საქართველოში ბინადრობის უფლების მიღების წესი მკაცრდება. ქვეყანაში ოფიციალურად უკვე 80 000-ზე მეტი უცხო ქვეყნის მოქალაქეა, რომელთაც საქართველოში ცხოვრების უფლება მიღებული აქვთ. უცნობია, კანონის გამკაცრებით ეკონომიკური ფონის შეცვლა სურს ხელისუფლებას თუ მიგრანტების ტალღის შეჩერება. სპეციალისტები თვლიან, რომ ცვლილებები კარგია, თუმცა - არასაკმარისი.

სტატისტიკა გვაჩვენებს, რომ საქართველოში იმ უცხო ქვეყნის მოქალაქეების რიცხვი, რომლებსაც ბინადრობის უფლება აქვთ, უფრო და უფრო იზრდება. 2018 წელს ბინადრობის უფლების მქონე უცხოელების რაოდენობამ 80 000-ს გადააჭარბა.

როგორც გუშინ გახდა ცნობილი, საქართველოს კანონში "უცხოელთა და მოქალაქეობის არმქონე პირთა სამართლებრივი მდგომარეობის შესახებ" ცვლილება იგეგმება. კანონის პროექტი, რომელიც პარლამენტში უკვე წარდგენილია, გოჩა ენუქიძესა და ივლიანე წულაიას ეკუთვნით.

დღეს მოქმედი კანონით, პირზე ბინადრობის ნებართვა გაიცემა მის მიერ არანაკლებ 300 ათასი ლარის ინვესტიციის დაბანდების საფუძველზე ან საქართველოს ტერიტორიაზე უძრავი ქონების საკუთრებაში ქონების შემთხვევაში, რომლის საბაზრო ღირებულება აღემატება 35 ათას აშშ დოლარს. ცვლილებების თანახმად, ნებართვის მიღების საფუძველი გახდება ჩვენს ქვეყანაში 300 ათასი დოლარის ინვესტირება ან უძრავი ქონების ფლობა, რომლის ღირებულებაც 100 ათას აშშ დოლარს აღემატება.

გარდა ამისა, პროექტის მიხედვით, ინვესტორზე თავიდანვე მუდმივი ბინადრობის ნებართვა აღარ გაიცემა, მანამდე ინვესტორმა ჯერ 5 წლის ვადით საინვესტიციო ბინადრობის ნებართვა უნდა მიიღოს. კანონპროექტის ავტორების აზრით, ბინადრობის მოწმობის მისაღებად კანონი საკმაოდ დაბალ თანხობრივ ცენზს აწესებს, რაც დღევანდელ რეალობასა და მიგრაციის არსებული დონის გათვალისწინებით რაციონალურ მინიმალურ ზღვარზე უფრო დაბალია. ეს, მათი შეფასებით, ხელს უწყობს არა იმდენად ინვესტიციების მოზიდვასა და ქვეყნის ეკონომიკურ წინსვლას, არამედ უცხო ქვეყნის მოქალაქეების (ძირითადად, მატერიალურ სიდუხჭირეში მყოფი პირების) მასობრივ მიგრირებას.

კანონპროექტის ერთ-ერთი ავტორი ივლიანე წულაია ამბობს, რომ ამ დრომდე 10-15 ბინადრობის მოწმობის მიღება იყო შესაძლებელი ერთი ბინის გადაყიდვით.

"კანონის მოქმედი რედაქციით, მაგალითად, თუ უცხო ქვეყნის მოქალაქე იყიდიდა საქართველოში, სულ ცოტა, 35 ათას დოლარად ღირებულ უძრავ ქონებას, მიიღებდა ბინადრობის მოწმობას. შემდეგ მას შეეძლო, ეს ქონება გადაეფორმებინა თავისი მეგობრისთვის, მერე მასაც აეღო ბინადრობის მოწმობა და ა.შ. შესაბამისად, ამ გზით შესაძლებელი იყო, ფაქტობრივად, 10-15 ოჯახს ეს ერთი ბინა გამოეყენებინა ბინადრობის მოწმობის ასაღებად და არანაირი კონტროლის მექანიზმი კანონით არ იყო განსაზღვრული", - აცხადებს საპარლამენტო უმრავლესობის წევრი.

საკითხს თბილისის მერიც გამოეხმაურა და აღნიშნა, რომ კანონში ხარვეზებია და აუცლებელია, გამოსწორდეს.

"ხარვეზი ის გახლავთ, რომ თუ უცხო ქვეყნის მოქალაქე შეიძენს საქართველოში 35 000 დოლარის ღირებულების უძრავ ქონებას, ის იღებს ერთწლიანი ბინადრობის უფლებას, მაგრამ თუ ამ საკუთრებას გადასცემს სხვას, ისიც მოიპოვებს ბინადრობის მოწმობას. ძალიან ბევრი შემთხვევაა, როდესაც ერთი ადამიანი ბინას ყიდულობს, შემდეგ სხვა პიროვნებებზე ფიქტიურად გადააფორმებს და ისინიც ანალოგიურად იღებენ ბინადრობის უფლებას. ე.წ. კარუსელს ატრიალებენ, რაც ჩვენთვის მიუღებელია", - განაცხადა დედაქალაქის მერმა.

უცნობია, რატომ დასჭირდა კალაძეს განცხადების გაკეთება იმ თემასთან დაკავშირებით, რომლის მოგვარებაზეც საპარლამენტო უმრავლესობა უკვე მუშაობს და კანონპროექტიც მზად აქვს.

დღევანდელი კანონმდებლობით, 35 000 აშშ დოლარის უძრავი ქონების შეძენის შემთხვევაში უცხოელს შეუძლია, მიიღოს საქართველოში ცხოვრების უფლება 1 წლით. ეს ზღვარი კანონპროექტით გაზრდილია 100 000 დოლარამდე. ასევე, თუ დღევანდელი რეგულაციით უცხოელს უძრავი ქონების გაყიდვის შემთხვევაშიც უნარჩუნდებოდა ერთწლიანი ბინადრობის უფლება, ახალი კანონით, თუ უცხოელი გაასხვისებს უძრავ ქონებას ბინადრობის უფლების მოქმედების ვადაში, ის ავტომატურად დაკარგავს ამ უფლებას ანუ ფიქტიური გადაყიდვები მხოლოდ ბინადრობის უფლების მიღების მიზნით შეუძლებელი გახდება.

საქართველოს ინსტიტუციური რეფორმების ცენტრის დამფუძნებელი აკაკი ჩარგეიშვილი თვლის, რომ ბინადრობის საკითხი უდავოდ მოსაგვარებელია, თუმცა ხელისუფლების მიდგომას არაკომპლექსურსა და არასათანადოს უწოდებს.

"მნიშვნელოვანია, რომ თუ რამე ახალი კანონპროექტისა და ინიციატივის მიღება ხდება, პირველ რიგში დადგინდეს, რისი მიღწევა სურთ კანონის ავტორებს. რა არის მიზანი, რა შედეგი უნდა მივიღონთ ამა თუ იმ ცვლილებით. ამ ტიპის ბარიერის დადგენა ნამდვილად არ ემსახურება ეკონომიკური ურთიერთობების შემდგომ განვითარებას, საქმისა და ბიზნესის კეთებას. ეს თანხა არ არის იმ ოდენობის, რომელიც შეიძლება ქვეყანაში შემომსვლელ მცირე და საშუალო ბიზნესის განმხორციელებელ ინვესტორს საწყის ეტაპზე ჰქონდეს.

თუ საუბარია ამ გზით ბინადრობის საკითხის მოგვარებაზე, ამ შემთხვავაში, ქვეყანაში საცხოვრებლის რეგისტრაციის საკითხი არ შეიძლება რეგულირდებოდეს ბინადრობის უფლებით. რეალურად, ხელისუფლებას უნდა აწუხებდეს ქაოსი, რომელიც საცხოვრისთან დაკავშირებით არსებობს უცხო ქვეყნის მოქალაქეებთან მიმართებაში, რის მოწესრიგებასაც ისინი თავს არიდებენ, კანონის ამ ცვლილებით კი უფრო მეტად დააფრთხობენ იმ უცხოელ ინვესტორებსა და დაინტერესებულ პირებს.

რაც შეეხება იმას, თუ ეს პრობლემა ხელისუფლებას რეალურად აწუხებს, ამ შემთხევაში, აქაც კომპლექსურად უნდა მიუდგეს. არსებობს შრომისა და დასაქმების ბაზარი და ამ მიზეზით შემოსვლის რეჟიმიც უნდა აამოქმედოს. ფაქტია, საკითხი მოსაგვარებელია, მაგრამ მიდგომა და რეგლამენტაცია არასწორია", - აცხადებს "რეზონანსთან" ჩარგეიშვილი.

აკადემიკოსი ავთო სილაგაძე თვლის, რომ, ფინანსური ბარიერის გარდა, უნდა არსებობდეს სხვა მოთხოვნებიც, რის გარეშეც უცხო ქვეყნის მოქალქე ქვეყნაში 180 დღეზე დიდხანს ცხოვრების უფლებას ვერ მიიღებს.

"თანხის გაზრდა გასაგებია, მაგრამ სხვა ძალიან ბევრი საკითხია მნიშვნელოვანი, როცა პირს საქართველოში ცხოვრების უფლება ეძლევა. მათ შორის, ერთ-ერთი ყველაზე მთავარი ენის ცოდნაა. სახელმწიფო ენის რაღაც დონეზე ცოდნის გარეშე არ შეიძლება, ვინმეს 180 დღეზე მეტი ხნით ცხოვრებისა და მით უფრო, მოღვაწეობის უფლებას აძლევდეს ქვეყანა. მნიშვნელოვანია ფინანსური საკითხების მოგვარება, მაგრამ მხოლოდ ეს არ შეიძლება იყოს განმაპირობებელი, მით უფრო იმ პირობებში, რაც დღეს სამეზობლოსა და ზოგადად მსოფლიოშია მიგრანტებისა თუ უსაფრთხოების კუთხით", - აღნიშნა ავთანდილ სილაგაძემ.