„შესაძლოა ამას კონტიტუცია და კანონმდებლობა არ გავალდებულებს, მაგრამ სინდისის ვალდებულებაა, რომ ჩახედო სიას თუ ვინ არის ეს ხალხი" - ასე ეხმიანება „რეზონანსთან" ანალიტიკოსი ვახტანგ ძაბირაძე პრეზიდენტ სალომე ზურაბიშვილის მიერ 28 აგვისტოს შეწყალებულთა სიის საკითხს.

ვახტანგ ძაბირაძე: რეალობა გვაქვს ასეთი, სააკაშვილის დროს იყო შეწყალებები, რომლებიც არათუ გაპროტესტდა, არამედ დანაშაულად იქნა აღიარებული და მიუსაჯეს, მარგველაშვილის დროს იყო შეწყალებები და იქაც პროტესტი იყო, და დღესაც პროტესტია. აქედან გამომდინარე ეს საკითხი არის სრულიად დასახვეწი თუ ჩვენ გვინდა, რომ მომავალში რაღაც ინციდენტები აღარ მოხდეს.

„რეზონანსი": როგორ უნდა დაიხვეწოს, რა მექანიზმით?

ვ.ძ.: როგორ უნდა დაიხვეწოს, ეს ცალკე სამჯელო თემაა. მე არ ვეთანხმები ამ ხალხის შეწყალებას, ჩემი აზრით პრეზიდენტი ამ საკითხს უნდა გაცნობოდა. როგორი კომისიაც არ უნდა მუშაობდეს, როდესაც საქმე ეხება ადამიანის უშუალო ბედს, შესაძლოა ამას კონტიტუცია და კანონმდებლობა არ გავალდებულებს, მაგრამ სინდისის ვალდებულებაა, რომ ჩახედო სიას თუ ვინ არის ეს ხალხი.

მე მძიმე დანაშაულის სულ სამ მიმართულებას დავასახელებდი, რაზედაც კონსტიტუცია გავალებს თუ არა, ვალდებული ხარ უფრო მეტად და ღრმად ჩაიხედო ასეთ საქმეებში - ესაა მკვლელობა, ყაჩაღობა და ნარკოტიკების გასაღება, რის შემდეგაც პირადად პრეზიდენტიც დაზღვეული იქნება და სხვაც. მე თუ მკითხავ ამ სამ კატეგორიას საერთოდ არ უნდა ეხებოდეს შეწყალების საქმე. ეს იმდენად მძიმე დანაშაულია, რომ არ არის მხოლოდ მათი, როგორც ცალკეული პიროვნებისადმი დანაშაული, ეს ზოგადად სახელმწიფოებრიობასაც ეხება.

თუმცა სამართლებრივად ამას პრეზიდენტს ვერ მოსთხოვ იმიტომ, რომ მას ექსკლუზიური უფლება აქვს, რომ მეორე დღესვე, ან სასამართლოს განაჩენის გამოტანისთანავე შეიწყალოს მსჯავრდებული, ოღონდ კანონმდებელი ეყრდნობა იმას, რომ ადამიანი, რომელსაც ექსკლუზიურად ეძლევა ეს უფლება და მისი დისკრეციული უფლებაა, არ არის რიგითი პიროვნება, ეს არის ის ადამიანი, რომელსაც უნდა გააჩნდეს მაღალი ზნეობრივი ნორმები და ამიტომაც ამის უფლება აქვს მხოლოდ პრეზიდენტს, რომელიც ითვლება, რომ მაღალი ზნეობის მატარებელია, ეს არის ადამიანი, რომელსაც ირჩევს მთელი ერი.

„რ": ჩორჩანაში ოკუპანტები აქტიურობენ, ისინი საინჟინრო მძიმე ტექნიკის დახმარებით ტყეში გზას კაფავენ და ბლოკპოსტებს აშენებენ, ასევე ჩორჩანას თავზე გამოჩნდა რუსული თვითმფრინავიც, ამაზე ძალიან სუსტ განცახდებებს აკეთებს მმართველი გუნდი, როგორ ფიქრობთ, რატომაა ასე მიჩუმათებულივით ეს საკითხი?

ვ.ძ.: მე თავად ხელისუფლებისადმი მაქვს ერთი მნიშვნელოვანი კითხვა, რომ ბორდერიზაციის პროცესი დიდი ხანია მიმდინარეობს და ჩორჩანასთან არ დაწყებულა. რატომ გახდა აუცილებელი ახლა იქ ამ ვითარებაში ამ ბლოკპოსტის აღმართვა? თუ იქ აღიმართა პოსტი, რატომ არ გაკეთდა ეს ადრე სხვა ადგილებში, რა ხდება იქ?

მე ეს უფრო მაინტერესებს და ეს უფრო მნიშვნელოვანი მგონია, ვიდრე ის, იქ რას აკეთებენ ოკუპანტები, იმის ახსნა მაინტერესებს ხელისუფლებისგან, თუ მაინცდამაინც ახლა არჩევნების წინ, მაინცდამაინც ჩორჩანაში რატომ გაკეთდა ბლოკპოსტი.

მეორე ისაა, რომ რაღაც იდუმალებასა აქვს იქაურობა მოცული და სანდო ინფორმაცია იმის შესახებ თუ ადგილზე რა ხდება, არ გვაქვს. ეს ფაქტი კიდევ უფრო აძლიერებს ჩემს კითხვებს, რა თამაში დაიწყო ხელისუფლებამ (თუ ეს თამაშია) და აცნობიერებს თუ არა, რომ რა შედეგები შეიძლება მოჰყვეს ამას, არის თუ არა საფრთხე, რომ დაიწყოს ამ პოსტთან დაკავშირებით პროვოცირების ახალი ეტაპი?

თუ ეს პროვოცირების ახალი ეტაპია და ხელისუფლებამ ეს იცის, მაშინ ამას რატომ აკეთებს? ამაზე ჩვენი სტრატეგიული მეგობრები თუ არიან ინფორმირებულები? არ მოხდეს ისე, რომ ჩვენ კიდევ ახალ უბედურებაში გავყოთ თავი. მთელი პოლიტიკური და საზოგადოებრივი ელიტა უნდა ჩამოვყალიბდეთ ერთხელ და სამუდამოდ, რა შეგვიძლია გავაკეთოთ არსებული რეალობიდან გამომდინარე და რა დიაპაზონში უნდა ვიმოქმედოთ ოკუპირებულ ტერიტორიებთან დაკავშირებით.

„რ": პარლამენტში მოსამართლეთა კანდიდატების შერჩევის პროცესი მიმდინარეობს. როგორ ფიქრობთ, საბოლოოდ როგორ კანდიდატებზე ჩამოყალიბდებიან?

ვ.ძ.: აქ პრობლემა უფრო სხვაგანაა ვიდრე ზოგადად პერსონებში, ნებსით თუ უნებლიედ მივიღეთ ვითარება, როდესაც სასამართლო რეპუტაცია ნულის ტოლია, აქ ლაპარაკი მოსამართლეთა შერჩევაზე კი არ უნდა იყოს, არამედ პირველ რიგში იმაზე თუ როგორ აღვადგინოთ მისი ნდობა და რეპუტაცია. თუ ნდობა არ იქნება, მაშინ ასეთი შერჩევითი მოსამართლეები, ანგელოზებიც რომ შეარჩიონ, მაინც ვერაფერს გააწყობენ იმიტომ, რომ მუდმივად იქნება საზოგადოებაში განცდა, რომ ქვეყანაში სამართალს ვერ ნახავ.

ეს სახელმწიფოებრივი პრობლემაა, იმედი მაქვს, რომ სასამართლოში ოდიოზური ფიგურები აღარ მოხვდებიან, მაგრამ ის რაც პარლამენტში მიმდინარეობს,სასამართლოს ერთ-ერთი შემადგენელი ნაწილია, უფრო მნიშნელოვანი ნაწილი კი სასამართლოს რეპუტაციის აღდგენაა, სხვა შემთხვევაში გვექნება ქვეყანაში მუდმივი განცდა, რომ სამართალი არ არსებობს.

„რ": როგორ უნდა იმუშაოს ამ მხრივ ხელისუფლებამ, რომ სასამართლომ საზოგადოების ნდობა მოიპოვოს?

ვ.ძ.: მხოლოდ ხელისუფლებამ კი არა, ამისათვის საჭიროა მთლიანად საზოგადოებრივ-პოლიტიკურმა სპექტრმა ერთად იმუშაოს, როდესაც მოხდება ოპოზიციის, ხელისუფლების და საზოგადოების (საზოგადოებში მედიასაშუალებებსაც ვგულისხმობ) თანხმობა, მაშინ ეს იქნება ის კონსენსუსი, როდესაც ყველა ერთად ვაღიარებთ, რომ დღეს ის სასამართლოა, რომელიც გვჭირდება, მაშინ ეს რეპუტაცია იქნება აღდგენილი, წინააღმდეგ შემთხვევაში ეს ვერ მოხერხდება,შესაძლოა ვიღაცეები დანიშნონ, მაგრამ ასეთი ტიპის შეთანხმების მიღწევა აუცილებელია, ამ შეთანხმების შემდეგ, შესაძლოა მოსამართლეთა კორპუსი მთლიანად შეიცვალოს, მათ შორის ისინიც, ვისაც უვადოდ დანიშნავენ.