"ეროვნულ-დემოკრატიული ინსტიტუტის" (NDI) მიერ ჩატარებული გამოკითხვის შედეგად, მოსახლეობის 67% პოლიციის საქმიანობას დადებითად აფასებს და მხოლოდ 21%-ია უარყოფითად განწყობილი.
"რეზონანსთან" საუბრისას ანალიტიკოსი ამირან სალუქვაძე მოსახლეობის მხრიდან პოლიციისადმი გაზრდილი ნდობის მიზეზებზე საუბრობს.
მისი აზრით, მიუხედავად იმისა, რომ მედია კრიმინალურ მოვლენებს ფართოდ აშუქებს, ხალხი რეალობას სწორად აღიქვამს და რეფორმები, რომლებიც ამჟამად შინაგან საქმეთა სამინისტროში მიმდინარეობს, სწორი და საჭიროა.
ზვიად აბულაძე: თქვენი აზრით, მოსალოდნელი იყო პოლიციის მუშაობის დადებითად შეფასების ასეთი დონე? რაზე მიუთითებს ეს?
ამირან სალუქვაძე: მე ყოველთვის ვთვლიდი და ახლაც ვთვლი, რომ, საერთოდ, ზედმეტად ხდება კრიმინოგენული სიტუაციის გაშუქება, რაც საზოგადოებაში უარყოფით განწყობებს ქმნის და ამ ფონზე, ველოდი, რომ უფრო დაბალი მაჩვენებელი იქნებოდა, თუმცა ხალხი ყველაფერს სწორად აღიქვამს და გრძნობს.
ახლახან გამოქვეყნებული ანგარიშის თანახმად, რომელიც შინაგან საქმეთა სამინისტრომ გამოაქვეყნა, მატება არის ნაჩვენები, თუმცა ეს სულაც არ ნიშნავს იმას, რომ ისეთი საგანგაშო მდგომარეობა იყოს, რომ მოსახლეობა ამას უარყოფითად აღიქვამდეს პოლიციასთან მიმართებაში - რაც აჩვენა ამ კვლევებმა.
NDI-ს კვლევას ყველა სხავადასხვანაირად აღიქვამს, განსაკუთრებით - პოლიტიკურ ნაწილში და ჩვენ სხვადასხვა პოლიტიკური ლიდერისაგან მოვისმინეთ განსხვავებული შეფასებები.
პოლიციას რაც შეეხება, არა მგონია, რომ ვინმეს რამე ინტერესი ჰქონდეს, რომ შეგნებულად მოუმატოს პოლიციას დადებითი რეიტინგი - ე.ი. ხალხის განწყობა ასეთია.
მოსახლეობა ყველაზე კარგი ინდიკატორია სამართალდამცავი სტრუქტურების საქმიანობის შეფასებისას, რადგან ნაკლებად არის პოლიტიზებული ამ კუთხით. როგორც წესი, ან გრძნობენ პოლიციის მუშაობას, ან ვერ გრძნობენ.
მეორე მხრივ, იმ რეფორმებს, რომლებიც შინაგან საქმეთა სამინისტროში დაიწყო, შევაფასებდი, როგორც სისტემურ და ძირეულ ცვლილებებს, რადგან რამდენიმე მიმართულებით მიდის ეს ცვლილებები. ეს რეალური რეფორმებია და არა ისეთი, როგორსაც ვართ მიჩვეული - რეფორმები რეფორმებისათვის.
რამდენიმე ძალიან მნიშვნელოვანი ცვლილება იქნება, ყურადღებას გავამახვილებდი საგამოძიებო და ოპერატიული სტრუქტურების გაყოფაზე. მე მივესალმები ამას, რადგან, ფაქტობრივად, საგამოძიებო სამსახური შინაგან საქმეთა სამინისტროში აღარ არსებობდა. აღრეული იყო ყველაფერი საგამოძიებოსა და ოპერატიულ საქმიანობას შორის და ახლა ხდება ამ ფუნქციების გამიჯვნა, რაც ძალიან მნიშვნელოვანია.
ამას ნებისმიერი სპეციალისტი დაადასტურებს, როგორც ადგილობრივი, ასევე უცხოელი. ასევე მნიშვნელოვანია მართლწესრიგის ოფიცრის ინსტიტუტის შემოღება, რადგან ე.წ. უბნის ინსპექტორს ასევე ჩამოკიდებული ჰქონდა საგამოძიებო საქმიანობა, რაც არასწორი იყო.
რაც შეეხება სხვა მიმართულებებს, პატრულის საქმიანობა ბოლო პერიოდში საკმაოდ ეფექტურია. ტვშ-ს კვლევების ზოგს სჯერა, ზოგს - არა, მაგრამ, ჩემი აზრით, პოლიციის საქმიანობის შელამაზება არავის არ აწყობს და, დიდი ალბათობით, ეს მაჩვენებელი რეალურია.
აყოველ შემთხვევაში, რომც არ ყოფილიყო ეს კვლევები, მე იმ პოზიციაზე დავრჩებოდი, რომ ზემოთ ჩამოთვლილი რეფორმები მისასალმებელია და მისაყვანია ბოლომდე, თუ ჩვენ გვინდა, რომ პოლიციამ ხარისხიანად იმუშაოს.
ზ.ა.: ოპოზიცია საუბრობს კრიმინალის ზრდაზე, თუმცა მოსახლეობა მძიმე დანაშაულებს არ ასახელებს მთავარ პრობლემად. საიდან მოდის ეს აცდენა მოსახლეობის აღქმასა და ოპოზიციის რიტორიკას შორის?
ა.ს.: ოპოზიციას რაც შეეხება, ოპოზიციის ფუნქცია ეს არის, რომ აკრიტიკოს ხელისუფლება და მწვავედ დააყენოს საკითხები. რაც შეეხება კრიმინალის ზრდას, ჩვენ ვნახეთ შინაგან საქმეთა სამინისტროს ანგარიში და აქ დამალული არაფერი ყოფილა.
აქ მთავარი ის არის, როგორ აღიქვამს ამას მოსახლეობა, რამდენად გრძნობს ის თავს დაცულად - განგაშის, შიშის შეგრძნება აქვს მოსახლეობას თუ სიმშვიდის - ეს არის მთავარი განმსაზღვრელი და არა, ვთქვათ, ექსპერტებისა და პოლიტიკოსების შეფასებები.
თუ NDI|-ს კვლევებს დავეყრდნობით, 67% კარგი მაჩვენებელია, შესაბამისად, მოსახლეობა თავს მეტ-ნაკლებად მშვიდად გრძნობს. ეს არის აღქმა მოსახლეობის და შეფასებები, რა თქმა უნდა, შეიძლება, იყოს სხვადასხვა და განსაკუთრებით - ოპოზიციურად განწყობილი პოლიტიკური ძალების მხრიდან.
ამის მიუხედავად, კიდევ ერთხელ ვამბობ, შინაგან საქმეთა სამინისტროს ეს არ უნდა აკმაყოფილებდეს და გაცილებით მეტია გასაკეთებელი, რომ კრიმინალის ნიშნის დონე დაუბრუნდეს იმ ნიშნულს, რაც მისაღებია ჩვენი მოსახლეობისათვის.
ზ.ა.: ნარკოდანაშაულს ყველაზე ხშირ დანაშაულად აღიქვამს მოსახლეობა, რამდენად რეალურია ეს აღქმა და რამდენად ეფექტურია ბრძოლა ნარკოდანაშაულთან?
ა.ს.: ნარკომანია, ზოგადად, მთელი საზოგადოების გამოწვევაა, არა მხოლოდ თანამედროვე საქართველოში, არამედ ყველგან, რაც თავი მახსოვს, დაწყებული 70-ანი წლებიდან დღემდე და სამწუხაროა ეს რეალობა.
აქ მხოლოდ პოლიციის ძალისხმევა არ იქნება საკმარისი, ჩართული უნდა იყოს ყველა სამთავრობო სტრუქტურა, პარლამენტი, განათლების სისტემა, მთელი საზოგადოება და ა.შ.
საერთოდ, ნარკოტიკების წინააღმდეგ ბრძოლა უფრო რთულია, ვიდრე რომელიმე სხვა ტიპის დანაშაულის წინააღმდეგ, ეს იქნება ხულიგნობა, ქურდობა, ძარცვა თუ სხვა. რადგან, მთელ მსოფლიოში საკმაოდ ორგანიზებული მაფიოზური სტრუქტურა მართავს და მათი მეთოდები დროთა განმავლობაში იხვეწება.
ამის მიუხედავად, თუ გავიხსენებთ ბოლო ფაქტებს, საკმაოდ ბევრი დანაშაული იქნა გახსნილი, მათ შორის, ინტერნეტის მეშვეობით გავრცელებული ნარკოტიკების მხრივაც.
ამის მიუხედავად, ვთვლი, რომ შინაგან საქმეთა სამინისტროსათვის ეს ერთ-ერთი სერიოზული გამოწვევაა და გაცილებით მეტი იქნება გასაკეთებელი. ეს მთელი საზოგადოების სერიოზული პრობლემაა.
ზ.ა.: "ბასიანის" ღონისძიებას პროტესტი მოჰყვა, მაგრამ დღეს პოლიციის მუშაობას უმრავლესობა დადებითად აფასებს, რითი ახსნით ამას?
ა.ს.: "ბასიანის" ოპერაციას რაც შეეხება, საერთოდ მე არ მომწონს მსგავსი ტიპის ოპერაციები, თუმცა, დიდი ალბათობით, მათ ალბათ ჰქონდათ საკმარისი საფუძველი იმისათვის, რომ დროულად მოეხდინათ ნარკოტიკების რეალიზაციის აღკვეთა.
გვახსოვს, მაშინ რამდენი ახალგაზრდა ადამიანი შეეწირა გაუგებარ ნარკოტიკულ საშუალებებს და ამ კუთხითაც საზოგადოება აღშფოთებული იყო. ამ ოპერაციების შემდეგ მსგავს შემთხვევებს, მე მგონი, ადგილი არ ჰქონია და პრინციპში, ამ ძალისხმევამ რაღაც შედეგი გამოიღო. ყოველ შემთხვევაში, მე არ გამიგონია მსგავსი ფაქტები.
ზ.ა.: გამოკითხულთა აზრით, ყველა სახელმწიფო ინსტიტუტს შორის კორუფცია ყველაზე ნაკლებად პოლიციაში არის გავრცელებული. საინტერესოა, თქვენ რას ფიქრობთ ამ კუთხით?
ა.ს.: უნდა აღვნიშნოთ, რომ იმ რეფორმების, რომლებიც წინა ხელისუფლების დროს ჩატარდა შინაგან საქმეთა სამინისტროში, მთავარი მიღწევა სწორედ ამ სტრუქტურაში კორუფციის დამარცხება იყო.
მისასალმებელია, რომ სამინისტრო ინარჩუნებს ამ დონეს. კორუფციისაგან გათავისუფლებული შინაგან საქმეთა სამინსიტრო, პოლიცია, პატრული საქართველოს სახე გახდა მთელ პოსტსაბჭოთა სივრცეში.
ზ.ა.: ერთ-ერთ მთავარ პრობლემად მოსახლეობა ავტოსაგზაო შემთხვევებს ასახელებს. რა უნდა გაკეთდეს, რომ ეს საკითხი მოგვარდეს?
ა.ს.: რა ზომები შეიძლება იყოს მიღებული - ერთი არის გამკაცრება კანონმდებლობისა და ამ კუთხით ჩვენ გარკვეულ ნაბიჯებს ხშირად ვხედავთ არა მხოლოდ დღეს, არამედ ზოგადად ბოლო წლების განმავლობაში.
როგორც ვიცი, ერთი წლის წინ საავტომობილო გზებს დაახლოებით 40 კამერა აკონტროლებდა, როცა წელს, როგორც ვიცი, უკვე 1 500-მდე კამერა ფუნქციონირებს. ეს არის ძალიან მნიშვნელოვანი ამ მიმართულებით გრძელვადიან პერიოდში ამ პრობლემის გადაჭრისათვის.
ეს ერთ-ერთი მიმართულებაა და მხოლოდ გამკაცრება არ არის საკმარისი. ბევრი რამ არის გასაკეთებელი, დაწყებული სოციალური რეკლამით, სკოლითა და ზოგადად, როგორც ცხოვრების ნორმალური წესის პროპაგანდით, ასევე - ნორმალური ქცევით.
მე ვთვლი, რომ ხულიგნობაა, სხვა რა შეიძლება დავარქვათ, როცა ადამიანი ნასვამ მდგომარეობაში ან ფხიზელ მდგომარეობაში ქუჩაში გადაჭარბებული სიჩქარით დადის და ა.შ. უამრავი პრობლემაა, ალბათ პრობლემები არის თვითონ მართვის ცოდნის მხრივაც. ყველანი ვაწყდებით ასეთ ფაქტებს.
ასე რომ, ბევრი სამუშაოა. მხოლოდ შინაგან საქმეთა სამინისტრო ვერ გასწვდება, თუმცა წამყვანი სტრუქტურაა ამ კუთხით. ძალიან სერიოზული გამოწვევაა და ამიტომ ვამბობ, რომ აქ ყველა უნდა იყოს ჩართული - როგორც სამთავრობო სტუქტურები, ისე არასამთავრობო სტუქტურები.
ჩვენ, ადამიანები როცა ფეხით ვმოძრაობთ, ერთმანეთს ხომ ვუთმობთ გზას ლიფტში, საზოგადოებრივ ტრანსპორტში ან კარებში გასვლისას და ქუჩაში რა გვემართება, გასაოცარია?! სამუშაო ბევრი აქვს როგორც სტრუქტურას, ასევე - მთელ საზოგადოებას.