ლარის მკვეთრმა რყევამ თამბაქოს იმპორტიორები დააფრთხო. ზოგიერთმა კომპანიამ სავაჭრო ობიექტებისთვის პროდუქციის მიწოდება შეამცირა. ისინი კურსის ცვლილებას ელოდებიან, რათა ფასი თავიდან გადაიანგარიშონ. მდგომარეობა თამბაქოს ბიზნესში იმდენად მძიმეა, რომ რეალიზაცია 25-30%-ით შემცირდა, ზოგ შემთხვევაში, გამესამედდა კიდეც.

სავალუტო ბაზარზე ლარის თავბრუდამხვევმა დაცემამ დიდი პანიკა და აჟიოტაჟი გამოიწვია. პარალელურად სავალუტო ბაზარზე სპეკულაციის ნიშნები გამოიკვეთა. მთელი ქვეყანა შოკში ჩავარდა, ბიზნესმა და მოსახლეობამ ფსიქოლოგიური დარტყმა მიიღო.

პარლამენტმა საქართველოს ეროვნული ბანკის საბჭოს სამი წევრის თანამდებობაზე ასარჩევად წარდგენილი კანდიდატურები დაამტკიცა. სებ-ის საბჭოში ამიერიდან იმუშავებენ არჩილ მესტვირიშვილი, მურთაზ კიკორია და რობერტ ჰენდრი სინგლეტერი. აქედან გამომდინარე, იმედი, რომ ეროვნულ ბანკში ახლა მაინც რამე შეიცვლებოდა, საბოლოოდ მოკვდა.

საერთაშორისო ბაზრებზე ნავთობის ფასმა გეზი გაძვირებისკენ აიღო. შავი ოქროს მოპოვების შემცირებასთან დაკავშირებით ოპეკის საბოლოო გადაწყვეტილებამ მდგომარეობა რადიკალურად შეცვალა. როგორც კი შეთანხმება შედგა, ფასმაც მყისიერად დაიწყო ზრდა.

ლარი ვეღარასოდეს გამყარდება - ასეთია რეალობა, რაც ფინანსისტებმა უკვე აღიარეს. საქართველოს ეროვნული ვალუტა ისტორიული გაუფასურების რეკორდს უკვე ყოველდღიურად ხსნის. მთავრობამ და ეროვნულმა ბანკმა დაგვანახეს, რომ პრობლემის მოგვარებას თავს ვერ ართმევენ. ეს უკანასკნელი წვეთი აღმოჩნდა, რომ მოსახლეობას როგორც ლარის, ასევე მთავრობის მიმართაც საბოლოოდ დაეკარგა ნდობა. როგორც სპეციალისტები ამბობენ, საქართველოს მთავრობა სავალუტო ფონდისა და მსოფლიო ბანკის მითითებების შემსრულებელი გახდა, რაც უკანასკნელი დღეების განმავლობაში არაერთგზის დადასტურდა.

მთავრობა სასესხო პოლიტიკას ცვლის და ახალ რეგულაციებს აწესებს. პრემიერ-მინისტრის ინფორმაციით, ონლაინ კრედიტები აიკრძალება, კომერციულმა ბანკებმა კი 2017 წლიდან 100 ათას ლარამდე სესხი მხოლოდ ლარში უნდა გასცენ. ცვლილება შეეხება ფიზიკურ პირებს, რომლებსაც უძრავი ქონებით უზრუნველყოფილი სესხი 2015 წლის იანვრამდე დოლარში აქვთ აღებული. ისინი ვალის ლარში გადატანას შეძლებენ.

ლარის დევალვაცია გაძვირების ტალღას გამოიწვევს. ახალ წელს ქვეყანა სულ სხვა ფასებით შეხვდება. როგორც იმპორტიორები ამბობენ, 2-3 კვირაში აბსოლუტურად ყველა დასახელების პროდუქტს 5-15%-ის ფარგლებში გააძვირებენ. ზოგიერთი დასახელების სურსათზე ფასი ჯერჯერობით უმნიშვნელოდაა გაზრდილი. გაძვირება მოსალოდნელია ნავთობპროდუქტების ბაზარზეც. ნაკლებად სავარაუდოა, რომ კომუნალური გადასახდი შენარჩუნდეს, ცვლილება ამ მიმართულებითაც იქნება, რაზეც ბოლო დროს ხშირად არის საუბარი.

საქართველოს ეკონომიკა ხაფანგშია. ლარის რეკორდულმა გაუფასურებამ პროცესები ქვეყანაში იმდენად დაამუხრუჭა, რომ გონზე მოსასვლელად და ძალების მოსაკრებად ახლად დაკომპლექტებულ მთავრობას დრო არ ეყოფა. საბედისწეროდ ემთხვევა ერთმანეთს ლარის გაცვლითი კურსი და ვალების გასტუმრების პერიოდი, რაც ქვეყნის გადახდისუნარიანობაზე უარყოფითად იმოქმედებს. როგორც ფინანსისტები ამბობენ, ყველაზე დიდი პრობლემა, შესაძლოა, მთავრობას სწორედ ვალებთან დაკავშირებით შეექმნას.

საქართველოში დასაქმებულთა რაოდენობა მცირდება. 2016 წლის მეორე კვარტალის მონაცემები შარშანდელ მაჩვენებელს 26 ათასით ჩამორჩება. ერთი მხრივ, ცვლილება შრომისუნარიანი მოსახლეობის მიგრაციას უკავშირდება, თუმცა მნიშვნელოვანი გავლენა ამ პროცესზე ლარის დევალვაციამაც მოახდინა. როგორც სპეციალისტები ამბობენ, სავალუტო კრიზისის გამო, დასაქმებულთა რაოდენობა სამომავლოდაც შემცირდება, განსაკუთრებით, მომსახურების სფეროში.

პრეზიდენტმა ეროვნული ბანკის საბჭოს წევრობის სამი კანდიდატი - არჩილ მესტვირიშვილი, მურთაზ კიკორია და რობერტ სინგლეტარი წარადგინა. აღნიშნულმა კანდიდატურებმა საბანკო სფეროს ექსპერტებში აზრთა სხვადასხვაობა გამოიწვია. ისინი ელოდნენ, რომ ახლა მაინც წარსულს ჩაბარდებოდა ის დრო, როცა ეროვნულ ბანკში ნაციონალურ მოძრაობასთან ასოცირებული ადამიანები იკავებდნენ საკვანძო პოზიციებს, თუმცა მესტვირიშვილისა და კიკორიას შემთხვევაში საქმე პირიქითაა.

საავტომობილო ბიზნესში რეექსპორტის მიმართულებით სიახლეებია. ტრადიციული ბაზრები თითქმის დაკარგულია, მაგრამ ახალი მიმართულება გამოიკვეთა. აზერბაიჯანისა და სომხეთის შემდეგ სულ ახლახან, რეექსპორტის მცირე შესაძლებლობა გაჩნდა უკრაინაში. როგორც იმპორტიორები ამბობენ, ამ საქმიანობით მხოლოდ მცირე სეგმენტია დაკავებული, თანაც ინტერესი მხოლოდ კონკრეტული მარკის მიმართაა. ასეთი ავტომობილია "პასატი". უკრაინელები რატომღაც სწორედ ამ მოდელით ინტერესდებიან. ამერიკიდან ჩამოყვანილი ყოველი 10 მანქანიდან 4-5 უკრაინის ბაზარზე მიდის.

ლარის კურსი ისტორიულ მინიმუმზე დაეცა. მთავრობამ და ეროვნულმა ბანკმა უკვე საბოლოოდ დაადასტურეს, რომ ქვეყნის ფინანსური სტაბილირობის შესანარჩუნების უნარი აღარ შესწევთ. ასეთ დროს თავის მოტყუების მცდელობაა არგუმენტი, რომ თურმე "მეზობელი ქვეყნების ვალუტებიც უფასურდება". ფინანსისტებსა და ეკონომისტებს უკვე იმედი გადაეწურათ. გადაიტანს თუ არა ქვეყანა კარს მომდგარ ზამთრს, ეს უკვე სათუო გახდა.