"გაზპრომთან" ჭიდაობა გრძელდება. ბუნებრივი აირის ტრანზიტის საფასურთან დაკავშირებით საქართველომ თავისი პოზიცია ამჯერადაც დაიცვა და რუსეთს სომხური გაზის გატარებისთვის ფულად ანაზღაურებაზე უარი განუცხადა.

სახელმწიფო ბიუჯეტის გაზრდა ლარის კურზე სასიკეთოდ არ აისახება. მთავარ ფინანსურ დოკუმენტში რამდენიმე მიმართულებაა, განსაკუთრებით, გადასახდელების ნაწილში, რაც ლარზე ზეწოლას, სავარაუდოდ, კიდევ უფრო გაზრდის. ეკონომისტების აზრით, ლარის კურსის პოზიტიური მდგომარეობა სხვადასხვა გარემოებებზეა დამოკიდებული და ამ მხრივ მთავრობისა და ეროვნული ბანკის ნაბიჯები აბსოლუტურად არაადეკვატურია.

ამერიკაში ფულად-საკრედიტო პოლიტიკა იცვლება. ქვეყნის ახალი პრეზიდენტის სურვილს, რომ "იაფი ფულის ხანა" დასრულდეს, აშშ-ის ფედერალურმა რეზერვმა მხარი დაუჭირა და საპროცენტო განაკვეთი 0.25%-ით გაზარდა, რაც სავალუტო ბაზარზე მყისიერად აისახა. რა ელოდება ისედაც რთულ მდგომარეობაში მყოფ ლარს, მოსალოდნელია თუ არა მისი კიდევ უფრო გაუფასურება?

სამომხმარებლო ბაზარი კლიენტების ნაკლებობას განიცდის. ეროვნული ვალუტის გაუფასურებამ და ინფლაციამ მოსახლეობის მსყიდველობითი უნარი მკვეთრად შეამცირა. მოვაჭრეებიც მყიდველთა რაოდენობას უჩიავიან და თავიანთ სავაჭრო ობიექტებში მარაგს ამცირებენ. მდგომარეობის სიმძიმეზე საუბრობენ, როგორც რიგითი მომხმარებლები ასევე ბიზნესის წარმომადგენლები. თუ სიტუაცია არ დასტაბილურდა, ისინი საქმიანობის შეჩერებას არ გამორიცხავენ.

ელექტროენერგიის ტარიფის შენარჩუნების საკითხი ჯერ ისევ კითხვის ნიშნის ქვეშაა. ენერგეტიკის სამინისტროსა და სემეკში ირწმუნებიან, რომ ყველაფერი ძველებურად დარჩება, მაგრამ სპეციალისტები სხვაგვარად აფასებენ შექმნილ მდგომარეობას. შეიძლება ითქვას, რომ მთელი ენერგოსისტემა ზღვარზე მუშაობს, რადგან ტარიფის მატება მხოლოდ ლარის კურსზეა დამოკიდებული.

ლარის დევალვაციის ფონზე ქვეყნის საექსპორტო შესაძლებლობების გამოყენებაზე აქტიურად მიდის საუბარი. მთავრობაში ამბობენ, რომ ეროვნული ვალუტის გაუფასურება ექსპორტს ახალისებს, რეალურად კი სრულიად საპირისპირო სურათი გვაქვს. ადგილობრივი წარმოება, ძირითადად, უცხოურ ნედლეულზეა დამოკიდებული. მისი ფასი კი მატულობს. ამიტომ საექსპორტო პროდუქციაც ძვირდება და საბოლოო ჯამში ერთ ადგილს ვტკეპნით.

სპეციალისტები საქართველოს მთავრობას "გაზპრომთან" ურთიერთობის დროს სიფრთხილეს ურჩევენ. ჯერჯერობით უცნობია, რა საკითხს განიხილავს ენერგეტიკის მინისტრი კახა კალაძე "გაზპრომის" ხელმძღვანელობასთან შეხვედრისას, თუმცა ეს შეიძლება იყოს ნავთობისა და გაზის კორპორაციის აქციების 25%-იანი წილის გაყიდვის საკითხი. ის, რომ მყიდველი შეიძლება სწორედ რუსული გიგანტი აღმოჩნდეს, ქართველი ექსპერტების შეფასებით, ეს საკმაო საფრთხეს წარმოადგენს.

დეკემბრიდან საქართველოს სავაჭრო პარტნიორ ქვეყნებში ეროვნული ვალუტების გამყარების ტენდენციაა. თითქმის ყველა ვალუტამ დოლართან მიმართებით ბოლო 2 კვირის განმავლობაში პოზიცია გაიუმჯობესა. ამიტომ ლარის გაუფასურების გამართლება იმით, რომ რეგიონში ანალოგიური ვითარებაა და არც სხვა ვალუტებს ულხინთ, რეალობისგან შორსაა.

გაისად ლარს დიდი განსაცდელი ელის. მთავრობის, ეროვნული ბანკისა და კომერციული ბანკების პოლიტიკა ერთმანეთს ერთი ერთში დაემსგავსა - ნებით თუ უნებლიეთ, აუფასურებენ ლარს, რაც საბოლოოდ ეროვნული ვალუტისთვის დამანგრეველი შედეგით დასრულდება. სპეციალისტები საუბრობენ იმაზეც, რომ ლარის გაცვლითი კურსისთვის მომავალ წელს ზღვარი არ იარსებებს. უკეთეს შემთხვევაში კი, დოლარის მიმართ კურსი 2,80-მდე გაუფასურდება, შეიძლება კიდევ უფრო მეტადაც.

საქართველოს კურორტებზე უცხოელი ტურისტების მოზღვავება იგრძნობა. ეს გასაკვირი არცაა, რადგან რაც დრო გადის ჩვენი ქვეყანა სულ უფრო პოპულარული ხდება მოგზაურობის მსურველთათვის. ხელისუფლება ირწმუნება, რომ პარალელურად ვითარდება შიდა ტურიზმიც, თუმცა ზამთრისა და ზაფხულის კურორტები ქართველებისთვის სულ უფრო მიუწვდომელია. ეკონომიკური კრიზისის გამო ხალხს ფული შემოელია და ადგილობრივ კურორტებსაც, ძირითადად, უცხოელები შემორჩნენ.

წესით და რიგით, თამბაქოს პროუდქცია იანვრიდან უნდა გაძვირებულიყო, მაგრამ კომპანიებმა უფრო ადრე დაიწყეს ფასის შეცვლა. აქციზის გადასახადის ძალაში შესვლამდე ფასზე გავლენა სავალუტო კურსმა მოახდინა. თბილისის ზოგიერთ სუპერმარკეტსა და ჯიხურებში სიგარეტის ფასი 10-30 თეთრით გაიზარდა. იმპორტიორების განცხადებით, გაცვლითი კურსიდან გამომდინარე, სხვა გამოსავალი არ აქვთ. ისინი შიშობენ, რომ თამბაქოს გაძვირება გავლენას რეალიზაციაზეც მოახდენს, რაც ბოლო პერიოდში ისედაც გაუარესებულია.

ისევე როგორც შარშან, წელსაც ჯანდაცვის ბიუჯეტი ვადაზე ადრე ამოიწურა. ფინანსთა სამინისტრომ დამატებითი სახსრები უნდა მოიძიოს წლის ჩასამთავრებლად.