„მთელი პროექტი რომ წაიკითხოთ, ხაზად გასდევს, რომ სასამართლო უფრო მეტად იკეტება, ერგება ამ კლანს და მათთვის იხვეწება პროცედურები... კონკურსი იმიტომ კი არ უნდა გამოვაცხადოთ, რომ ისევ ჩინჩალაძე ავირჩიოთ, არამედ იმიტომ, რომ კარგი ხალხი ავარჩიოთ და ამის საშუალება უნდა მოგვეცეს," - აცხადებს იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს არამოსამართლე წევრი ნაზი ჯანეზაშვილი.

„რეზონანსი": უზენაესის მოსამართლეთა შერჩევის კრიტერიუმებზე მსჯელობისთვის პარლამენტის თავმჯდომარის ინიციატივით შექმნილი ჯგუფი მესამე სექტორმა დატოვა და ითქვა, რომ კობახიძემ კანონპროექტი კლანს დაუწერა. კრიტერიუმებით უკმაყოფილო ხართ თქვენც. კონკრეტულად რა კრიტერიუმია ის, რომელიც, თქვენი აზრით, კლანის გაძლიერებას ემსახურება და არა ღირსეული მოსამართლეების განწესებას?

ნაზი ჯანეზაშვილი: დავიწყებ იმით, თუ რა არის კარგი. კარგია ის, რომ პროცედურები იარსებებს და ისევ ისე ფურცლის ნაგლეჯზე არ დაწერს გიორგი მიქაუტაძე კანდიდატების სიას, როგორც ეს მოხდა დეკემბერში და ასე არ წარადგენს პარლამენტში. ასევე კარგია, რომ ცხადდება კონკურსი და გარკვეული ფორმალური საორგანიზაციო პროცედურები გაწერილია.

ახლა რა არის ცუდი. ცუდია ის, რომ არ არსებობს კონცეფცია, რომელიც სასამართლო სისტემაში ღირსეულ კადრებს გარედან შეიყვანს. პროექტი მიილტვის იქითკენ, რომ დავიწროვდეს პირთა წრე, ვინც შეიძლება გახდეს უზენაესი სასამართლოს მოსამართლე, ან უპირატესობა მიენიჭოს ისეთ ადამიანებს, რომლებიც არიან სასამართლო სისტემაში ნამუშევარი ადამიანები. სწორედ ეს არის პრობლემური შემოთავაზებულ პროექტში.

კონცეპტუალურად არ ვიზიარებ ამ იდეას. მხოლოდ პროცედურების გაწერა არ ნიშნავს იმას, რომ კარგი კანდიდატების შეყვანის შესაძლებლობა მოგვეცემა მთელ ქვეყანას. მე არანაირი ინტერესი არ მამოძრავებს, გარდა საჯარო ინტერესისა, რომ გარედან შევიყვანოთ კარგი კადრები, აქ კი პირთა წრე დავიწროებულია და გეტყვით როგორ.

პროექტში წერია, რომ უზენაესი სასამართლოს მოსამართლეობის კანდიდატურა შეიძლება იყოს: მოქმედი მოსამართლე, რომელსაც მინიმუმ 5-წლიანი სამოსამართლო გამოცდილება აქვს; ყოფილი მოსამართლე, მინიმუმ 5-წლიანი გამოცდილება აქვს და უფლებამოსილების შეწყვეტიდან არ გასულა 10 წელი; და სამართლის დარგის გამორჩეული კვალიფიკაციის სპეციალისტი, რომელსაც აქვს მინიმუმ 5-წლიანი გამოცდილება და ამავდროულად ჩაბარებული აქვს მოსამართლის საკვალიფიკაციო გამოცდა. ამ მესამე ნაწილზე შეიძლება შედგეს კომპრომისი...

„რ": საპარლამენტო უმრავლესობის ლიდერმა არჩილ თალაკვაძემ „იმედთან" თქვა, რომ მათ მიერ შეთავაზებული კრიტერიუმებით, პირიქით, წრე ფართოვდება, კარი იხსნება და იმ იურისტებსაც ექნებათ კონკურსში მონაწილეობის საშუალება, ვისაც არ აქვს ჩაბარებული მოსამართლეობის გამოცდა.

ნ.ჯ.: ამ ნაწილზე შეიძლება შედგეს კომპრომისი, როგორც ითქვა და გამოცდის ჩაბარება არ იყოს სავალდებულო, მაგრამ პროექტში, რომელიც ჩვენ სამუშაო ჯგუფის შეხვედრაზე გადმოგვეცა, იქ ჯერ კიდევ წერია „გამოცდა". დაველოდები შემდგომ ნაბიჯებს.

ახლა მთავარი - მთელ პროექტს ხაზად გასდევს ის, რომ თუ კანდიდატები ხმების თანაბარ რაოდენობას დააგროვებენ, უპირატესობა მიენიჭება იმ კანდიდატს, ვისაც აქვს პროფესიით მუშაობის უფრო ხანგრძლივი გამოცდილება. ეს რამდენიმე ადგილზე არის ნახსენები. ამდენად, როდესაც მოსამართლის გამოცდილებით შემოვა ადამიანი და ამ დროს გვერდით გყავს ადვოკატის 10-წლიანი გამოცდილების მქონე ადამიანი, კანონი პირდაპირ გავალდებულებს, რომ უპირატესობა უნდა მიანიჭო მოსამართლეს.

ეს პრობლემურია. კარის გახსნის იდეას მე ამ პროექტში ვერ ვხედავ. ვხედავ იმ იდეას, რომ პროცედურები აქამდე არ გვქონდა, ახლა გვაქვს. კონკურსი ცხადდება, მაგრამ კონკურსი იმიტომ კი არ უნდა გამოვაცხადოთ, რომ ისევ ჩინჩალაძე ავირჩიოთ, არამედ იმიტომ, რომ კარგი ხალხი ავარჩიოთ და ამის საშუალება უნდა მოგვეცეს.

კიდევ ერთი პრობლემაა - მე და ანა დოლიძემ შევთავაზეთ პროექტი, სადაც ვამბობდით, რომ იუსტიციის უმაღლესი საბჭოს მოქმედ წევრს უფლება არ უნდა ჰქონდეს მონაწილეობა მიიღოს კონკურსში. არჩევანი გააკეთონ, თუ უზენაესი სასამართლოს მოსამართლეობის კანდიდატად წარდგენა უნდათ, დატოვონ საბჭო.

„რ": და რა არის პასუხი?

ნ.ჯ.: ასეთი ვერსია შემოგვთავაზეს - თუ უზენაესი სასამართლოს მოსამართლეობის კანდიდატია იუსტიციის საბჭოს წევრი, ის მონაწილეობას ვერ მიიღებს მისი კანდიდატურის წარდგენის თაობაზე კენჭისყრაში. თუმცა ეს ადამიანი თავისივე კონკურენტს შეაფასებს. ახლაც დიმიტრი გვრიტიშვილმა და გიორგი მიქაუტაძემ თავიანთი თავები რომ წარადგინეს კანდიდატურებად, არც ერთ თავის თავთან მიმართებაში კენჭისყრაში მონაწილეობა არ მიუღიათ, მაგრამ ხომ მაინც აღმოჩნდნენ იმ სიაში?!

მოქმედ წევრს არ უნდა ჰქონდეს თავისი თავის კანდიდატად წარდგენის უფლება, ეს ინტერესთა კონფლიქტია. ამით უნდა დავიწყოთ ნდობის ამაღლება და არა იმით, რასაც გვთავაზობენ, რაც არაფერს არ ცვლის. მთელი პროექტი რომ წაიკითხოთ, ხაზად გასდევს, რომ სასამართლო უფრო მეტად იკეტება, ერგება ამ კლანს და იხვეწება პროცედურები.

„რ": თალაკვაძემ ასევე თქვა, რომ კანდიდატურების წარდგენისას ცალკეული კანდიდატების საჯარო განხილვები იქნება საბჭოშიც და შემდეგ პარლამენტშიც, ისე, როგორც ეს აშშ-შია და ამაზე მეტი რა უნდა გავაკეთოთო... თქვენ თვლით, რომ ეს ვერ უზრუნველყოფს ახალი კარგი მოსამართლეების დანიშვნას და მაინც ჩინჩალაძის კლანის წევრებს ექნებათ მხარდაჭერა?

ნ.ზ.: მურუსიძესთან გასაუბრება ნახეთ? გასაუბრებაზე კითხვებს ვსვამდით მხოლოდ ანა დოლიძე და მე, სხვებმა უარი თქვეს. 2 საათზე მეტ ხანს გაგრძელდა მისი გასაუბრება, „ლაივში" მიდიოდა მისივე ინიციატივით, მაგრამ რა მივიღეთ?! ხმათა 2/3-მა გადაწყვიტა მისი ბედი და მაინც აირჩიეს.

მხოლოდ ფორმალური გამჭირვალობა არაფერს ცვლის. ეს უფრო ორთქლის გამოშვება შეიძლება იყოს, მაგრამ საბოლოო გავლენას ვერ ვახდენთ. გავლენას ვერ ვახდენთ იმიტომ, რომ იუსტიციის საბჭოს უმრავლესობაში არის კლანის წევრი და მათი ხმა საკმარისია გაიყვანონ ის, ვინც თავად სურთ.

„რ": თქვენ განაცხადეთ ისიც, რომ ირაკლი კობახიძემ მოსამართლეთა განმწესების წესი ისეთნაირად განმარტა, მურუსიძეც კი გაკვირვებული იყოო. დიმიტრი გვრიტიშვილმა თქვა, რომ არავინ იყო გაკვირვებული და ეს სპეკულაციაა. რა მოხდა?

ნ.ჯ.: კობახიძემ თქვა, რომ კონსტიტუციაში წერია, რომ მოსამართლე განწესდება საბჭოს წევრების არანაკლებ 2/3-ის მხარდაჭერით და განწესება ნიშნავს მოსამართლის წარდგენასაც და დანიშვნასაც. კონსტიტუციაში რომ მოძებნოთ ტერმინი „განწესება", ნახავთ, რომ ეს ტერმინი გამოიყენება როგორც დანიშვნა და არსად გამოიყენება, როგორც წარდგენა.

კობახიძე ამბობს, რომ საბჭომ 2/3-ით, ანუ 10 ხმით უნდა მივიღოთ წარდგენის გადაწყვეტილებაც, ეს კონსტიტუციაში წერია. კონსტიტუციაში ეს წერია მოსამართლის დანიშვნაზე და არა წარდგენაზე. წარდგენაზე კონსტიტუცია არაფერს ამბობს და მოსამართლე წევრები მართლა გაკვირვებულები იყურებოდნენ. ისეთ სასწაულებს აკეთებენ, ეს უკვე სხვაგან წავიდა.

„რ": დარჩებით ამ სამუშაო ფორმატში, თუ შეიძლება თქვენც დატოვოთ ჯგუფი?

ნ.ჯ.: არ ვიცი, შევხედავ მოვლენების განვითარებას, თუ როგორი საბოლოო ვერსია გვექნება პროექტის. თუ ჩვენს მოსაზრებებს გაითვალისწინებენ, კი, ბატონო, თუმცა ჩვენი მოსაზრებები გათვალისწინებული არ არის არც ინტერესთა კონფლიქტში, არც საკონსულტაციო ჯგუფის შექმნაში, არც გადაწყვეტილების მიღების ეტაპზე.