ეროვნულმა ბანკმა ფიზიკური პირებისათვის სესხის გაცემა მეორედ გადაავადა და ძალაში 1-ლი იანვრიდან შევა. ინფორმაცია მხოლოდ გუშინ, საღამოს 6 საათის შედეგ გახდა ცნობილი. სავარაუდოდ, გადაწყვეტილების გამოცხადების გაჭიანურება იმ საბანკო სექტორთან მწვავე მოლაპარაკებებს უკავშირდება, რომლებიც გადავადებას კატეგორიულად ითხოვდნენ.

ლარის დევალვაციამ სამშენებლო სექტორში დიდი პრობლემა შექმნა. მშენებლების ინფორმაციით, მასალების გაძვირება თვითღირებულების ხარჯს ზრდის, რის გამოც ფასი მატულობს. ცხადია, გარკვეული გავლენა ამ მხრივ რეგულაციებმაც მოახდინა, თუმცა ყველაზე მეტად ბაზარი სავალუტო კრიზისის გამო დაზარალდა. კომპანიები იძულებული არიან, ბინები გააძვირონ. პარალელურად, მოსახლეობის მსყიდველუნარიანობა მცირდება.

სესხების შეზღუდვასთან დაკავშირებით ნამდვილი ომია გამართული. ბანკებსა და სებ-ს შორის დიდი დაპირისპირებაა. სავარაუდოდ, 15 ნოემბრიდან "ფიზიკურ პირებზე სესხის გაცემის შესახებ" ახალი რეგულაციები აღარ ამოქმედდება. უცნობია, რამ გამოიწვია ეს შედეგი - ხელისუფლება და ეროვნულო ბანკი ფინანსური სექტორის აზრს ითვალისწინებს, თუ მოახლოებული მეორე ტურის წინ, ხალხისათვის სესხზე უარის თქმით დამატებითი წნეხის თავიდან არიდებას ცდილობს.

ბოლო 3 წლის განმავლობაში, კერძო სექტორში დასაქმებულთა რაოდენობა უმნიშვნელოდ იზრდება, არადა, ფინანსთა მინისტრი ამტკიცებს, რომ ყოველწლიურად 40 000 ადამიანი შოულობს სამსახურს. აქედან გამომდინარე, საქართველოში, უმუშევრობა ისტორიულ მინიმუმზეა. უცნობია, რას ემყარება მინისტრის განცხადება, როცა სრულიად განსხვავებულია "საქსტატის" მონაცემები.

ბიუჯეტს მთავრობა ლარის გაუფასურების ხარჯზე ავსებს. მართალია, ამ ეტაპზე ეროვნული ვალუტის ვითომ გამყარების პროცესი მიმდინარეობს, მაგრამ საკმაოდ მძიმეა 2019 წლის პერსპექტივა, როდესაც ბიუჯეტი 2,70-ზეა დაგეგმილი. რეალურად, ბიუჯეტი ივსება ეროვნული ვალუტის დევალვაციის, ინფლაციისა და საბოლოოდ კი საქართველოს მოსახლეობის გაჭირვების ხარჯზე. ამ დროს ქვეყნის ეკონომიკური გუნდი თავს იწონებს, რომ ბიუჯეტში პრობლემა არ არის, როცა ხალხის მთელი ფული გაძვირებულ პროდუქტებში იფლანგება და ცხოვრების დონე მხოლოდ და მხოლოდ უარესდება.

ჩაშლილი და შეუსრულებელი ტენდერების რაოდენობა 30-39%-ს აღწევს. ციფრები შემაშფოთებელია, მიზეზები კი - გაურკვეველი. დაბნეულნი არიან საერთაშორისო სავალუტო ფონდში. ის, რაც გაურკვეველია უცხოური ორგანიზაციისთვის, იციან ქართველმა ანალიტიკოსებმა. ჩაგდებული ტენდერების პრობლემა რამდენიმეა: შერჩევის არაკეთილსინდისიერი წესი, ნეპოტიზმი და ვადის დარღვევის შემთხვევაში დაბალი სანქციები.

აფხაზეთის ელექტროენერგიით მომარაგების საკითხი კვლავ გაურკვეველია. ოკუპირებულ რეგიონს მიაქვს იაფი დენის ლამის მთელი მარაგი და დანარჩენი საქართველო მოიხმარს ძვირ ელექტროენერგიას, რისი წილიც მომდევნო წლებში მუდმივად გაიზრდება. სეპარატისტებს ენგურჰესის მიერ გამომუშავებული დენიც არ ჰყოფნით. იმ შემთხვევაშიც კი, როცა ენგურჰესზე სარეაბილიტაციო სამუშაოები დაიწყება, საქართველოს მთავრობა აფხაზეთის დენით მომარაგებას სხვა ელექტროსადგურებიდან გააგრძელებს, რაც სრული აბსურდი და უაზრობაა.

ტრანსნაციონალური კომპანიები ადგილობრივ ბაზარზე თამბაქოს მწარმოებლებს დემპინგური ფასებით პრობლემებს უქმნიან და ბაზრიდან მათ გაძევებას ცდილობენ. სპეციალურად შემუშავებული სქემით მუშაობენ ისინი სხვადასხვა ქვეყანაში და მათ შორის საქართველოშიც.

ქართულ ბაზარზე რუსული საწვავი დომინანტია. მეზობელმა ქვეყანამ წელს, ფაქტობრივად, ჩაანაცვლა რუმინეთი, რომელიც ბოლო წლების განმავლობაში საწვავის ყველაზე მსხვილი მომწოდებელი იყო.

ნავთობპროდუქტების მსოფლიო ბაზარზე ვითარება რადიკალურად იცვლება. ქართულ კომპანიებს საწვავის გაიაფებისთვის ყველა პირობა აქვთ, მაგრამ ჯერ კიდევ არ ჩქარობენ. გამონაკლისის გარდა, იმპორტიორები ფასს არ ამცირებენ და ამბობენ, რომ მიმდინარე ტენდენციას კიდევ დააკვირდებიან. ამასობაში თითქმის ერთი თვეა, რაც უცხოურ ბაზრებზე საწვავი იაფდება და დღეის მდგომარეობით, მან 20%-იანი კლება განიცადა. კურსიც ბოლო დღეებში მყარდება და ეს მთელი ნოემბერი გაგრძელდება.

სააქციო საზოგადოება "თბილისის თამბაქო" ყველაზე მსხვილი საწარმოა საქართველოში, სადაც დაახლოებით 1500 ადამიანია დასაქმებული და ამ გზით ქვეყანას უნარჩუნებენ უზარმაზარ ინჟინრულ და ტექნოლოგიურ პოტენციალს, რომ არაფერი ვთქვათ ბიუჯეტში გადახდილ თანხაზე.

ავტოგაზი უახლოეს დღეებში 5-10 თეთრის ფარგლებში გაძვირდება, თუმცა თხევადი არის ფასი გეზს კლებისკენ აიღებს. გაზგასამართ კომპანიებში აცხადებენ, რომ დისტრიბუტორები ფასს ზრდიან, რის გამოც ისინი საწვავზე ფასების კორექტირებას გეგმავენ. მიზეზად იმპორტიორები ლარის კურსის გაუფასურებას ასახელებენ და ამბობენ, რომ არსებულ ვითარებაში ფასების შენარჩუნება შეუძლებელია.