე მეტი იქნება, უვიზო მიმოსვლას შეგვიჩერებენო. ასე ცოტა დარღვევაზე არის რისკი?

ვ.ჩ: მაშინაც ვთქვი და ახლაც ვიმეორებ, რომ არ ვიცი ეს საიდან მოიტანა და ალბათ ეს მისი პირადი აზრი იყო. არავინ იცის შეჩერების საფუძველი რა იქნება 20, 100 თუ 10 ათასი დარღვევა.

"რ": ევროპარლამენტში ორი დეპუტატისგან გაისმა, საქართველო კრიმინალის ზრდას და და ტერორიზმის საფრთხეს მოიტანსო.

ვ.ჩ: მგონია, რომ ეს უფრო პოლიტიკური განცხადება იყო, რომელსაც რადიკალი მემარჯვენე პლატფორმის წარმომადგენლები აკეთებდნენ, ამიტომ მათგან ეს გასაკვირი სულაც არ იყო. მათ სხვაგვარი განცხადებები რომ გაეკეთებინათ, ეს უფრო გამიკვირდებოდა. ცხადია, ეს სასიამოვნო არ არის, მაგრამ ზოგად ჭრილში თუ შევხედავთ, ნორმალურია - ევროპარლამენტში ხომ 751 წევრია. განსაკუთრებით, თუ ეს "იუკიპის" (გაერთიანებული სამეფოს დამოუკიდებლობის პარტია), ან მარი ლე პენის "ნაციონალური ფრონტის" წარმომადგენელია. კენჭისყრაზეც გამოჩნდა, რომ აშკარად უმცირესობაში არიან. სულ 66 კაცი იყო წინააღმდეგი.

"რ": ითქვა, რომ მარტის ბოლოს უვიზოდ მიმოსვლა შესაძლებელი გახდება. ასეა?

ვ.ჩ: ეს ჯერ ვარაუდია. ეს კენჭისყრა არ არის საბოლოო ეტაპი. ის მნიშვნელოვანია, მაგრამ ისტორიულს ვერ დავარქმევ. კიდევ არის ეტაპები და ტექნიკური პროცედურები. ასევე "შეჩერების მექანიზმზეც" არის კენჭისყრა ჩასატარებელი როგორც ევროპის პარლამენტში, ასევე საბჭოში. ოპტიმისტური გათვლებით, შესაძლებელია იყოს მარტში. თუმცა გვახსოვს შარშანდელი გამოცდილება, როდესაც ყოველ დღე ველოდებოდით უვიზო მიმოსვლას.

"რ": ახლა ევროკავშირის წევრობაზე განაცხადის დრო დადგა?

ვ.ჩ: აქამდე საქართველოს ხელისუფლება ხმარობს სიტყვას - ევროინტეგრაციას და ნაკლებად სიტყვას - ევროკავშირში გაწევრიანებას, რაც პირადად ჩემთვის გასაკვირია. შეგიძლიათ გადაამოწმოთ ჩვენი მინისტრების გამოსვლები. ვფიქრობ, რომ საქართველომ ეს ტერმინი უნდა დაამკვიდროს და მეორე რიგში - განაცხადის გაკეთება ეს არის ის, რაც ნამდვილად არის საქართველოს საგარეო პოლიტიკის არსენალში და ამას კარგად დაგეგმვა სჭირდება.

"რ": რატომ არ აკეთებს განაცხადს ქვეყანა, რამე კრიტერიუმის დაკმაყოფილება სჭირდება?

ვ.ჩ: განაცხადის გაკეთებას არაფერი არ სჭირდება. განაცხადის გაკეთება ნიშნავს, რომ საქართველოს ხელისუფლება ამბობს, რომ ის მზად არის ევროკავშირის შეთანხმების 49-ე მუხლის მოთხოვნები შეასრულოს და აიღოს ვალდებულებები სამომავლოდ წევრი სახელმწიფო იყოს. ეს ნებისმიერ მომენტში შეუძლია ქვეყანამ გააკეთოს, შეზღუდვა არ არის. ოფიციალური პოზიციაა, რომ შესაძლებლობების ფანჯარა ჯერ გახსნილი არ არის, რომ ევროკავშირში არ არის ისეთი სიტუაცია, ჩვენ განაცხადი გავაკეთოთ, ან არ გვინდა ევროკავშირს სიურპრიზი მოვუწყოთ.